Technologie neemt een steeds centralere plaats in onze economie en samenleving. Ze bepaalt in groeiende mate onze productiviteit en concurrentiekracht, versnelt de digitale transformatie in alle sectoren en vormt het zenuwstelsel van de moderne economie. Daarnaast is het duidelijk dat technologie steeds meer uitgegroeid is tot een strategisch machtsinstrument en onderdeel wordt van geopolitieke spanningen.
Vlaanderen is echter steeds meer afhankelijk van buitenlandse technologie
Voor een open (kennis)economie als Vlaanderen is het essentieel dat we technologisch sterk staan: onze toekomstige welvaart en concurrentiekracht hangen immers rechtstreeks af van onze capaciteit om digitale en strategische technologieën te ontwikkelen, toe te passen en te beheersen. Net daarom is het zorgwekkend dat we vandaag in bijna elke laag van de technologische waardeketen afhankelijk zijn van buitenlandse (voornamelijk niet-Europese) spelers.
Die afhankelijkheid maakt ons kwetsbaar voor externe schokken, geopolitieke spanningen en beslissingen die elders worden genomen maar onze economie rechtstreeks raken. Ook de huidige hybride dreiging van Rusland, illustreert dat technologie steeds vaker wordt ingezet in conflicten en dat onze verstrengelde digitale infrastructuren hierbij een doelwit zijn. In een wereld waar internationale spelregels steeds meer onder druk staan, ondermijnt dit alles onze autonomie, veiligheid en onze competitiviteit.
Voka pleit voor een Vlaamse technologiestrategie
Voka schuift een duidelijke technologiestrategie naar voren als prioriteit voor de huidige Vlaamse regering, omdat technologische slagkracht essentieel is om onze competitiviteit, weerbaarheid en veerkracht te versterken. Vlaanderen beschikt vandaag over diverse plannen rond onder andere AI, cybersecurity en cloud, maar mist een geïntegreerde visie die aangeeft waar we technologisch staan en waar we naartoe willen. Een coherente technologiestrategie biedt dat kader: een analyse van onze sterktes, zwaktes en kansen en een gerichte aanpak om onderzoek, valorisatie, vernieuwing en opschaling te versterken.
Zo een strategie helpt ons keuzes te maken in een context van beperkte middelen en snelle doorbraaktechnologieën, en maakt Vlaanderen flexibeler en proactiever bij nieuwe evoluties. Ze moet worden opgevat als een langetermijn‑roadmap die prioriteiten vastlegt op basis van criteria zoals Vlaamse sterktes, internationaal groeipotentieel, strategische autonomie en economische weerbaarheid. Vlaanderen kan daarbij leren van Nederland, dat vertrok van 44 sleuteltechnologieën en via een helder afwegingskader tot 10 prioriteiten kwam met de grootste strategische en economische waarde. Technologieën zoals AI, cybersecurity en quantumtechnologie dringen zich alvast op als crucial sleuteltechnologieën in Vlaanderen, niet in het minst door hun impact op groei en veiligheid.
Technologische slagkracht is essentieel om onze competitiviteit, weerbaarheid en veerkracht te versterken.
Kiezen voor strategische sterktes, niet voor protectionisme
Met een technologiestrategie kunnen we ons richten op de domeinen waar investeringen zowel onze competitiviteit als onze strategische autonomie het meest versterken. Deze technologiestrategie mag echter niet vervallen in louter protectionisme: Vlaanderen blijft een open, internationaal geconnecteerde economie en dat moet zo blijven. Door gericht te investeren in strategische niches bouwen we niet aan totale technologische onafhankelijkheid (dit is een utopie in Vlaanderen of Europa), maar aan wederzijdse afhankelijkheden die ons sterker, aantrekkelijker en weerbaarder maken. Zo versterken we onze positie in mondiale waardeketens in plaats van ons eruit terug te trekken. Kiezen waar we het verschil kunnen maken, is geen luxe, maar een noodzakelijke stap voor een sterke, toekomstgerichte en weerbare Vlaamse economie.
