Hoe kies ik de geschikte ondernemingsvorm?

Een van de belangrijkste keuzes bij de start van uw activiteiten is de rechtsvorm van uw onderneming. De basisvormen zijn de vennootschap en de eenmanszaak, ook handelszaak genoemd.

De keuze tussen eenmanszaak en vennootschap is moeilijk, beiden hebben immers voor- en nadelen.

EENMANSZAAK

De eenmanszaak is ongetwijfeld de meest natuurlijke en eenvoudige ondernemingsvorm. Een persoon is eigenaar en deze draagt persoonlijk alle verantwoordelijkheid.

Voordelen:

  • Alle winst is voor de eigenaar
  • De ondernemer geniet een sterk gezag en is aan niemand rekenschap verschuldigd
  • Beperkte administratieve en boekhoudkundige verplichtingen
  • Er is geen minimumkapitaal vereist

Nadelen:

  • Onbeperkte aansprakelijkheid. De ondernemer is met zijn totale bezit verantwoordelijk voor de goede afloop van zijn handelsverrichtingen
  • Geringe continuïteit: ziekte of dood van de ondernemer kan het stopzetten van de eenmanszaak tot gevolg hebben. Ook de erfopvolging kan problemen veroorzaken
  • Het faillissement van de onderneming heeft ook het faillissement van de ondernemer zelf tot gevolg
  • Alle inkomsten van de onderneming worden belast in de personenbelasting

We kunnen stellen dat de eenmanszaak de meest geschikte ondernemingsvorm is voor een bedrijf:

  • Met een matige kapitaalsbehoefte
  • Dat niet te veel risico wil
  • Dat slechts uitzonderlijk beroep moet doen op fi nanciering door derden
  • Dat door een enkele persoon kan worden geleid
  • Dat een grote inzet vergt van de eigenaarondernemer


 
VENNOOTSCHAP

In een vennootschap is er een scheiding tussen het vermogen van de onderneming en dat van de ondernemer. Een gedeelte van het patrimonium kan dus worden afgezonderd van het ondernemersrisico.

Voordelen:

  • Voor bepaalde vennootschapsvormen (bvba, nv, cvba) geldt een beperkte aansprakelijkheid
  • Het kapitaal wordt door verschillende mensen samengebracht
  • De vennootschap wordt belast in het stelsel van de vennootschapsbelasting
  • Vlotte regeling mogelijk door erfopvolging

Nadelen:

  • De winst moet verdeeld worden onder de vennoten
  • Grotere oprichtingskosten
  • Meestal is er een minimumkapitaal vereist
  • Zwaardere boekhoudkundige verplichtingen


 
DE VENNOOTSCHAPSVORMEN

BESLOTEN VENNOOTSCHAP MET BEPERKTE AANSPRAKELIJKHEID (BVBA)

De bvba is zeer populair als familievennootschap en als vennootschap voor vrije beroepen. Familiaal omdat zij zeer gesloten kan worden gehouden (beperking overdracht aandelen), voor vrije beroepen omdat zij de enige vennootschapsvorm is die geldig kan worden opgericht door 1 persoon.

Voordelen:

  • Mogelijkheid om het aantal vennoten te beperken tot (ten minste) 1
  • Beperkte aansprakelijkheid tot de inbreng van de vennoten
  • De aandelen zijn op naam en slecht beperkt overdraagbaar waardoor het familiaal karakter kan bewaard blijven
  • Weinig minimumkapitaal vereist

Nadelen:

  • De oprichtingmodaliteiten zijn complex en relatief duur (registratierechten, notariële akte, publicatie verplichting)
  • Grotere boekhoudkundige en administratieve verplichtingen

 
NAAMLOZE VENNOOTSCHAP (NV)

De nv wordt meestal gebruikt voor grotere, kapitaalkrachtige ondernemingen waarin de nadruk ligt op het anoniem verzamelen van kapitaal. Het minimumkapitaal in de nv bedraagt 61.500 euro. Dat bedrag moet volledig volstort zijn bij oprichting. De nv heeft minstens 2 vennoten nodig en een raad van bestuur met minimum 3 bestuurders.

Voordelen:

  • Alle vennoten zijn slechts beperkt aansprakelijk
  • De aandelen zijn in principe vrij overdraagbaar
  • Er kunnen winstbewijzen worden uitgegeven

Nadelen:

  • De oprichtingmodaliteiten zijn complex en relatief duur (registratierechten, notariële akte, publicatieverplichting)
  • Grotere boekhoudkundige en administratieve verplichtingen
  • Hoog startkapitaal


VENNOOTSCHAP ONDER FIRMA (VOF)

De vof is de eenvoudigste vennootschapsvorm, het is een zuivere personenvennootschap. Dat betekent dat de vennootschap in principe ontbonden wordt door het overlijden van een vennoot en dat vennoten hun aandelen niet kunnen verkopen of schenken zonder akkoord van de medevennoten.

Voordelen:

  • Er is geen minimumkapitaal vereist
  • De oprichting kan via een onderhandse akte (geen notaris nodig)
  • Het familiale karakter blijft bewaard
  • Beperkte verplichtingen op het gebied van openbaarmaking (o.a. geen jaarrekening publiceren)

Nadelen:

  • Alle vennoten zijn persoonlijk en onbeperkt aansprakelijk voor de schulden van de vof
  • Het faillissement van de vof brengt het faillissement van de vennoten met zich mee


GEWONE COMMANDITAIRE VENNOOTSCHAP (GCV)

De gewone commanditaire vennootschap bestaat uit werkende (beherende) vennoten en stille vennoten (geldschieters). In tegenstelling tot de werkende vennoten zijn de stille vennoten slechts beperkt aansprakelijk. Ze mogen zich echter niet inlaten met het bestuur van de vennootschap.

Voordelen:

  • De voordelen zijn dezelfde als bij een vof
  • Maar de stille vennoten zijn enkel aansprakelijk voor hun inbreng , hun privégoederen kunnen niet aangetast worden

Nadelen:

  • De nadelen zijn dezelfde als bij een vof
  • Maar de stille vennoten mogen zich niet openlijk inlaten met het beheer van de vennootschap. Doen ze dat wel, dan worden ze onbeperkt aansprakelijk


COOPERATIEVE MET BEPERKTE OF ONBEPERKTE AANSPRAKELIJKHEID (CVBA - CVOA)

De coöperatieve vennootschap is een vennootschap die samengesteld is uit een veranderlijk aantal vennoten met veranderlijke inbreng. De mogelijkheid bestaat om nieuwe leden op te nemen en vennoten uit te sluiten tegen terugbetaling van hun aandelen. Ze moet worden opgericht door ten minste 3 personen.

Er wordt een onderscheid gemaakt tussen een cv met beperkte aansprakelijkheid en een cv met onbeperkte aansprakelijkheid.

Voordelen:

  • In de CVBA zijn alle vennoten slechts beperkt aansprakelijk voor het bedrag van hun inbreng
  • De vennoten kunnen gemakkelijk in- en uittreden

Nadelen:

  • In de CVBA is een notariële akte nodig voor de oprichting
  • Zware boekhoudkundige en administratieve verplichtingen
  • In de CVOA zijn alle vennoten onbeperkt aansprakelijk


BURGERLIJKE VENNOOTSCHAP

Burgerlijke vennootschappen zijn vennootschappen zonder een commercieel doel. Dit wordt bepaald door het doel zoals dat in de oprichtingsakte is beschreven. Deze vennootschapsvorm wordt gebruikt door vrije beroepen zoals dokters, architecten of advocaten die geen handelsactiviteiten uitoefenen.

Het karakter van de vennootschap heeft onder andere belang voor de toepassing van:

  • De faillissementswet: alleen handelsvennootschappen kunnen failliet verklaard worden
  • De bewijsregels: in handelszaken is het bewijs vrij

De wet voorziet dat burgerlijke vennootschappen één van de vennootschapsvormen kunnen aannemen zonder hun burgerrechtelijke aard te verliezen.