Vlaanderen en België bevinden zich in een fundamenteel gewijzigde veiligheidscontext. Hybride dreigingen, van cyberaanvallen tot desinformatie, treffen vandaag het volledige economische weefsel. De aanhoudende oorlog in Oekraïne en de escalatie van spanningen in de Golfregio versterken de internationale instabiliteit. Die vertaalt zich steeds vaker in economische schokken, zoals stijgende energieprijzen en een toenemende cyberdreiging. In een nieuwe Voka Paper formuleert Voka aanbevelingen om de economische en maatschappelijke weerbaarheid in België structureel te verankeren.
Federaal: ondernemingen betrekken in nationaal weerbaarheidsplan
Internationale spanningen versnellen een bredere trend van hybride dreigingen. Naast klassieke conflicten nemen cyberaanvallen en andere vormen van verstoringen snel toe. België is als open economie bijzonder kwetsbaar. De kosten voor veiligheid en bescherming stijgen voor alle ondernemingen. Tegelijk is de paraatheid vandaag nog onvoldoende breed verankerd.
Volgens Voka moet het federale weerbaarheidsplan sterker inzetten op samenwerking met bedrijven en inspiratie halen uit internationale best practices. Landen zoals Finland, Duitsland en Nederland tonen hoe structurele samenwerking tussen overheid en bedrijfsleven de weerbaarheid aanzienlijk versterkt. In Nederland heeft het bedrijfsleven bijvoorbeeld een vaste plaats binnen het veiligheidsbeleid. België kan hier belangrijke lessen uit trekken.
Vlaams: nood aan technologiestrategie
Ondernemingen zijn zich steeds meer bewust van de risico’s. In een nieuwe bevraging van Voka geeft 66% van de ondernemingen aan bijkomende maatregelen te willen nemen rond cybersecurity. Toch loopt de effectieve implementatie vaak achter, terwijl de impact en kost van cyberincidenten blijven toenemen.
De grootste weerbaarheidsuitdaging situeert zich dan ook op technologisch vlak. Daarom pleit Voka voor de ontwikkeling van een Vlaamse technologiestrategie die niet alleen inzet op groei, innovatie en internationalisering, maar ook expliciet rekening houdt met veiligheid en strategische autonomie. Technologische ontwikkeling is immers de drijver van hybride aanvallen, alsook de oplossing om hybride aanvallen tegen te houden.
Ondernemingen: van plan naar effectieve implementatie
Weerbaarheid begint bij de onderneming zelf. Weerbaarheid moet ten eerste bespreekbaar zijn op ondernemingsniveau. Vervolgens moet men de vraag stellen wat de externe risico’s zijn, en interne kwetsbaarheden. Tot slot moeten plannen getest en geoefend worden om optimale weerbaarheid te kunnen bereiken.
