Wat klein begon met bewuster omgaan met middelen, groeide bij Deholi uit tot een fundamentele vraag: hoe ontwerp en bouw je hoogwaardig maatwerk zodat het ook later waarde behoudt? Noortje Gommé, hoofd Sales & Administratie bij interieurbouwer Deholi, doorliep met haar collega’s het volledige traject van het Voka Charter Duurzaam Ondernemen (VCDO). Onderweg ontdekten ze hoe demonteerbaar maatwerk kansen biedt voor hergebruik, met behoud van kwaliteit. “Het was een gok”, vertelt ze, "maar de nieuwe werkwijze bleek ook efficiënt en winstgevend."
“We hebben de drie pionierjaren in één jaar gedaan, het Champion-traject ook in één jaar, en nu het Ambassador-traject.” Noortje trekt het VCDO-traject samen met Kristof Houben, verantwoordelijk voor operations en het atelier. Kleine ingrepen vormden het vertrekpunt. Gaandeweg verschoof de aandacht naar de kern van hun vak: hoogwaardig maatwerk anders ontwerpen, bouwen en opvolgen, zodat het langer waarde behoudt.
Draagvlak begint dichtbij
Voor Noortje begon het bij interne bewustwording, met zichtbare ingrepen zoals glazen melkflessen, drinkbussen, ledverlichting en bewuster printen. Printen werd niet afgeschaft, maar wel bewuster gemaakt: zwart-wit, dubbelzijdig en met badge. “Zo is de drempel om te printen groter, en dat werkt.”
Die kleine zichtbare ingrepen waren belangrijk, maar vormden vooral de opstap naar een grotere vraag: waar verliest Deholi als interieurbouwer vandaag waarde, en hoe kan dat anders?
Een andere kijk op maatwerk
In het Championjaar kwam een fundamentelere vraag op tafel: hoe duurzaam is het maatwerk zelf? “We werden geconfronteerd met het besef dat wat wij doen eigenlijk niet per se heel duurzaam is. Alles wordt op maat gemaakt voor één klant en één project. Als het geleefd heeft, wordt het afgebroken en weggegooid.” Net daarin zat voor Deholi de echte uitdaging: maatwerk is hoogwaardig en projectspecifiek, maar wanneer een ruimte verandert, gaat die waarde vandaag nagenoeg altijd verloren.
Samen met de schrijnwerkers zocht het kernteam naar oplossingen. “We hebben samen met hen gekeken wat werkt, en niet alleen wat werkt, maar wat ook duurzaam is.” Ze testten verschillende opties en kwamen uit bij demonteerbare verbindingen. Daarmee kan het maatwerk weer uit elkaar en blijven de onderdelen beschikbaar voor hergebruik. Eén voorwaarde stond vast: “Wij staan bekend om onze zeer hoge kwaliteit. Dat was niet onderhandelbaar.”
Toen het plan op een teamevent werd voorgesteld, volgden er vragen. “Wat gaan we doen? Geen lijm meer?” Noortje kan er inmiddels om lachen. “Dan denk je: oh nee, dat hebben wij in gang gezet.” Tegelijk begrijpt ze de terughoudendheid. “We doen het al jaren op die manier.” Volgens haar maakte vooral het open gesprek het verschil. “Het wordt niet met een paar mensen besproken en dan doorgegeven. Het wordt echt gedragen door de organisatie.”
Rendement als toetssteen
De eerste praktijktest bleef spannend. Het team paste de nieuwe methode toe op een project dat al traditioneel geoffreerd was, “zonder goed te weten wat ons dat zou brengen”. Noortje is duidelijk over de afweging: “Als het niet winstgevend was geweest, hadden we er niet mee verder gedaan. Dan hadden we een andere weg moeten kiezen.”
De aanpak rendeerde, “omdat het door de optimalisatie ook makkelijk en snel werkt”. Inmiddels paste Deholi de methode al meerdere keren toe, ook in projecten met repetitie en schaal. De ervaring geeft het team vertrouwen om verder te gaan, met rendement als vaste voorwaarde. “We zijn nog altijd een bedrijf. We moeten winstgevend zijn.” Zo verschuift demonteerbaar maatwerk van experiment naar een nieuwe werklogica.
De volgende stap begint vroeger in de keten
Noortje ziet ook waar het team nog tegenaan loopt. Tot nu toe ging het vaak om projecten waarin Deholi een bestaand ontwerp demonteerbaar maakte. De volgende stap is vroeger in de keten meedenken: al bij analyse, concept en ontwerp. Daar worden de keuzes gemaakt die later bepalen of maatwerk aangepast, gedemonteerd of hergebruikt kan worden.
Daarom gaat het team met architecten, ontwikkelaars en klanten in gesprek. “Het is eigenlijk niet zo moeilijk als je het van in het begin integreert, en op de lange duur brengt het zoveel op.” Ze wil vooral laten zien dat demonteerbaarheid het ontwerp niet hoeft te verstoren. “Het gaat altijd om heel kleine ingrepen, op plaatsen waar ze niet opvallen.”
Ook voor hergebruik ziet Noortje mogelijkheden. “Zelfs na twintig jaar is het vaak nog helemaal prima. Meestal willen mensen gewoon een andere sfeer.” Intussen bouwt het team een materialenbank op met geoogst materiaal uit afbraakwerken. Voor het eigen maatwerk ligt de volgende uitdaging in het organiseren van dat tweede leven: onderdelen registreren, traceerbaar houden en samen met klanten en partners opnieuw inzetbaar maken.
Het is geen eenrichtingsverkeer
Voor Noortje gaat het Ambassador-traject ook over kennis delen vanuit het eigen vak. Met Bouworde vzw, dat jongerenreizen naar het Zuiden organiseert, werkte het team een train-de-trainertraject rond veiligheid uit. Een charter legt de samenwerking voor de komende jaren vast.
Bouworde reageerde eerst wat afwachtend: zo'n spontaan hulpaanbod krijg je niet elke dag. Maar Noortje laat geen twijfel over hun engagement. "We zouden dit niet blijven doen als we er niet voor de volle honderd procent achter stonden." Voor haar is de samenwerking bovendien geen eenrichtingsverkeer. "Wij kunnen hen veel kennis bijbrengen, maar we leren ook van hen."
Haar advies: “Het kan heel klein beginnen, met melkcupjes en een kraan met gekoeld water. Zo creëer je draagvlak om daarna naar je strategie en je core business te kijken, ook al is dat ongemakkelijk en confronterend. Denk niet te snel: dat gaat toch niet, we doen het al jaren zo. Je moet wel bereid zijn om erover na te denken.” Voor Deholi werd net dat de grootste stap: niet alleen gewoontes veranderen, maar het eigen vak herdenken zodat hoogwaardig maatwerk langer waarde behoudt.
