Willy Wonka woont in Wieze

Managing director Benelux bij Barry Callebaut Stefanie De Roover

Tekst Bart Vancauwenberghe – foto Wannes Nimmegeers & Barry Callebaut

Welcome to the home of Callebaut, Masters of Taste’: de imposante banner aan de gevel bij Barry Callebaut in Wieze creëert meteen torenhoge verwachtingen. Karolien Cloots, Europees communicatiedirecteur bij de chocoladeproducent, doet er nog een schepje bovenop als ze ons bij de portiersloge komt oppikken. “Heel regelmatig kan je hier de chocoladegeur al buiten ruiken.” Het doet mijn inwendige Willy Wonka (*) nog wat extra vreugdesprongetjes maken. Je krijgt per slot van rekening niet elke dag de kans om de grootste chocoladefabriek ter wereld te bezoeken. Jawel: nergens produceren ze meer chocolade dan in de Lebbeekse deelgemeente Wieze – 5,56 km² groot, 2792 inwoners rijk (cijfers van 1 januari 2025). 

Onze gesprekspartner is Stefanie De Roover. Ze kwam tweeënhalf jaar geleden aan boord bij het bekende bedrijf, nadat ze al 14 jaar ervaring had opgedaan in de wereld van voedingsingrediënten. Begonnen als verkoopdirecteur voor de Benelux, volgde ze op 1 september Wim Debedts op als managing director voor deze drie landen. Ze voelt zich als een vis in het water bij deze onderneming. “Ik ben destijds afgestudeerd als bio-ingenieur, voeding is altijd mijn passie geweest. Als je dan een leidende functie bij de wereldwijde nummer één in de productie van chocolade en cacao-oplossingen kan bekleden, geeft dat uiteraard veel voldoening. Bovendien helpt mijn achtergrond om onze klanten te begrijpen, hun applicaties te snappen en de aandachtspunten binnen hun productieprocessen te doorgronden. Weten wat nodig is om kwalitatieve voedingsproducten te maken, is absoluut een grote plus”, vertelt ze. 

Van bakker tot multinational

Iedereen kent Barry Callebaut van de chocolade, maar daar houdt het niet op. “We maken ook allerlei producten die de chocoladebeleving stimuleren. Voorbeelden daarvan zijn brownie-stukjes voor in roomijs, (praliné)vullingen voor paaseitjes, notenvullingen en -pasta’s, brésiliennenootjes, gezouten karamel (salted caramel, een van de recente succesvolle trends in ‘dessertland’), enzovoort. Wieze is onze bakermat, maar wereldwijd tellen we 62 fabrieken. Over de hele wereld bevat één op vier producten met chocolade, de chocolade van één van onze fabrieken. Dat maakt de verantwoordelijkheid om alles op een heel correcte, professionele en uiteraard voedselveilige manier te doen, alleen maar groter.”

Met die producten bedient de toonaangevende internationale speler een breed en gediversifieerd zakelijk publiek: van de lokale bakker om de hoek tot multinationals in de voedingsindustrie. “We ondersteunen hen bij de ontwikkeling van hun producten. Dat gaat van confiserie over bakkerijproducten tot patisserie en roomijs. Grote klanten beleveren we vaak rechtstreeks, maar niet elk bedrijf kan zomaar een tank van 24 ton vloeibare chocolade verwerken. Voor de distributie van ‘solide’ (vaste) chocoladeproducten (zoals ‘callets’) speelt het distributiecentrum in Lokeren, dat we vijf jaar geleden in gebruik namen, een vooraanstaande rol.”

Mogen we Wieze als het kloppend hart van Barry Callebaut beschouwen?

Stefanie De Roover: “Ja, toch wel. Dit is niet alleen de grootste chocoladefabriek ter wereld, hier zetelen ook heel veel ondersteunende diensten. Dat gaat van planning over R&D tot marketing, de financiële dienst, enzovoort. Ook als kenniscentrum geniet Wieze een uitstekende reputatie. Niet voor niets beschikken we hier over de grootste van in totaal 22 Callebaut Chocolate Academies wereldwijd. De vier chefs die er voltijds aan de slag zijn, zorgen niet alleen voor veel inspiratie, maar staan grotere klanten ook bij in co-creatieprojecten. We zijn trouwens volop bezig om de Academy hier nog een upgrade te geven. Zo zal digitalisering bijvoorbeeld de interactieve beleving stimuleren. Daarnaast zullen we de industriële pilootlijnen die op dit moment nog elders op deze site staan, naar de Academy overhevelen. Die integratie past helemaal binnen onze strategie om klanten een 360°-ondersteuning te bieden.”

Welke rol hebben de andere vestigingen in ons land?

“In Halle ligt de klemtoon grotendeels op productie van liquide chocolade en chocolade in verschillende vormen, zoals callets, maar ook hagelslag, krullen, enzovoort. Deze vestiging is ook prima uitgerust voor de verwerking van een aantal ‘specialties’, zoals noten. Mona Lisa Studio (onderdeel van het vroegere IBC Belgium in Kortrijk, dat Barry Callebaut in 2008 overnam) richt zich eerder op seizoensgebonden (en eventueel gepersonaliseerde) chocoladedecoraties en oplossingen om kleuren en motieven op chocolade aan te brengen. De entiteit in Malle (het vroegere Europe Chocolate Company, overgenomen in 2021) maakt vooral chocoladespecialiteiten en -decoraties voor professionele klanten, zoals chocoladestaafjes, krullen, brokken, blaadjes en schaafsel in uiteenlopende smaken en kleuren.”

(lees verder onder de foto)

In Wieze zetelen ook veel ondersteunende diensten: van planning over R&D tot marketing en de financiële dienst. Daarnaast huisvest het ook de grootste van in totaal 22 Callebaut Chocolate Academies wereldwijd.

“Met The Chocolate Box openden we in 2021 een gloednieuw distributiecentrum in Lokeren. Vroeger was Aalst de locatie van deze logistieke hub, maar het grote perceel dat we in Lokeren konden bebouwen, de vlotte bereikbaarheid en het gegeven dat we daar dichtbij heel wat klanten uit de sector zitten, deden ons beslissen te verhuizen. Met 60.000 m² voor opslag en distributie van verpakte chocolade en decoraties, is dit het grootste magazijn voor chocolade op deze planeet. In een straal van 500 km rond Lokeren kunnen we via vrachtwagentransport 65% van onze Europese klanten bedienen.”

Terroirproduct

Welke reis legt een cacaoboon af van op de plantage tot afgewerkt product?

“Het proces begint op cacaoplantages in tropische landen rond de evenaar (Ghana, Ivoorkust, Nigeria, Ecuador …). Na drie tot vijf jaar dragen de cacaobomen rijpe vruchten, die de telers handmatig oogsten en open klieven. Ze halen de bonen en het witte vruchtvlees uit de peulen en laten die bonen vijf tot zeven dagen fermenteren. Vaak gebeurt dat onder grote bladeren van bananenplanten. Zo verliezen de bonen hun bittere smaak en ontwikkelen ze hun eerste cacaoaroma’s. Daarna drogen ze in de zon tot hun vochtgehalte laag genoeg is voor veilig transport. In België komen de meeste cacaobonen binnen via de haven van Antwerpen.

Eenmaal in de fabriek reinigen en selecteren we de gedroogde bonen zorgvuldig. Vervolgens roosteren we ze om hun typische chocoladesmaak en aroma verder te ontwikkelen. Machines breken de bonen open en blazen de lichte schillen weg, zodat alleen de cacaonibs overblijven. Die malen we tot een donkere, vloeibare cacaomassa. We kunnen die massa rechtstreeks verwerken tot chocolade of persen, waarbij ze zich opsplitst in cacaoboter en een droge koek, die we tot cacaopoeder vermalen.

Voor de chocoladeproductie mengen we de cacaomassa met ingrediënten zoals suiker, extra cacaoboter en melkpoeder (voor melkchocolade). Walsen verkleinen alle deeltjes tot de massa niet langer korrelig aanvoelt. Tijdens het ‘concheren’ kneden, verwarmen en beluchten we de chocolade, waardoor ongewenste smaken verdwijnen en een zijdezachte textuur ontstaat. Tot slot tempereren we de chocolade voor de juiste glans en ‘bite’, waarna we ze vormen, afkoelen en verpakken. Eigenlijk is chocolade, net als wijn, een echt terroirproduct, waarvan de smaak varieert van streek tot streek. Ook alternatieve manieren van fermentatie kunnen voor een andere smaak zorgen.” 

Hoe komt het dat Belgische chocolade overal zo’n sterke reputatie geniet?

“Dat succes heeft vele vaders. Het hoge cacaopercentage is één aspect waarom ‘Belgian Chocolate’ een kwaliteitslabel is. Het is bovendien een heel puur product, waarbij we geen andere vetten dan cacaoboter gebruiken. Door de erg fijne vermaling ontstaat spontaan een heel rijk mondgevoel. Ook het typische ‘concheerproces’ – mengen en laten rusten in gigantische installaties, op een constante temperatuur – speelt een grote rol. Binnen Choprabisco, de koninklijke Belgische associatie voor producenten van onder meer chocolade en pralines, bespreken we met andere b2b- en b-2-bcedrijven uit deze sector initiatieven om het merk nog sterker op de kaart te zetten.”

Hoe uitdagend is het om een in se artisanaal product naar een heel grote industriële schaal te vertalen?

“We beschikken hier over maar liefst 24 productielijnen. Het zal misschien als een cliché klinken, maar overal staat kwaliteit bovenaan ons prioriteitenlijstje. Dat zit gewoon in de cultuur van Barry Callebaut en in het DNA van iedereen die hier werkt. Dit is een stukje Belgisch erfgoed. Dat alleen al zorgt voor veel trots. Overgiet dat met de juiste saus - de diverse kwaliteitscontrolesystemen die we hanteren – en je kent ons recept.

(lees verder onder de foto)

Digitalisering en automatisering hoeven niet te contrasteren met artisanaal. We hebben bijvoorbeeld andere recepturen voor diverse types klanten. Bepaalde (beschermde) recepten voor kleinere chocolademakers, hebben een artisanaal karakter en zijn gericht op een optimale verwerkbaarheid van de producten voor hun specifieke activiteiten. Met grotere, industriële klanten werken we samen recepturen uit die volledig gebaseerd zijn op hun applicaties en smaakvoorkeuren.”

Ringweg op eigen site

De band tussen Wieze en Barry Callebaut is ijzersterk, zo toont ook jullie Masterplan voor deze site aan. Wat zijn daarvan de belangrijkste krijtlijnen?

“We zullen hier de komende jaren voor 250 miljoen euro investeren. Het gaat niet om een uitbreiding van de site. De vernieuwingen zijn er vooral op gericht om onze productielijnen te moderniseren en op die manier de efficiëntie te verhogen. Een belangrijke aanpassing is ook de aanleg van een ringweg op onze site. Het is de bedoeling dat die ten laatste tegen de zomer van 2027 operationeel zal zijn. Op dit moment moeten vrachtwagens op ons bedrijventerrein zich op een bepaald punt draaien en vervolgens weer via dezelfde weg terug keren om onze site te verlaten. Door te evolueren naar een systeem met eenrichtingsverkeer, zullen dergelijke logistieke bewegingen een stuk vlotter verlopen. Dat verhoogt uiteraard de veiligheid van onze medewerkers en leveranciers. Van de gelegenheid maken we gebruik om ons onthaalgebouw naar de andere zijde van de inrit te verhuizen en er meteen een energieneutrale plek van te maken waar iedereen die hier aankomt – van chauffeur tot bezoeker – zich nog meer welkom voelt.”

Hoe belangrijk is het Masterplan voor de buurt?

“Met het Masterplan mikken we zoals gezegd op operationele efficiëntie, maar willen we ook de veiligheid van onze mensen garanderen en onze impact op de omgeving zo laag mogelijk houden. We zijn intussen al 175 jaar actief hier. We hebben er altijd een erezaak van gemaakt om een goede verstandhouding met de mensen uit de buurt te hebben. Ook met de burgemeester van Lebbeke zitten we regelmatig samen om hem te informeren over waar we mee bezig zijn. Op dit moment is dat dus vooral de realisatie van het Masterplan. Het overgrote deel van de lokale bevolking is trots dat een sexy product als chocolade zo massaal binnen de grenzen van hun gemeente wordt geproduceerd. Zo voelt iedereen zich af en toe als Sjakie in de chocoladefabriek.”

Natuurherstel bevorderen

Forever Chocolate is de strategische benaming voor jullie duurzaamheidsinitiatieven. In welke mate reiken die verder dan het opwekken van eigen groene energie?

“Het Masterplan voor Wieze omvat onder meer het vernieuwen en isoleren van de daken. We maken 33.000 m² dakoppervlak klimaatresistenter, zodat onze mensen tijdens hete zomers in koelere productieruimtes kunnen werken en we onze energiekosten kunnen doen dalen. Tegelijk plaatsen we ook heel wat zonnepanelen en is onze site in Halle uitgerust met een eigen windmolen.

Forever Chocolate richt onze groene investeringen op natuurherstel, bosbescherming en een lagere klimaatimpact in de volledige waardeketen. We willen onze uitstoot tegen 2030 terugdringen volgens het traject dat de opwarming tot 1,5 °C beperkt en streven tegen 2050 naar een netto-nuluitstoot. Ook ‘agro-forestry’ (combinatie van landbouwgewassen en bomen binnen hetzelfde teeltsysteem), herbebossing, biodiversiteit en duurzamere ingrediënten krijgen een centrale plaats binnen die aanpak. Daarnaast zijn we een rabiaat tegenstander van kinderarbeid en willen we de leefomstandigheden van lokale cacaoboeren structureel verbeteren. We ondersteunen hen via eigen medewerkers ter plaatse, onder meer met opleiding, betere landbouwmethodes, productiviteitsverhoging en de ontwikkeling van aanvullende inkomsten. In 2024-2025 heeft de groep meer dan 500.000 boeren boven de armoedegrens geholpen. Tegen 2030 willen we samen met andere betrokken partijen een landbouwmodel uitbouwen dat cacaoboeren een leefbaar inkomen biedt, bijvoorbeeld door hun activiteiten te diversifiëren via de aanleg van ook rubber- en bananenplantages.

Om aan de Europese EUDR te voldoen (een Europese wetgeving die ervoor zorgt dat producten op de EU-markt niet bijdragen aan de wereldwijde ontbossing, red.), brengen we cacaoplantages geografisch in kaart en maken we cacao tot op het niveau van het landbouwperceel traceerbaar. Meer dan 1,5 miljoen cacaoboerderijen zijn zo al in kaart gebracht.”

(lees verder onder de foto)

De productie van  chocolade in vloeibare en vaste vorm gebeurt in vijf kleuren en varianten: melk, puur, wit, ruby en gold.

Innovatie is een kernbegrip binnen de Callebaut Chocolate Academy(‘s). Met welke vernieuwingen hebben jullie recent uitgepakt?

“De noden van de klant evolueren, wat ook zijn impact heeft op smaakvoorkeuren. Zo vinden veel mensen het bijvoorbeeld belangrijk om bewuster te genieten. We maken nu meer chocolade met minder suiker – soms zelfs volledig suikervrij – of met meer proteïne. Met Cacao Max lanceren we een nieuwe premiumreeks cacaocoatings, die eerst in een melkvariant op de markt komt. De coatings combineren zorgvuldig geselecteerd cacaopoeder met een specifiek zuivelingrediënt, om zo een premium smaakbeleving te realiseren.

Een andere nieuwigheid is Acticoa, een chocolade waarin de van nature aanwezige cacao-flavanolen behouden blijven. Deze flavanolen ondersteunen de elasticiteit van de bloedvaten en behouden een soepele bloedsomloop. Het product beschikt in de Europese Unie en de Verenigde Staten over erkende en wetenschappelijk onderbouwde gezondheidsclaims.”

In welke mate zullen de World Chocolate Masters chocolatiers stimuleren om op een andere manier met chocolade om te gaan?

“De World Chocolate Masters worden door ons merk ‘Callebaut’ georganiseerd en vinden plaats op 26 en 27 oktober in de Handelsbeurs van Antwerpen. Het brengt de meest getalenteerde chocolatiers ter wereld samen. Voor de finale zakken vijftien chefs, die zich eerder in hun land onderscheidden, af naar de stad. Onder het thema ‘Play & Taste’ voeren ze vier opdrachten uit rond bonbons, design, smaak en delen. Zo tonen ze niet alleen hun technische vakmanschap, maar ook hun creativiteit, smaakbeheersing en persoonlijke visie op chocolade.

De wedstrijd is veel meer dan een competitie. Ze vormt een internationaal platform voor nieuwe ideeën, technieken en creaties, inspireert chefs wereldwijd en kan de loopbaan van de deelnemers een stevige impuls geven. We maken van de gelegenheid gebruik om een volledig nieuw product, gemaakt via een innovatieve technologie, te lanceren.”

Tot slot: jij werkt hier nu tweeënhalf jaar. Wat maakt jou oprecht blij bij Barry Callebaut?

“Onlangs vierden we het pensioenfeest van een verkoopdirecteur. Die vrouw was destijds als productiearbeider begonnen en heeft stelselmatig promotie gemaakt: van kwaliteitscontroleur over de R&D-afdeling tot de functie waarin ze haar carrière mocht afsluiten. Dat zegt iets over hoe dit bedrijf met haar medewerkers omgaat. Investeren in mensen, hen allerlei opleidingskansen bieden én de mogelijkheid om ook internationaal een loopbaan uit te bouwen: automatisch leidt dat tot een verhoogd engagement. We mogen dan wel een multinational zijn, het blijft een bedrijf op mensenmaat. Ook dat is iets om trots op te zijn.”

(*) Willy Wonka is de excentrieke chocoladefabrikant uit Sjakie en de chocoladefabriek, het boek van Roald Dahl. In zijn wonderlijke fabriek bedenkt hij de meest verrassende zoetigheden.

De familie Callebaut startte oorspronkelijk in Wieze als een bierbrouwerij.

Er wordt chocolade geproduceerd in de fabriek in Wieze sedert 1911.