Op de campus van Odisee in Aalst staat een iconische jaren ’70-villa op het punt aan een nieuw hoofdstuk te beginnen. Wat ooit de woning was van een bankdirecteur, groeit uit tot een innovatieve leer-, simulatie- en experimenteeromgeving waar zorg en bouw samenkomen. Met de projecten SimBIoZo en ReNova zet de hogeschool daarbij volop in op toekomstgericht onderwijs, vernieuwende infrastructuur en nauwe samenwerking met het werkveld. Naar aanleiding van de opening gingen we in gesprek met Robin Decoster, speerpuntcoördinator zorginnovatie bij Odisee. Hij vertelt hoe deze plek uitgroeit tot een unieke motor voor zorginnovatie.
Van simulatie naar innovatie
Als speerpuntcoördinator zorginnovatie bij Odisee staat Robin Decoster aan het roer van het onderzoek rond zorginnovatie, met een duidelijke focus op technologie. “Wij bundelen alle onderzoek rond zorginnovatie en leggen daarbij steeds meer de nadruk op technologie-gemedieerde zorg,” vertelt hij. Technologie speelt daarin verschillende rollen: als hulpmiddel, als diagnostische tool en steeds vaker als integraal onderdeel van zorgverlening. Het nieuwe simulatiecentrum vormt daarin een logische volgende stap. “We willen simulatie niet alleen gebruiken als trainingsvorm, maar ook als onderzoeksmethodiek,” zegt Decoster. “Zo kunnen we analyseren hoe technologie zorgprocessen beïnvloedt en wat de impact is op de praktijk.”
Wij bundelen alle onderzoek rond zorginnovatie en leggen daarbij steeds meer de nadruk op technologie-gemedieerde zorg
Robin Decoster, speerpuntcoördinator zorginnovatie Odisee
Renovatie met een dubbele missie
Met SimBIoZo vernieuwt Odisee zijn simulatiecentrum voor gezondheidszorg. “We hebben vandaag al een simulatiecentrum, maar dat is na tien jaar dringend aan vernieuwing toe.” De vernieuwing gebeurt niet via nieuwbouw, maar door de herbestemming van een bestaande villa. “Het gaat om de villa die bij het bankgebouw, nu onze hoofdcampus, hoorde met structurele problemen, zoals betonrot. Tegelijk hebben we opleidingen rond bouw en duurzaam betonherstel. Door die samen te brengen, slaan we twee vliegen in één klap.” Via het ReNova-project wordt het gebouw bovendien zelf onderdeel van het leerproces. “We creëren een echte casus voor onze studenten en combineren dat met gezondheidszorg, met aandacht voor duurzaamheid en een gezonde woonomgeving.” De werken zijn intussen gestart en verlopen gefaseerd. Tegen eind dit jaar moet de ruwbouw klaar zijn. In september 2027 is het centrum volledig operationeel.
Leren in een realistische zorgcontext
In het nieuwe simulatiecentrum staat ervaring centraal. Studenten worden ondergedompeld in uiteenlopende zorgsituaties, van acute ziekenhuiszorg tot thuiszorg. “We bootsen die situaties zo concreet mogelijk na,” zegt De Coster. Daarbij speelt technologie een belangrijke rol. Odisee werkt met getrainde simulanten en geavanceerde zorgpoppen die reageren zoals echte patiënten. “Dat zijn high fidelity simulatoren waarop je effectief handelingen kan uitvoeren, zoals medicatie toedienen.”
Ook de inhoud is sterk praktijkgericht. “We ontwikkelen casussen samen met het werkveld, zodat ze aansluiten bij wat zorgverleners vandaag meemaken.” Het resultaat zijn intensieve leermomenten waarin studenten leren handelen onder druk. “Dat maakt de leerervaring veel krachtiger.” Ze krijgen ruimte om te experimenteren, fouten te maken en daaruit te leren.
We ontwikkelen casussen samen met het werkveld, zodat ze aansluiten bij wat zorgverleners vandaag meemaken.
Robin Decoster, speerpuntcoördinator zorginnovatie Odisee
Unieke focus op wonen en zorg
Wat Odisee onderscheidt, is de expliciete koppeling tussen zorg en bouw. De villa wordt niet alleen een leerplek voor zorgprofessionals, maar ook een living lab rond gezond wonen. “Wij brengen gezondheidszorg en bouw samen,” zegt Decoster. “Bijvoorbeeld rond levensloopbestendig wonen: hoe zorg je ervoor dat mensen zo lang mogelijk comfortabel thuis kunnen blijven?” Studenten uit verschillende opleidingen, van ergotherapie tot bouwkunde, werken daar samen aan concrete oplossingen. De bestaande woning speelt daarin een belangrijke rol. “We vertrekken vanuit een realistische context, met beperkingen zoals die ook in de praktijk voorkomen.” Ook gezond wonen krijgt een brede invulling. “Het gaat niet alleen over duurzaamheid, maar ook over ventilatie, temperatuur en een gezond binnenklimaat.” Die combinatie maakt het project volgens Decoster uniek in Vlaanderen.
Samenwerking als fundament
Achter de schermen draait het project op een sterk netwerk van partners. Onderwijs, onderzoek en bedrijven worden samengebracht in één geheel. “We werken met een begeleidingsgroep waarin al die partijen samenkomen,” vertelt Decoster. “Zo weten we wat er leeft in het werkveld en kunnen we daarop anticiperen.” Die samenwerking zorgt voor een duidelijke wisselwerking. Wat studenten en onderzoekers leren uit simulaties, vloeit terug naar bedrijven. “We zien hoe technologie en materialen in de praktijk gebruikt worden en geven die inzichten terug zodat producten beter kunnen worden ontworpen.”
Ook het onderwijs wint daarbij aan kracht. “We willen niet alleen weten wat de juiste handeling is, maar ook hoe je die het best aanleert en uitvoert.” Simulatie laat toe om daarin verder te gaan, bijvoorbeeld door bewust fouten in te bouwen en reacties te analyseren. Zo groeit het project uit tot een ecosysteem waarin alle partners van elkaar leren en samen evolueren.
Studenten moeten begrijpen hoe die systemen werken, maar ook wanneer ze fouten maken.
Robin Decoster, speerpuntcoördinator zorginnovatie Odisee
Voorbereiden op de zorg van morgen
De zorgsector staat niet stil. Nieuwe technologieën, meer data en een veranderende rol van de patiënt zetten het hele systeem in beweging. “Ik verwacht dat besluitvorming steeds meer gebaseerd zal zijn op nieuwe vormen van informatie, zoals artificiële intelligentie,” zegt De Coster. Dat vraagt niet alleen technische kennis, maar vooral kritisch inzicht. “Studenten moeten begrijpen hoe die systemen werken, maar ook wanneer ze fouten maken.” Simulatie biedt daarvoor de ideale testomgeving: door bewust imperfecties in te bouwen, leren studenten omgaan met onzekerheid en complexiteit.
Daarnaast verandert ook de positie van de patiënt. “Mensen krijgen steeds meer toegang tot hun eigen gezondheidsgegevens en worden zelf actiever in hun zorgproces.” Dat vraagt een nieuwe rol van zorgverleners. “Onze studenten moeten niet alleen digitaal vaardig zijn, maar ook patiënten kunnen begeleiden en coachen, zeker wanneer die minder digitaal onderlegd zijn.”
Wanneer is het project geslaagd?
Voor Odisee ligt succes niet alleen in het gebouw zelf, maar vooral in wat er binnenin gebeurt. “Een eerste succes is wanneer de eerste simulatie goed verloopt,” zegt De Coster. Maar de echte impact wordt pas later zichtbaar. “Als studenten zich beter voorbereid voelen op het werkveld en weten hoe ze moeten reageren in complexe situaties, dan maken we echt het verschil.”
Ook op langere termijn is er een duidelijke ambitie. “Als we die samenwerking met alle partners kunnen blijven uitbouwen tot een sterk ecosysteem in de regio, dan zijn we geslaagd.” Dat ook Europa mee investeert in de projecten, onderstreept het belang ervan. Het gaat niet alleen om een renovatie, maar om een toekomstgerichte manier van leren, samenwerken en innoveren.
