Biolynx ziet fermentatie als motor voor duurzamere voeding, landbouw en industrie

De groei van de plantencellen wordt bekeken in erlenmeyers. 

Tekst Sam De Kegel

Bart Kregersman komt niet uit een ondernemersfamilie en droomde aanvankelijk zelfs van een carrière als F16-piloot. “Ik was geslaagd voor alle examens, maar zag het uiteindelijk niet zitten om soldaat te worden.” 

Hij ging bio-ingenieurswetenschappen studeren en bouwde ervaring op in de waterzuivering bij Keppel Seghers, en later bij een  biotechspin-off van de UGent.

Daarna richtte hij Biolynx op. “Ik startte in een klein labo naast ons huis, met één reactor in een zeecontainer.”
Fermentatie fascineert hem al jaren. “Als je bepaalde suikers of nevenstromen omzet naar eiwitten of zuren, krijg je een nieuw product. Overal in de natuur gebeurt fermentatie. Het spectrum is enorm breed: van kefir of kombucha tot hoogtechnologische toepassingen waarbij je micro-organismen manipuleert.”
De eerste klant werd VEOS uit Zwevezele, producent van dierlijke eiwitten voor veevoeder en menselijke voeding. Dat bedrijf wilde ook een plantaardig eiwit ontwikkelen. “Voor hen maakten we een mycoproteïne op basis van mycelium, van labo tot fullscalefabriek (Promyc).”

Biolynx verhuisde ondertussen naar de Watt Factory, maar ook daar werd het snel te klein. Vandaag beschikt het bedrijf in de Gentse Boomstraat over 300 vierkante meter labo’s met meer dan 20 fermentoren.

Schimmels als vleesvervanger

Voor VEOS ontwikkelde Biolynx een vleesvervanger op basis van mycelium, het ondergrondse wortelnetwerk van paddenstoelen. “We lieten die schimmels zo optimaal mogelijk groeien omdat ze vol eiwitten en vezels zitten. Na drie jaar onderzoek en testen hebben we die nieuwe fabriek opgestart.”

Mycelium groeit stilaan uit van experiment naar een echte bouwsteen van het voedselsysteem. Het kan worden gebruikt in hybride vleesproducten, maar ook in vegan toepassingen zoals ijsdesserts of kaasvervangers.
Zo klopte ook de Belgische foodtechstart-up Bolder Foods bij Biolynx aan. Samen ontwikkelden ze een gepatenteerde biomassafermentatie waarbij via ondergedompelde fermentatie mycelium werd gekweekt. Dat ingrediënt belandde uiteindelijk in een vegan kaas op basis van lokaal geteelde bloemkool.
“We hebben twee jaar gewerkt aan een soort camembert. Jammer genoeg haalde Bolder Foods de tweede financieringsronde niet, terwijl het product echt sterk was. Met specifieke schimmels kan je dezelfde complexe gelaagdheid creëren als in echte kaas.”
Biolynx bewaart vandaag meer dan 200 schimmelstammen in diepvriezers. “Die kopen we wereldwijd aan via gespecialiseerde schimmelbanken. Zo bouwen we onze eigen collectie op.”

Vanille maken zonder plant

Intussen werkt het bedrijf aan verschillende internationale contractprojecten. Voor een Noors bedrijf fermenteert het zeewier. In een Europees project werkt het dan weer met een genetisch aangepaste gist die plastic kan afbreken en opnieuw bruikbaar maken als grondstof voor nieuw plastic.

Daarnaast zet Biolynx steeds meer in op eigen ontwikkelingen. Onder de namen Phytolynx en Phagelynx bouwt het aan twee nieuwe platformen met stevig potentieel om later aparte bedrijven te worden.

Bij Phytolynx draait alles rond plantencellen. “Het idee is dat je niet langer een volledige cacao- of vanilleplant moet kweken. Je stuurt een plantencel zo aan dat die enkel een boon produceert, zonder energie te steken in stengels of bladeren.”

Dat kan enorme economische voordelen opleveren. “Vanille kost vandaag 400 tot 600 euro per kilogram. Als je die gericht kunt kweken in gecontroleerde omstandigheden, zonder afhankelijk te zijn van klimaat of oogsten, dan heb je goud in handen.”

(lees verder onder de foto)

Opvolging van een fermentatie.

AI moet ‘superfagen’ ontwikkelen

Met Phagelynx richt Biolynx zich op contaminatie tijdens fermentatieprocessen. “Bij fermentatie komen soms ongewenste bacteriën binnen. Omdat je in voeding terecht geen antibiotica mag gebruiken, kijken wij naar bacteriofagen: virussen die slechte bacteriën aanvallen.”

Maar bacteriën passen zich aan en ontwikkelen weerstand. Daarom gebruikt Biolynx AI om bacteriofagen sterker te maken. “We bouwen een platform om superfagen te ontwikkelen. Vandaag hebben we al een proof of concept.”
De toepassingen reiken veel verder dan voeding alleen. Biolynx kijkt onder meer naar landbouw, veterinaire toepassingen en bio-ethanol. “In bio-ethanolinstallaties kunnen lactobacillen suiker omzetten in melkzuur, waardoor de gist stilvalt. Elke procent suiker die je redt, levert op grote reactoren meteen tienduizenden euro’s extra op.”

Bart ziet ook een bredere maatschappelijke rol voor bacteriofagen. “In veel landen worden antibiotica nog volop gebruikt in veevoeder. Dat komt uiteindelijk ook in onze voeding terecht en versnelt antimicrobiële resistentie. België is wereldwijd koploper in bacteriofaagonderzoek, met onder meer Yves Briers aan UGent. Wij willen vanuit onze expertise een platform bouwen voor landbouw en veeteelt.”

Nieuwe site aan de Wiedauwkaai

Vandaag telt Biolynx zes medewerkers, maar ook de huidige locatie raakt stilaan vol. Daarom kocht het bedrijf grond aan de Wiedauwkaai in Gent.
“De bedoeling is om daar tegen 2028 vijfhonderd vierkante meter labo’s, vijfhonderd vierkante meter kantoren en een proefhal van dezelfde grootte te bouwen.”

Die proefhal wil Biolynx ook openstellen voor jonge biotechbedrijven. “Een soort bio-incubator voor start-ups die laboruimte zoeken.”
De komende twee jaar wil het bedrijf zijn omzet verdubbelen van 800.000 euro naar anderhalf miljoen euro. Voor de twee spin-offs mikt Bart op 1 à 2 miljoen euro zaadkapitaal.

Voorlopig werd alles met eigen middelen gefinancierd. “We hadden vanaf het begin betalende klanten en investeerden de winst telkens opnieuw in apparatuur. Soms konden we toestellen ook goedkoop overnemen van failliete labo’s elders in Europa.”

(lees verder onder de foto)

Bart Kregersman (vijfde van links) en team.

Europa te voorzichtig

Volgens Bart blijft Europa te terughoudend tegenover biotech waardoor o.a. investeerders achterwege blijven . In de VS vraagt men sneller: hoeveel sneller kan je groeien als we extra investeren?”

Daarnaast hekelt hij de trage regelgeving. “Vlaanderen en Europa zijn heel sterk in ontwikkelingssteun, maar op vlak van regulering en goedkeuring behoren we tot de traagste regio’s ter wereld. Daarom trekken veel biotechbedrijven naar Singapore of de VS omdat ze weten dat negen maanden daar negen maanden zijn.”

Dat wringt volgens hem extra hard omdat Europa tegelijk sneller af wil van pesticiden en antibiotica. “Dat is helemaal terecht, maar dan moet je duurzame en biologische alternatieven wel veel sneller toelaten in voeding, gewasbescherming en andere toepassingen. Want anders schieten we ook niet op.”