Terwijl de begrotingsonderhandelingen verder sukkelen, blijven er donkere wolken hangen boven onze economie. In de twaalf maanden tot en met september groeide de Belgische economie met amper 0,7%, het op twee na zwakste cijfer in Europa. Vooral de industrie blijft in moeilijke papieren zitten.
Over de zomermaanden kromp de activiteit in onze industrie voor het vierde kwartaal op rij. Vandaag ligt de activiteit in de verwerkende nijverheid in ons land 1,8% lager dan eind 2019. Daarmee zijn we één van de vier Europese landen, samen met Slovakije, Finland en Duitsland, waar de industrie nog altijd niet terug op het niveau is van voor de coronacrisis. Ter vergelijking, in Frankrijk is de industriële activiteit in dezelfde periode met 8% gestegen, in Nederland met 19%.
Over de zomermaanden kromp de activiteit in onze industrie voor het vierde kwartaal op rij.
En nog verontrustender, het ziet er niet naar uit dat er op korte termijn beterschap komt voor onze industrie. De spectaculaire stijging van de energieprijzen in de voorbije maanden (de olieprijs steeg in Europa met 50% sinds het begin van de zomer, de gasprijs met 150%) zet onze energie-intensieve industrie onder extra druk. Hogere rentes helpen uiteraard niet. De concurrentie, vooral uit China, speelt verschillende takken van onze industrie parten. En er komt opnieuw een stevige loonindexering aan die onze internationale concurrentiepositie verder ondermijnt, terwijl we al jaren aan internationaal marktaandeel inboeten.
Grote delen van onze industrie draaien vandaag ver onder normaal toerental. De gemiddelde capaciteitsbezetting ligt op niveaus die we eerder enkel in zware crisisperiodes, de eurocrisis in 1993, de financiële crisis in 2008-2009 en de coronacrisis, gezien hebben. Vooral in de productie van metaal, bouwmaterialen en de chemie ligt de capaciteitsbezetting ver (9 à 11%) onder normale niveaus. Dit ziet er bovendien meer structureel dan conjunctureel uit, wat impliceert dat de capaciteit in die sectoren allicht verder afgebouwd zal moeten worden.
En dan zijn er nog de ronduit onrustwekkende signalen uit de farma. De farma was de voorbije jaren de absolute sterkhouder van onze industrie. De voorbije tien jaar nam de activiteit in de farma met 145% toe. In de rest van de verwerkende nijverheid nam de activiteit in die periode met 11% af. Maar de groeimotor van de farma staat nu ook onder druk. Dat werd recent nog pijnlijk duidelijk met de aangekondigde herstructurering bij GSK. Investeringen in de sector zijn al een tijd grotendeels stilgevallen, onder meer door de toegenomen concurrentie uit China en de grotere druk in de VS om daar terug meer lokaal te investeren. Bovendien wordt de sector bij ons geconfronteerd met zware administratieve lasten en te trage procedures voor de goedkeuring van medicijnen.
De energie die onze regering de voorbije weken in de begroting stak, zou ze beter steken in een ernstig beleid om de toekomst van onze industrie veilig te stellen. Dat zal voor onze toekomstige welvaart veel meer uitmaken.
