Het federale mobiliteitsbudget 2.0
Werknemers met (recht op) een bedrijfswagen kunnen de auto sinds 2019 inruilen voor een mobiliteitsbudget en dat naar keuze besteden aan duurzame alternatieven, zoals de fiets, het openbaar vervoer,… In 2024 bood slechts 2,5% van de werkgevers hun werknemers zo’n budget aan. Vanaf 1 januari 2026 wordt het aanbod wellicht verplicht. Joyce Hendrickx, juridisch adviseur bij het kenniscentrum van SD Worx, geeft tekst en uitleg.
De eerste invoering van het mobiliteitsbudget in maart 2019 was geen onverdeeld succes. Nochtans klinkt de primaire doelstelling beloftevol: minder (vervuilende) bedrijfwagens op de weg. Ook de secundaire doelstelling mag er zijn: werknemers aan het stuur van hun mobiliteit plaatsen en laten kiezen voor het duurzame vervoer dat ze interessant vinden.
Joyce Hendrickx: “Voor een grotere kans op slagen heeft de overheid beslist om het mobiliteitsbudget vanaf 1 januari 2026 verplicht aan te bieden… als de werknemer er recht op heeft (lees: met een bedrijfswagen rijdt of recht heeft op een bedrijfswagen op basis van zijn functiecategorie).”
Het gaat om een aanbod met 3 pijlers. Pijler 1 omvat een volledig elektrische bedrijfswagen bij instap vanaf 1 januari 2026. Pijler 2 draait om duurzame mobiliteit via abonnementen op openbaar vervoer, de aankoop, huur of leasing van een (elektrische) fiets, een deelwagen, of terugbetaling van huisvestingskosten, zelfs een treinreis voor een gezinsvakantie in de Europese economische ruimte. De derde pijler is de uitbetaling van (de rest van) het budget in cash na inhouding van een bijzondere werknemersbijdrage van 38,07%.
“Pijler 1 is voor de werkgever facultatief, een minimumaanbod in pijler 2 is verplicht”, licht Hendrickx toe. “Als de werkgever pijler 1 aanbiedt, dan kan de werknemer kiezen voor een kleine(re) milieuvriendelijke bedrijfswagen om meer budget over te houden voor pijler 2. Alleen uit pijler 2 kiezen, kan ook. Pijler 3 is vanwege de hoge werknemersbijdrage een dure keuze.”
Het mobiliteitsbudget is bestemd voor werknemers met een bedrijfswagen. Of zij die er volgens hun functie recht op hebben, maar er afstand van doen (mits een compensatie). Werknemers kunnen een mobiliteitsbudget ook weigeren en de huidige bedrijfswagen behouden.
Hendrickx: “Een flexibel aanbod binnen het mobiliteitsbudget maakt een werkgever interessant voor (jong) talent dat groene mobiliteit waardeert. Bovendien zijn werknemers gelukkig met de inspraak die ze krijgen in de samenstelling van hun loonpakket. En het mobiliteitsbudget is zowel voor werkgevers als werknemers budgetneutraal: het kost hen niets extra.”
Een flexibel aanbod binnen het mobiliteitsbudget maakt een werkgever interessant voor (jong) talent.
Joyce Hendrickx
Nog losse eindjes
Ligt het principe van het verplichte aanbod vast, dan de modaliteiten nog niet. Hendrickx: “Zo is op het moment van dit interview nog niet bekend of ook kleinere bedrijven een mobiliteitsbudget moeten aanbieden. Idem voor bedrijven in moeilijkheden. En wat gebeurt er als werknemers een bedrijfswagen voor de job nodig hebben, maar niet voor pijler 1 kiezen? Zal de regering een uitzondering voorzien onder de vorm van een objectieve reden om geen mobiliteitsbudget aan te bieden, zoals de noodzaak van een bedrijfswagen voor de job?”
Werkgevers kunnen zich informeren bij gespecialiseerde consultants. Bij SD Worx bieden mobiliteitsexperts advies en juridisch maatwerk, en hulp bij de praktische uitrol. Op de website van SD Worx is ook een calculator beschikbaar en een tool om het mobiliteitsbudget van de werknemers te beheren.
In het kort
Medewerkers ruilen hun (recht op een) bedrijfswagen in voor een mobiliteitsbudget. Dat mogen ze zelf besteden aan duurzamere alternatieven, afgestemd op hun persoonlijke situatie. Veranderen hun behoeftes tijdens het jaar? Dan kunnen ze vlot een ander vervoersmiddel of een andere combinatie kiezen. Werknemers waarderen de keuzevrijheid in verloning en mobiliteit, de efficiëntere verplaatsingen, een betere work-lifebalance, minder files.
Enkele tips:
- Bereken de kosten van het wagenpark, want het mobiliteitsbudget wordt berekend op de total cost of ownership van de bedrijfswagen (leasing, onderhoud, verzekering…).
- Neem je mobiliteitsbeleid onder de loep en bestudeer wie in aanmerking komt, welke rol de bedrijfswagen in 2026 speelt, welke duurzame alternatieven je medewerkers aanspreken.
- Kies de juiste tools en partners en check welke platformen, vervoerspartners (De Lijn, NMBS, deelfietsen…) je kunt inschakelen en vraag offertes aan.
- Regel tijdig de paperassen want het mobiliteitsbudget vergt duidelijke (gebruiks)overeenkomsten en een sluitende administratie.
- Pols al eens bij je medewerkers wat hun interesses zijn in pijler 2, zodat je daarmee rekening kunt houden bij het samenstellen van het aanbod.
- Communiceer met je medewerkers.
