In het kader van de nieuwe meerwaardebelasting op financiële activa van 10% worden houders van beleggingsrekeningen bestookt met de vraag of ze opt-in of opt-out verkiezen. Dat betekent in mensentaal of ze willen dat de bank de meerwaardebelasting van 10% zelf en bevrijdend int of dat ze de optie kiezen om buiten het systeem van de bevrijdende voorheffing van 10% te blijven en het zelf zullen aangeven. Voor mij is dit op het eerste gezicht een zeer makkelijke keuze, maar zoals alles is het soms iets genuanceerder.
Prima facie zou ik altijd opt-out kiezen. Je betaalt maar belasting op wat je effectieve meerwaarde van dat jaar is (dus na aftrek van je minderwaarden) en ook de – zeer kleine – belastingvermindering van € 10.000 ga je elk jaar ten volle benutten. Ten opzichte van een opt-in ga je ook maar gemiddeld anderhalf jaar later die belasting moeten betalen.
Wat zijn de tegenargumenten?
Er zijn 2 vaak gehoorde tegenargumenten. Het eerste is het verlies aan discretie als je zelf de meerwaarde aangeeft en niet via opt-in werkt. Dat vind ik geen valabel argument. De fiscus heeft ondertussen al op alle mogelijke manieren zicht op het vermogen van Belgische ingezetenen. Bovendien hebben de meesten ook niets te verbergen, waarom zouden ze dan minstens te vroeg belasting willen betalen? Ik ondervind dat de banken echt sturen om opt-in te kiezen en dat is misschien voor de bank zelf wel het makkelijkst en al zeker voor de overheid. Er zullen wel mensen zijn die hun minderwaarden dan niet of niet volledig verrekenen of die moeite niet zullen doen.
Het tweede tegenargument is dat dat toch moeilijk op te volgen zal zijn. Dat is nog minder waar. Elke bank zal tijdig het overzicht van de meer- en de minderwaarden aan de klanten overmaken en de klanten of hun boekhouder moeten dan maar de som, min de vermindering van € 10.000 per rekeninghouder in het juiste vakje van de aangifte invullen. Ik neem aan dat dat nu nog wel zal gaan.
Andere soms gehoorde argumenten:
“Ik verkoop nooit iets met een minderwaarde, dus die aftrek van de minderwaarden is niet echt relevant en niet voldoende om de discretie op te heffen.” Nooit minderwaarden hebben lijkt me de facto wel heel vreemd. Je zou het eerste jaar wel voor opt-in kunnen kiezen en zien wat dat geeft en hoeveel het verschil zou zijn met opt-out (dus hoeveel minderwaarden je effectief gerealiseerd hebt of hoeveel meerwaarde die enkel in 2026 een meerwaarde is maar niet ten opzichte van de initiële aankoopprijs). Na een jaar kan je dan nog veranderen.
Voor portefeuilles die in één fonds zitten, aangezien dat meestal niet wordt verkocht, is dat het makkelijkste. Dat klopt wel. Dus de banken die fondsen aanbieden van hun huis en die je gewoon laat zitten, daarvoor kan je wel opt-in kiezen.
Iemand die zeer actief is, die zou misschien wel eens als een beroepsbelegger aanzien kunnen worden of minstens als iemand die diverse inkomsten realiseert en geen financiële meerwaarde. Maar ook dat is maar een flauw argument. Als je veel handelt, dan zal ook veel minderwaarde worden gerealiseerd. Als je dan opt-in kiest, dan moet je ofwel die aftrek laten vallen en dus veel te veel belasting betalen ofwel de minderwaarde wel aangeven maar dan zal de fiscus ook zicht krijgen op je beleggingsactiviteit. Dus die opt-in of opt-out verandert dit debat niet.
De barrière die door de invoering van deze belasting doorbroken is, is niet te onderschatten. Doordat die belasting maar slaat op de toekomstige meerwaarde wordt dat nog relatief goed onthaald (“iedereen moet zijn steentje bijdragen” en “de sterkste schouders moeten de zwaarste lasten dragen”) maar het principe van belastingvrije meerwaarde van een beheer als goede huisvader is verlaten. Als het tarief straks sluipsgewijs van 10% naar 20% gaat of nog hoger, zal er nog heel veel geknarsetand worden. Daarom: betaal wat je moet betalen, maar toch zeker niet te veel.
Mark Delboo
