Nieuws

De Vlaamse regering heeft op 17 juli 2026 principieel ingestemd met nieuwe regels die de Europese energie-efficiëntierichtlijn verder omzetten in Vlaamse regelgeving. De drempel voor een verplichte energieaudit daalt, grotere verbruikers krijgen een verplicht energiebeheersysteem en ondernemingen moeten meer energiegegevens rapporteren. Tegelijk ligt een nieuwe energiebeleidsovereenkomst voor 2027-2030 op tafel.

Tijdens ons webinar "ETS2 op komst: wat betekent de nieuwe CO₂-prijs voor jouw onderneming?" ontvingen we heel wat vragen van ondernemers. Dat bevestigt dat ETS2 leeft en dat de nieuwe Europese regelgeving veel bedrijven aanzet om zich tijdig voor te bereiden.

De Vlaamse regering heeft een belangrijke stap gezet voor de energie-intensieve industrie. Met een principiële goedkeuring van een wijziging aan de bestaande regeling voor de compensatie van indirecte emissiekosten wordt de steun voortaan opengesteld voor een tweede groep bedrijven en sectoren. Dat is positief en noodzakelijk. Maar voor Voka is het tegelijk duidelijk dat deze beslissing geen eindpunt mag zijn. 

De Vlaamse regering heeft een principiële beslissing genomen over de invoering van een Vlaamse energietaxshift. Vanaf 2028 worden beleidskosten verschoven van elektriciteit naar fossiele brandstoffen, terwijl de elektriciteitsfactuur bijkomend daalt via Europese ETS2-middelen.

Met een investering van 2 miljard euro over tien jaar verankert de Vlaamse regering een transitie-instrument voor de industriële klimaattransitie. Via dit pakket, het grootste industriële klimaatsteunprogramma ooit in Vlaanderen, krijgen bedrijven financiële zekerheid en ruimte om versneld te vergroenen zonder in te boeten aan concurrentiekracht.

De capaciteit van het Vlaamse elektriciteitsnet loopt meer en meer tegen haar limieten: momenteel wachten ongeveer 1.800 projecten op een nieuwe aansluiting of verzwaring. Voka bracht het thema in maart onder de aandacht met een expertenpaper.

De Vlaamse regering heeft een belangrijk principieel akkoord bereikt over de uitbreiding van de compensatie voor indirecte emissiekosten (ICL). Daarmee wil ze meer energie-intensieve bedrijven beschermen tegen hoge elektriciteitsprijzen en tegelijk de energietransitie ondersteunen. Voor Voka is dit een noodzakelijke stap vooruit, maar geen eindpunt. De energienorm in haar totaliteit moet zorgen voor structureel lagere elektriciteitskosten voor onze industrie aan haalbare voorwaarden. Dat blijft vandaag de absolute prioriteit voor ondernemingen.

België staat op een kantelpunt in zijn energiebeleid. Met lopende dossiers over de mogelijke nationalisatie en verlenging van kerncentrales, de ontwikkeling van Small Modular Reactors (SMR’s) en de toenemende problematiek van netcongestie, wordt de nood aan een geïntegreerde en toekomstgerichte energiestrategie steeds urgenter.  

De Belgische staat en de energiegroep ENGIE starten exclusieve onderhandelingen over de mogelijke overname van alle nucleaire activiteiten van ENGIE door België. De intentieverklaring, ondertekend door beide partijen en mee aangekondigd door de premier en de federale minister van Energie, zet het kader voor deze gesprekken. 

De bijna 800 Vlaamse bedrijven die op een zwaardere elektriciteitsaansluiting wachten, krijgen uitzicht op een versnelde aansluiting. Netbeheerder Fluvius heeft van de Vlaamse Nutsregulator groen licht gekregen om makkelijker flexibele aansluitcontracten toe te kennen: een oplossing om bedrijven ondanks netcongestie toch toegang te geven tot het stroomnet. Voka reageert positief op deze doorbraak die investeringsprojecten uit het slop kan halen, maar wijst ook op de blijvende nood aan fundamentele netwerkversterking en de nood aan bijkomende maatregelen.  

In september vorig jaar besliste de Vlaamse regering plots om vanaf 1 april 2026 geen groenestroomcertificaten meer toe te kennen tijdens negatieve stroomprijsuren. Die beslissing stuitte op protest van Voka wegens contractbreuk en zorgt voor juridisch drijfzand. Nu uit ook de Raad van State kritische bedenkingen. Het gevolg is dat de maatregel voorlopig wordt uitgesteld tot na de zomer, in afwachting van bijkomend onderzoek. 

4 noodzakelijke pistes in nieuwe Voka paper 

Op verschillende bijeenkomsten zullen de Europese beleidsmakers nadenken over grondige bijsturingen van het beleid. Wat moet er anders? 

De elektriciteitsprijs ligt in België hoger dan in de buurlanden. Dat komt omdat die landen ingrijpen op de prijs, zoals het Franse ARENH-systeem of de Duitse korting op transmissienettarieven. België kent sinds 2021 de “energienorm”. Die zou ervoor moeten zorgen dat onze prijzen concurrentieel blijven met de buurlanden. Voka dringt al jaren aan op concrete invulling van de norm. 

Voka verwelkomt de beslissing van de federale regering om de energienorm concrete invulling te geven met een substantieel budget. De energienorm zal voor honderden bedrijven een verschil uitmaken en hun concurrentiekracht verbeteren. 

De Vlaamse regering heeft voor het kalenderjaar 2025 een maximaal budget van 60 miljoen euro vastgelegd voor de vergoeding aan elektriciteitsdistributienetbeheerders voor hun eerdere opkoop van warmtekrachtcertificaten (WKC). Dit bedrag wordt voorzien via het Energiefonds en is bedoeld om de kosten van de netbeheerders te compenseren en de markt van WKC in balans te brengen.

De federale regering heeft een akkoord bereikt over de meerjarenbegroting. Naast hervormingen en besparingen bevat het akkoord ook een reeks nieuwe inkomsten. Hoe evalueren we de passages over duurzaamheid? 

Op woensdag 5 november hebben de Europese lidstaten een akkoord bereikt over nieuwe Europese klimaatdoelen. In het akkoord wordt afgesproken dat de Europese Unie haar uitstoot tegen 2040 met 90 procent zal verminderen tegenover het niveau van 1990. Tot nu toe lag enkel de klimaatneutraliteit in 2050 vast en de tussentijdse doelstelling in 2030 om de uitstoot met 55 procent te verminderen.

Op welke manier zal de Vlaamse regering in haar tweede jaar het verschil maken voor de Vlaamse ondernemingen? Met die bril lezen we bij Voka de Septemberverklaring die de Vlaams minister-president maandag uitsprak. Hoe evalueren we de passages rond duurzaamheid?

Krantenkoppen van maandag 8 september maken gewag van de intenties van Vlaamse minister van Energie Melissa Depraetere om in te grijpen in het systeem van de groenestroomcertificaten. Deze certificaten bewijzen dat elektriciteit werd opgewekt uit hernieuwbare energie.

Op 14 juli gaf de Vlaamse regering haar tweede principiële goedkeuring aan het decreet ‘flexibele aansluitingsovereenkomsten’. Een belangrijke stap om flexibele elektriciteitsaansluitingen voor bedrijven mogelijk te maken op het distributienet en het plaatselijk vervoersnet in Vlaanderen.

De Vlaamse Regering nam recent drie beslissingen die bedrijven vooruithelpen: een realistischer energie- en klimaatplan, een hervorming van de technische keuring en een vereenvoudiging van de vergunningsplicht. Zaarom zijn ze goed voor ondernemers? 

Voka heeft kennisgenomen van het geactualiseerde Vlaamse energie- en klimaatplan en stelt vast dat het plan de nodige realiteitszin behoudt. 

De Europese Commissie stuurt aan op een tussentijdse emissiereductiedoelstelling van -90% in 2040. “Doelenfetisjisme leidt niet noodzakelijk tot versnelde emissiereductie”, waarschuwt Voka.