Begin maart zette Voka West-Vlaanderen samen met enkele Zeebrugse havenbedrijven een juridische stap die intussen nu al historisch mag worden genoemd. Naar aanleiding van een onverwachte staking bij de scheepvaartbegeleiding dienden de bedrijven en de werkgeversorganisatie een eenzijdig verzoekschrift in bij de rechtbank van eerste aanleg van West-Vlaanderen. Zo werd voor de eerste keer ooit door een rechter een verbod opgelegd op de blokkering van de maritieme toegang tot een haven.
Op maandagavond 9 maart 2026 legden enkele werknemers van de scheepvaartbegeleiding van het Agentschap Maritieme Dienstverlening en Kust het werk neer. Daardoor kon geen enkel schip nog de havens van Zeebrugge en Oostende binnen- of buitenvaren en viel de scheepvaart op de Noordzee volledig stil. Samen met een aantal Zeebrugse bedrijven stapte Voka West-Vlaanderen daarom een dag later naar de rechter met een eenzijdig verzoekschrift om de staking te breken. Deze actie bleek succesvol: de voorzitter kende het verzoekschrift toe en verbood elke belemmering of bemoeilijking van de maritieme toegang tot de haven van Zeebrugge.
Hij koppelde aan elke overtreding een dwangsom van 1.000 euro per persoon per uur. De impact was meteen voelbaar: nog diezelfde avond werd de beschikking met de hulp van enkele gerechtsdeurwaarders betekend, hervatte de scheepvaartbegeleiding het werk en kwam de nautische keten opnieuw op gang. Zeebrugge en Oostende konden daardoor sneller dan andere havenplatformen uit de destructieve stilstand raken.
Dat was nodig. Zodra de maritieme toegang tot een haven wordt geblokkeerd, volgen de hinder en schade immers onmiddellijk. Terminals, rederijen, logistieke spelers, transporteurs en industriële sites zien hun planning ontsporen. Ladingen lopen vertraging op, kosten stapelen zich op en schepen wijken uit naar concurrerende, buitenlandse havens. De economische schade loopt in enkele uren fors op en raakt rechtstreeks aan de competitiviteit en de wereldwijde reputatie van de haven.
Maar deze uitspraak was méér dan een snelle oplossing voor een acute situatie. Het is en blijft een belangrijk precedent, waarbij een heldere grens werd getrokken. Havens worden vanaf nu erkend voor wat ze zijn: kritieke infrastructuur van algemeen strategisch belang, die niet zomaar mag worden platgelegd. Een dag later volgden overigens ook rechters in Antwerpen en Oost-Vlaanderen dezelfde redenering.
Precedent
En precies daarin schuilt het historische belang van deze beslissing. Wie vandaag nog denkt een haven spontaan te kunnen blokkeren, weet dat daar snel, efficiënt en doeltreffend tegen kan worden opgetreden. Het precedent is er. Een nieuw eenzijdig verzoekschrift kan voortaan nog sneller en met beperkte kost worden ingediend. Voka West-Vlaanderen is alvast bereid om opnieuw met getroffen bedrijven een eenzijdig verzoekschrift in te dienen, mocht dit noodzakelijk zijn.
De succesvolle gerechtelijke procedure in Zeebrugge was dus niet alleen een snelle doorbraak voor de actieve blokkade, maar ook een krachtig signaal voor de toekomst. Als Vlaanderen zijn havens aantrekkelijk en competitief wil houden, dan moet de publieke nautische keten onder alle omstandigheden operationeel blijven. Dat kan door opnieuw naar de rechter te stappen wanneer dat nodig is, maar ook door de invoering van een minimale dienstverlening die een nieuwe tussenkomst door een rechter in de toekomst overbodig maakt. Zo’n minimale maritieme dienstverlening is geen luxe, maar een basisvoorwaarde voor onze open en exportgerichte Vlaamse economie waarvan onze havens de motoren zijn.
