Elke dag verdwijnt perfect eetbaar voedsel in de afvalberg, terwijl heel wat gezinnen in onze regio moeite hebben om gezonde maaltijden op tafel te zetten. In Mechelen en de Rupelstreek pakt Ecoso vzw die tegenstelling al jaren concreet aan met Foodsavers. Wat begon als een logistiek experiment, groeide uit tot een volwaardige voedselhub die bedrijven, sociale organisaties en kwetsbare gezinnen met elkaar verbindt. “Foodsavers vat perfect samen waar wij als organisatie voor staan”, zegt Leen Ardui, gedelegeerd bestuurder van Ecoso vzw. “We redden voedsel, creëren werkervaring én versterken de toegang tot gezonde voeding. Dat is circulair en sociaal tegelijk, en vooral: heel tastbaar.”
Ecoso – voluit ECOlogisch en SOciaal ondernemen – is een erkend maatwerkbedrijf met een brede waaier aan activiteiten in Mechelen en de Rupelstreek. Dagelijks zijn er zo’n 330 mensen aan de slag, van wie 180 op de payroll. De anderen werken binnen specifieke statuten. Wat hen verbindt, is een afstand tot de reguliere arbeidsmarkt. Vaak gaat het om mensen met psychosociale uitdagingen, zoals mentale gezondheidsproblemen, een moeilijke thuissituatie of een verleden van verslaving. “Wij vertrekken altijd vanuit de mens”, benadrukt Leen Ardui. “Zinvol werk is voor ons geen einddoel, maar een middel om opnieuw volwaardig te kunnen deelnemen aan de maatschappij.”
Elke maand schenken 42 bedrijven zo’n 60.000 kilogram voedsel. Zo hebben we al meer dan 2.000 ton van de afvalberg gered.
Leen Ardui, gedelegeerd bestuurder van Ecoso vzw
Geen keurslijf
Begeleiding en ondersteuning vormen dan ook de ruggengraat van de werking. “Onze begeleiders moeten niet alleen van aanpakken weten, ze hebben vooral goede voelsprieten nodig”, weet Leen Ardui. “Luisteren, signalen oppikken en samen zoeken naar haalbare oplossingen: dát maakt het verschil.” Bij Ecoso worden mensen bovendien niet in een keurslijf geduwd. Dankzij een grote diversiteit aan activiteiten kan iedereen werk vinden dat aansluit bij zijn of haar mogelijkheden, met kansen om intern door te groeien of door te stromen naar de reguliere arbeidsmarkt. Die activiteiten zijn tegelijk economisch én circulair. Met Cirkels baat Ecoso negen tweedehandswinkels en een centraal textielsorteercentrum uit. Er is een fietsatelier, en met E-bis krijgen kwalitatieve ex-leasefietsen een tweede leven. Daarnaast zijn er initiatieven rond IT, kampeermateriaal, buurtwerking en een onderzoeksatelier dat nieuwe circulaire businessmodellen verkent.”
Foodsavers: van overschot naar oplossing
Een van de meest zichtbare projecten is Foodsavers, intussen uitgegroeid tot de Voedselhub regio Rivierenland. De werking pakt drie maatschappelijke uitdagingen tegelijk aan: voedselverspilling, voedselarmoede en sociale tewerkstelling. Dagelijks haalt Foodsavers perfect eetbaar voedsel op bij supermarkten, veilingen, producenten en lokale handelaars. Dat voedsel wordt volgens de strikte FAVV-richtlijnen opgeslagen en herverdeeld naar sociale organisaties, scholen en sociale kruideniers. “De cijfers spreken voor zich”, somt Leen Ardui op. “Elke maand schenken intussen 42 bedrijven samen zo’n 60.000 kilogram voedsel. In totaal hebben we op die manier al meer dan 2.000 ton van de afvalberg gered.”
Capaciteit groeit
Het gaat vooral om groenten en fruit, aangevuld met vlees, zuivel, brood en droge voeding. Grote schenkers zoals Colruyt Group, Greenyard en Groep Cornelissen maken samen met vele lokale partners het verschil. Via sociale kruideniers, welzijnsschakels, organisaties zoals Sint-Vincentius en lokale OCMW’s komt het voedsel terecht bij mensen die het nodig hebben. “Sommige organisaties verdelen de producten rechtstreeks, andere verwerken ze tot maaltijden binnen hun werking”, verduidelijkt Leen Ardui. “Sinds 2019 breiden we onze capaciteit jaar na jaar uit en zo ondersteunen we steeds meer kwetsbare gezinnen.”
Koken kost geld
Foodsavers is maatschappelijk onmisbaar, maar financieel geen evident verhaal. “We halen voedseloverschotten gratis op en leveren ze ook gratis af”, verduidelijkt Leen Ardui. “Maar daar komen uiteraard kosten bij kijken: transport, magazijnen, koelcellen en medewerkers. Dankzij de steun van twaalf lokale besturen, inkomsten uit de eigen sociale kruidenier en een structurele samenwerking met Cargill slaagt de werking er voorlopig in om break-even te draaien.”
Samenwerking als hefboom
In de toekomst wil Ecoso Foodsavers verder uitbouwen. Zo liggen plannen op tafel voor een mobiele sociale kruideniersdienst, om nog meer gezinnen te bereiken. “Om als vzw te groeien doen we een beroep op het engagement van bedrijven in onze regio”, zegt Leen Ardui. “Ze kunnen ons steunen door voedsel te schenken, een financiële bijdrage te leveren of een structureel partnerschap aan te gaan.” Ecoso biedt verschillende samenwerkingsformules aan en komt die graag toelichten. “Samen bekijken we dan hoe een engagement past binnen onze werking én hoe we maximale impact creëren”, besluit Leen Ardui. “Want één ding is zeker: echte impact maak je nooit alleen. Door samen te werken bewijzen we elke dag dat sociale tewerkstelling, ecologie en ondernemerschap perfect hand in hand kunnen gaan.”
