Hoe zorgen we ervoor dat het aantal langdurig zieken daalt en niet langer stijgt? Voka pleit ervoor om de arbeidsarts een centrale rol te geven, en niet langer de adviserend arts van het ziekenfonds.
De cijfers blijven onthutsend: 575.000 langdurige zieken, ambtenaren niet meegerekend. Meer dan een kwart van de langdurig zieken zit onterecht in dat systeem. Dat blijkt opnieuw uit een controle van de dossiers zoals die door de ziekenfondsen zijn behandeld. We geven als samenleving elk jaar meer dan 14 miljard euro uit aan uitkeringen voor ziekte, waarvan dus een aanzienlijk deel gewoon geen recht heeft op die uitkering. Werkgevers betalen de rekening. Deze peperdure systeemfout moet opgelost worden.
We zijn Europees kampioen in ziekte-uitval op het werk. Toch zijn Belgen niet gevoeliger voor ziekte dan andere Europeanen. Ons systeem zelf is ziek en moet helemaal gereset worden. Zet de arbeidsarts centraal en focus op wat mensen wel nog kunnen. Werk maakt niet ziek, werk is de sleutel tot een gezond leven.
Deze peperdure systeemfout moet opgelost worden.
De beste manier om het aantal langdurig zieken te laten dalen, is eenvoud. In plaats van een veelheid aan artsen zetten we de arbeidsarts centraal: dat is de enige arts die zowel de medische als werkgerelateerde aspecten in overweging kan nemen. De behandelend arts kent wel de zieke medewerker, maar niet de werkcontext. De adviserend arts van het ziekenfonds heeft al helemaal geen inzicht: het ziekenfonds kent noch het medisch dossier noch de werkcontext. Ze zorgen enkel voor extra complexiteit en verwarring.
Focus op het werk: welk werk kan iemand wél nog doen? Aangepast werk bij dezelfde werkgever? Een nieuwe job elders? Of is een opleiding of een herscholing noodzakelijk? De arbeidsarts is het beste geplaatst om een antwoord te bieden op deze vragen, samen met de zieke medewerker die weer aan de slag wil. De arbeidsarts kent de arbeidsmarkt en heeft de ervaring om aangepast werk voor te stellen.
De arbeidsarts kent de arbeidsmarkt en heeft de ervaring om aangepast werk voor te stellen.
Hoe zou het moeten lopen volgens Voka? Wanneer iemand ziek uitvalt op het werk, dan is na 4 weken een eerste contact met de arbeidsarts aangewezen. Geef de arbeidsarts toegang tot het medische dossier van de zieke medewerker, dat is vandaag nog niet mogelijk. Twee weken later volgt een van deze drie pistes: ofwel loopt er een behandeltraject, ofwel een begeleiding terug naar werk, ofwel een opleiding of bijscholing.
De arbeidsarts trieert, verwijst naar de juiste piste en behoudt het overzicht. Invaliditeit door langdurige ziekte moet onderhevig zijn aan periodieke evaluaties. De focus dient daarbij te komen op werk. Zo vermijden we dat mensen definitief uit het arbeidsproces verdwijnen.
De dramatische resultaten van de voorbije maanden en jaren tonen aan dat het geweer van schouder moet veranderen: niet alleen de werkgevers, maar alle actoren die een rol spelen in het traject van een zieke medewerker moeten kritisch geëvalueerd worden. De rol van de ziekenfondsen daarin moet herbekeken worden. Het ziekenfonds heeft geen zicht op de behandeling en kent de werkcontext niet. Toch zijn ziekenfondsen zijn vandaag zowel beoordeelaar, uitbetaler, verdediger van de patiënt als de controle-instantie. Die spreidstand is niet langer houdbaar.
