Reststroom wordt groeimotor voor biologische voeding
De leukste ideeën leiden vaak tot fantastische businessmodellen. Neem nu het verhaal van Kopje Zwam. 11 jaar geleden gestart vanuit de ambitie om oesterzwammen te kweken op koffiegruis, schrijft het bedrijf een volledig circulair en lokaal voedingsverhaal, overgoten met een sociaal sausje. POM West-Vlaanderen zette oprichter Bart Vanderveken en partner Bert Vanlaere onder meer op het spoor van Europese subsidie die toelaat om sneller op te schalen.
Bart Vanderveken startte in 2015 vanuit zijn tuinhuis met de kweek van oesterzwammen op koffiegruis. “Daaruit is op alle vlakken een no waste-filosofie gegroeid: we kweken het product uit de valorisatie van reststromen, doen dat met mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt en organiseerden dat aanvankelijk vanuit leegstaande panden. Toen al was het onze ambitie om op te schalen en een grotere meerwaarde te creëren, onder meer door het ruwe product (Seichou, wat Japans is voor groei) te verwerken in zwamburgers en bitterballen.”
Beste festivalsnack
Toen Bert Vanlaere mee in de dans sprong, vergrootte de focus op omzetgroei en rendabiliteit. “Zo zijn we beginnen samenwerken met De Lochting, een maatwerkbedrijf uit Roeselare. Wij gebruiken de reststromen (Eryngii, steeltjes van de kruisdisteloesterzwam) uit hun oesterzwamteelt om Seichou te produceren. Seichou is een 100% natuurlijke, biologische, plantaardige vleesvervanger: een gefermenteerd, puur product dat je op zich kan consumeren, of verwerkt in bitterballen en zwamburgers. Toen we daarmee uitpakten op events, selecteerde StuBru ons in 2024 zowaar voor beste festivalsnack. Intussen waren we, als 100% West-Vlaams product, ook al op de radar van POM West-Vlaanderen gekomen.”
Het is de bedoeling ons productievolume de komende jaren te vertienvoudigen.
Bart Vanderveken & Bert Vanlaere
POM West-Vlaanderen zette Kopje Zwam op het spoor van Food Pioneers Accelerator, een Europees Interreg-project dat bedrijven met een focus op de ontwikkeling van innovatief voedsel, verbeterd en versneld laat opschalen. “Dankzij deze steun kunnen we ons product en de productie optimaliseren en krachtiger inzetten op bewaring, stockbeheer en marketing. Via deze toelage startte ook een samenwerking met BOM (Brabantse Ontwikkelings Maatschappij uit Nederland) en het VIVES-onderzoekscentrum in Food Innovation Park in Roeselare, dichtbij onze productielocatie De Lochting. Daarnaast organiseert POM West-Vlaanderen regelmatig evenementen om de provinciale horeca nieuwe, West-Vlaamse producten te leren kennen.”
De bitterballen en zwamburgers van Kopje Zwam zijn momenteel al verkrijgbaar in een aantal restaurants en frituren. “Het is de bedoeling ons productievolume de komende jaren te vertienvoudigen en onze smaakbommetjes ook via lokale winkels en foodservicebedrijven - die leveren aan onder meer scholen, ziekenhuizen en woonzorgcentra - tot bij de consument te krijgen. We kijken uit naar samenwerkingsverbanden met extra partners die samen met ons willen meeschrijven aan dit mooie verhaal.”
