Reactie Voka West-Vlaanderen op ontwerp Beleidsplan Ruimte Vlaanderen
Voka - Kamer van Koophandel West-Vlaanderen neemt kennis van het voorontwerp van Beleidsplan Ruimte Vlaanderen (BRV) waarmee de Vlaamse regering een belangrijke stap vooruitzet om de schaarse beschikbare ruimte efficiënter te benutten. Positief is dat de ruimtevraag van ondernemingen expliciet wordt erkend. Tegelijk waarschuwt Voka West-Vlaanderen dat een plan op papier niet volstaat. West-Vlaanderen heeft nood aan een doortastend ruimtelijk-economisch beleid dat elk jaar minstens 62 hectare nieuwe ruimte creëert voor ondernemingen, investeringen en economische groei. Tegen 2050 loopt die behoefte op tot 1.563 hectare.
"Dat Vlaanderen de economische ruimtevraag eindelijk duidelijk erkent, is een belangrijke stap. Voor West-Vlaanderen spreken we over minstens 62 hectare per jaar. Die ruimte moet er niet alleen op papier komen, maar ook effectief beschikbaar zijn voor ondernemers die willen investeren en groeien. Zonder ruimte voor bedrijvigheid zetten we een rem op investeringen, jobs en economische groei in West-Vlaanderen. Ruimte is onontbeerlijk als we opnieuw de switch naar groei willen maken", zegt Bert Mons, gedelegeerd bestuurder van Voka West-Vlaanderen.
West-Vlaanderen blijft economische ruimte verliezen
De uitdaging is bijzonder urgent. In amper twee jaar tijd verdween ongeveer 300 hectare industriegebied in Vlaanderen. In elke provincie werd meer industriegebied geschrapt dan er bijkwam. Tegelijk blijft het onmiddellijk beschikbare aanbod aan bedrijfsgronden zeer beperkt en is een aanzienlijk deel van de resterende ruimte versnipperd of onvoldoende geschikt voor grotere investeringen. Het huidige beschikbare aanbod bedraagt in de hele provincie West-Vlaanderen slechts iets meer dan 50 hectare. Zonder maatregelen zal dit aanbod binnen twee jaar volledig opgebruikt zijn. In verschillende regio’s zoals de regio Brugge, Zuid-West-Vlaanderen en de Westhoek is het aanbod nu al vrijwel opgebruikt en zijn uitbreidingen of aanpassingen zo goed als onmogelijk geworden.
Die evolutie staat haaks op wat (West-)Vlaanderen economisch nodig heeft. Terwijl andere (buitenlandse) regio's economische ruimte bewust inzetten om investeringen aan te trekken, blijft West-Vlaanderen kampen met een structureel tekort aan geschikte bedrijfsgronden. Dat zet zowel nieuwe investeringen als de verdere groei van bestaande ondernemingen onder druk.
Ruimte niet enkel op papier
Het is een belangrijke stap vooruit dat het voorontwerp Beleidsplan Ruimte Vlaanderen expliciet erkent dat Vlaanderen jaarlijks 259 hectare bijkomend aanbod aan economische ruimte nodig heeft, waarvan 62 hectare in West-Vlaanderen.
De echte toets volgt echter bij de uitvoering. Voka West-Vlaanderen pleit voor een bindende één-op-ééncompensatie van economische bestemmingen. Wanneer economische ruimte wordt geschrapt, moet minstens evenveel ruimte op een geschikte locatie opnieuw beschikbaar worden gemaakt.
Energie en ruimtevraag zijn verbonden
De economische ruimtevraag kan niet los worden gezien van energievoorziening. Nieuwe bedrijventerreinen hebben weinig waarde wanneer bedrijven er niet over voldoende netcapaciteit beschikken. Daarom vraagt Voka West-Vlaanderen dat de ruimtelijke planning van economie en energie veel sterker op elkaar wordt afgestemd. Energieknooppunten moeten uitgroeien tot gebiedsgerichte hefbomen met voldoende ruimte voor productie, opslag, transport en distributie van energie.
"Wil West-Vlaanderen een belangrijke economische motor voor Vlaanderen blijven, dan moeten we er ook voor zorgen dat die ruimte effectief beschikbaar, bereikbaar en bruikbaar is voor de ondernemers die hier willen investeren en groeien", aldus Bert Mons.
De inschatting van de ruimtebehoefte voor industrie en bedrijvigheid is gebaseerd op de Voka-paper 'Ruimte om te ondernemen' van mei 2025.
