Uit een nieuwe Voka-enquête bij 650 ondernemingen komt een somber beeld naar voor van de huidige toestand van de Vlaamse economie. 8 op de 10 ondernemingen beoordeelt het huidig economisch klimaat als negatief of zeer negatief. Sinds de start van de Voka-enquête in de COVID-crisis zijn de resultaten niet meer zo pessimistisch geweest. Ook voor de komende maanden verwachten zij geen beterschap. Een kwart van de ondernemingen denkt na over een herstructurering in de komende maanden. Meer bedrijfssluitingen en herstructureringen zijn dus niet uit te sluiten. Voka waarschuwt de federale regering om geen maatregelen te nemen die een rem zetten op de minieme economische groei die ons land nog kent.
“Een storm die steeds meer slachtoffers maakt, trekt over onze economie. We verwachten dat nog bedrijven zullen sluiten of reorganisaties zullen aankondigen. De hoge energiekosten, de oplopende inflatie en loonkosten vormen een gevaarlijke cocktail. In deze storm hebben we een regering nodig die een stabiele koers vaart. Maatregelen die het ondernemerschap bedreigen zijn het allerlaatste wat we nu kunnen gebruiken”, zegt Frank Beckx, gedelegeerd bestuurder van Voka.
Pessimisme neemt fors toe
De inschatting van het huidige economische klimaat is de voorbije maanden fors verslechterd. 78% van de ondernemingen beoordeelt de toestand vandaag negatief. In augustus was dat nog 62%. Amper 4% van de ondernemingen is momenteel positief over het economische klimaat.
Ook voor de komende twaalf maanden verwachten bedrijfsleiders geen kentering. Zes op de tien ondernemingen gaan ervan uit dat de economische toestand nog verder zal verslechteren. Slechts 9% verwacht een verbetering. Ook voor de eigen activiteit zijn de vooruitzichten slecht: 45% van de ondernemingen verwacht over heel 2026 een daling van de activiteit tegenover vorig jaar. Slechts 20% rekent nog op een toename.
De hoge energiekosten, de oplopende inflatie en loonkosten vormen een gevaarlijke cocktail.
Loonkosten grootste bezorgdheid
De hogere loonkosten zijn op dit moment de belangrijkste bezorgdheid van de Vlaamse ondernemingen. In de komende twee januari-indexeringen zullen de lonen naar verwachting met 8% stijgen. Bijna twee derde (64%) noemt de loonkosten als een belangrijke zorg. In augustus was dat nog 52%. Ook het gebrek aan vraag blijft zwaar wegen: 53% van de bedrijven maakt zich zorgen over onvoldoende vraag.
Opvallend is ook de forse stijging van de bezorgdheid over de energieprijzen en de politieke situatie in ons land. Bijna de helft van de ondernemingen (49%) maakt zich zorgen over de energieprijzen, tegenover 36% in augustus. De bezorgdheid over de binnenlandse politieke situatie stijgt zelfs van 23% naar 43%.
Jobs komen verder onder druk
De malaise dreigt zich de komende maanden nog sterker te vertalen naar de arbeidsmarkt. Eén op de drie ondernemingen verwacht het aantal werknemers in de komende zes maanden te verminderen. Een kwart overweegt in diezelfde periode een herstructurering.
Die signalen komen boven op een reeks recente herstructureringen en bedrijfssluitingen. Vooral de industrie staat zwaar onder druk. De combinatie van hoge energieprijzen, hoge loonkosten en een zwakke vraag tast de concurrentiepositie van Vlaamse ondernemingen verder aan.
Ook de aantrekkelijkheid van ons land als investeringslocatie komt steeds meer in het gedrang. Amper één op de vier ondernemingen vindt België vandaag nog een interessant land om te ondernemen en te investeren.
Geen extra lasten op ondernemerschap
Voor Voka moeten deze resultaten een alarmsignaal zijn voor de federale regering, die voor cruciale begrotingskeuzes staat. De sanering van de overheidsfinanciën is noodzakelijk, maar mag de economie niet nog verder afremmen. Elke nieuwe begrotingsmaatregel moet daarom de groeitoets doorstaan: draagt ze bij tot meer productiviteit, een sterkere concurrentiekracht en een aantrekkelijker investeringsklimaat?
Nieuwe belastingen op ondernemerschap zijn voor Voka uit den boze. De economie heeft investeringen en ondernemerschap nodig om weer met meer dan 1% te kunnen groeien. Maatregelen die investeringen afremmen of ondernemingen ertoe aanzetten activiteiten naar het buitenland te verschuiven, dreigen uiteindelijk ook de overheidsfinanciën verder te verzwakken.
Voor Voka moeten deze resultaten een alarmsignaal zijn voor de federale regering, die voor cruciale begrotingskeuzes staat.
“De cijfers uit onze enquête zijn een noodsignaal. Bedrijven bereiden zich voor op minder activiteit, minder jobs en meer herstructureringen. De federale regering moet nu stabiliteit brengen en de economie versterken. Saneren is noodzakelijk, maar doe dat met economische groei als kompas. Nieuwe belastingen die investeringen en ondernemerschap afremmen, zouden precies het tegenovergestelde bereiken van wat onze economie vandaag nodig heeft”, besluit Frank Beckx.
