De nieuwe zeesluis in Zeebrugge is dringender dan ooit. De Pierre Vandammesluis is nagenoeg versleten en er bestaan ernstige twijfels of ze nog tien jaar bedrijfszeker kan blijven. In 2026 zijn bovendien meerdere stremmingen te verwachten door een hoogdringende en grondige renovatie. Op de jaarlijkse nieuwjaarsreceptie wijst APZI-Voka West-Vlaanderen in het bijzijn van meer dan 600 genodigden daarom op een snelle en financieel haalbare realisatie van een tweede nautische toegang die als een volwaardige back-up moet dienen. De Zeebrugse havengemeenschap stelt daarbij dat er keuzes en optimalisaties in de realisatie van deze tweede toegang moeten worden gemaakt indien de timing en de kosten ervan dreigen te ontsporen.
“Redundantie moet het uitgangspunt zijn. Dit betekent in dit dossier dat je naast de Pierre Vandammesluis een volwaardige back-up hebt, zodat de haven kan blijven functioneren wanneer er problemen zijn met de Vandammesluis. Tijd verliezen kan niet meer. Bij een onverwachte uitval van deze enige toegang dreigt de achterhaven onbereikbaar te worden. In het slechtste geval mondt dit uit in een muizenvalscenario waarbij bijvoorbeeld car carriers vast komen te zitten in de achterhaven, met (reputatie)schade die kan oplopen van honderdduizenden tot zelfs tientallen miljoenen euro’s. Daarom moeten de specifieke projectbesluiten voor de nieuwe sluis in 2026 afgewerkt worden en moet daarna snel de aanbesteding volgen, zodat de werken vanaf 2027 kunnen starten”, zegt Marc Adriansens, voorzitter van APZI-Voka West-Vlaanderen.
V.l.n.r.: Marc Adriansens (Voorzitter APZI-Voka West-Vlaanderen), Bart Verhaeghe (Voorzitter Club Brugge), Annick De Ridder (Vlaams minister van Mobiliteit, Openbare Werken, Havens en Sport), Jacques Vandermeiren (CEO Port of Antwerp-Bruges), Thomas Buys (Regioverantwoordelijke Noord-West-Vlaanderen & APZI-Voka West-Vlaanderen bij Voka West-Vlaanderen).
Die ‘en-en’-logica, van een gelijktijdige renovatie en nieuwbouw, kwam ook aan bod in de Commissie Mobiliteit en Openbare Werken van 22 januari 2026. Minister Annick De Ridder gaf aan dat een parallel spoor voor de renovatie van de Vandammesluis en de bouw van de nieuwe sluis principieel niet uitgesloten is. Al vraagt dat creativiteit in fasering, budget en financiering.
Daarom moet Vlaanderen de kosten scherp bewaken. De minister stelde dat er met een taakstellend budget gewerkt wordt en dat bij overschrijding ervan optimalisaties en keuzes nodig zijn. APZI-Voka West-Vlaanderen volgt de visie van de minister en vraagt om de randvoorwaarden van het complex project expliciet te bekijken en te bespreken, met in het bijzonder de voorziene tunnel onder de nieuwe zeesluis. Die tunnel moet eerst gerealiseerd worden vooraleer de sluiswerken kunnen starten. Deze tunnel dreigt zo het budget te doen ontsporen en de timing te blokkeren.
APZI-Voka West-Vlaanderen vraagt daarom om het huidige planproces en de opmaak van de projectbesluiten niet te vertragen, maar wél in een duidelijk ‘plan B’ te voorzien als de timing of kosten zouden ontsporen. Of als er procedures bij de Raad van State bijkomende problemen opleveren.
“Een mogelijke win-win daarbij is de Zeebrugse tunnel schrappen en met een fractie van dat budget een tunnel realiseren voor de N31-doortocht in Lissewege. Vlaanderen is immers van plan om de N31 om te vormen tot een Vlaamse hoofdweg en dat juichen we toe”, zegt Adriansens.
Helaas ontbreekt op vandaag nog een structurele en volwaardige aanpak van de grootste bottleneck op deze belangrijke toegangspoort tot de haven: de doortocht door Lissewege. Voor een volwaardige omvorming tot hoofdweg is een ondertunneling fundamenteel.
“Een ondertunneling van de N31 verhoogt de leefbaarheid van het mooie polderdorp, pakt een cruciaal knelpunt aan op de belangrijkste toegang tot de haven en maakt het sluisproject tegelijk betaalbaarder en sneller realiseerbaar. We zijn alvast tevreden dat de minister de randvoorwaarden (tunnel, n.v.d.r.) met ons wil bespreken en bekijken. We moeten voorbereid zijn om keuzes te maken. Ons 'plan B' ligt klaar”, besluit Marc Adriansens.
