“We praten vandaag vaak over alles wat moeilijk loopt in de zorg”, zegt Ben Dilen, directeur zorg bij ZOL. “Maar tijdens een studiereis kijk je opnieuw naar opportuniteiten.” Met die insteek trok Ziekenhuis Oost-Limburg (ZOL) vorig jaar met drie naar Stockholm voor de studiereis van Voka Health Community. Voor Dilen zit de meerwaarde niet alleen in wat je bezoekt, maar vooral in de bredere blik die je mee naar huis neemt. “Je moet soms durven herdenken hoe we zorg organiseren.”
Buiten de dagelijkse realiteit stappen
Met vier campussen en een duizendtal bedden behoort ZOL tot de grotere ziekenhuizen in Vlaanderen. Naast basiszorg zet het ziekenhuis sterk in op gespecialiseerde supraregionale zorg,. Vanuit zijn rol als directeur zorg staat Ben Dilen dagelijks midden in die complexe ziekenhuiswerking. Net daarom vindt hij het belangrijk om af en toe uit de dagelijkse realiteit te stappen. “Ik ben niet zo’n fan van de uitspraak dat de zorg onder druk staat”, zegt hij. “Maar we moeten wel meer dan ooit durven kijken naar zorg op een creatievere manier dan vroeger.”
Die zoektocht naar nieuwe inzichten trok ZOL vorig jaar mee naar Stockholm. Vooral de focus op innovatie, digitale toepassingen en samenwerking tussen ziekenhuis en eerstelijnszorg sprak hen aan. “We waren vooral geïntrigeerd door de agenda en de inhoud die sterk rond innovatie draaide. Rond wat er vandaag allemaal gaande is in de wereld van zorginnovatie.”
Ook de bestemming zelf speelde mee in die keuze. Tijdens de studiereis bezocht de groep onder meer Karolinska University Hospital, internationaal bekend als een van de meest toonaangevende ziekenhuizen in Europa. “Karolinska blijft natuurlijk een naam die heel goed klinkt als toonaangevend centrum”, vertelt Dilen. “Dat heeft ons zeker geïnspireerd om mee te gaan.”
Je moet soms durven stilstaan bij zaken waarvan je jarenlang dacht dat je ze juist organiseerde
Ben Dilen, directeur zorg bij ZOL
Meer dan technologie alleen
Wat hem vooral bijbleef, was niet alleen de technologische innovatie, maar vooral de manier waarop zorg er georganiseerd wordt. “Je moet soms durven stilstaan bij zaken waarvan je jarenlang dacht dat je ze juist organiseerde”, zegt hij. “Hoe volg je patiënten beter op? Hoe kijk je vanuit een ziekenhuis naar de opvolging voor en na een ziekenhuistraject? En hoe werk je daarin sterker samen met de eerste lijn?” Vooral de Scandinavische aanpak rond samenwerking en preventie maakte indruk. “Daar zie je hoe sterk ze inzetten op samenwerking met de eerste lijn en op preventieve gezondheidszorg. Dat zet je wel aan het denken.” Tegelijk blijft hij realistisch over wat haalbaar is binnen Vlaanderen. “Je botst natuurlijk op een heel ander sociaal systeem en een andere maatschappelijke context. Sommige zaken werken daar omdat hun samenleving anders georganiseerd is.”
Tussen de sessies door ontstaan vaak de interessantste gesprekken. Dan praat je met bedrijven over hun oplossingen, maar ook over de noden waar wij als ziekenhuis op botsen. Zo leer je elkaar beter begrijpen.
Ben Dilen, directeur zorg bij ZOL
AI en kruisbestuiving als inspiratiebron
Ook artificiële intelligentie en datagedreven zorg kwamen uitgebreid aan bod tijdens de reis. Thema’s die vandaag overal in de sector leven, al kijkt Dilen daar bewust genuanceerd naar. “Data en AI zijn belangrijk, maar we mogen ons daar ook niet in verliezen. Voor veel zorgteams blijft dat vandaag nog ver van hun bed.” Minstens even waardevol waren volgens Dilen de gesprekken buiten de sessies zelf. Tijdens de reis kwamen ziekenhuizen, bedrijven, scholen en startups samen rond dezelfde uitdagingen. “Tussen de sessies door ontstaan vaak de interessantste gesprekken”, vertelt hij. “Dan praat je met bedrijven over hun oplossingen, maar ook over de noden waar wij als ziekenhuis op botsen. Zo leer je elkaar beter begrijpen.”
Die uitwisseling zorgde tegelijk ook voor een ander inzicht. “We beseften daar eigenlijk ook dat we het in Vlaanderen al best goed doen”, zegt Dilen. “Sommige initiatieven die daar getoond werden, zagen we hier ook al terugkomen.” Vooral de gesprekken met scholen en onderzoekers bleven hem bij. “Dat zijn natuurlijk de mensen die onze toekomstige collega’s opleiden. Het is interessant om samen na te denken over hoe zorg evolueert.”
Ook op vlak van artificiële intelligentie deed ZOL concrete inspiratie op. Zo maakte het ziekenhuis kennis met bedrijven die AI inzetten om consultaties automatisch samen te vatten en medische gesprekken slim te structureren. Voor Dilen zit de meerwaarde vooral in de praktische ondersteuning voor zorgverleners. “Heel veelbelovend, omdat je op basis van een gesprek automatisch een mooie samenvatting krijgt van wat relevant is voor het patiëntendossier.”
Toch ziet hij nog ruimte om verder te groeien, vooral in de samenwerking tussen ziekenhuizen en eerstelijnszorg. “In Vlaanderen spreken we heel veel over netwerken en samenwerking met de eerste lijn”, vertelt hij. “Maar je voelt dat dat vandaag nog onvoldoende body krijgt.”
Vorige keer hebben we enorm veel gezien, maar de vraag bleef: hoe gaan we daar nu concreet mee aan de slag in Vlaanderen? Dat vervolgtraject maakt voor mij echt het verschil.
Ben Dilen, directeur zorg bij ZOL
Waarom ZOL opnieuw meegaat
Dat ZOL zich opnieuw inschreef voor de volgende studiereis, heeft volgens Dilen niet alleen met het thema value-based healthcare te maken. Vooral het bredere traject errond overtuigde hen opnieuw. Na feedback van deelnemers werd de formule uitgebreid met een tweedaagse terugkomsessie in Vlaanderen, waarin deelnemers samen bekijken hoe internationale inzichten vertaald kunnen worden naar de praktijk. “Vorige keer hebben we enorm veel gezien, maar de vraag bleef: hoe gaan we daar nu concreet mee aan de slag in Vlaanderen? Dat vervolgtraject maakt voor mij echt het verschil.”
Volgens hem zit daar ook een belangrijke meerwaarde voor de Vlaamse zorgsector zelf. “We beseften eigenlijk ook dat we in Vlaanderen nog meer kennis met elkaar moeten delen.” Voor Dilen ligt de grootste kracht van zulke studiereizen bovendien in het vermogen om even afstand te nemen van de dagelijkse druk binnen de zorgsector. “Vandaag gaat het vaak over hervormingen, personeelstekorten en alles wat moeilijk loopt”, zegt hij. “Maar tijdens zo’n reis kijk je opnieuw naar opportuniteiten en naar hoe we de zorg beter kunnen organiseren.” Daarom vertrekken dit jaar opnieuw drie verschillende profielen vanuit ZOL mee naar Madrid: een zorgcoördinator, een manager en Dilen zelf op directieniveau. “Zo inspireer je verschillende lagen binnen je organisatie tegelijk”, zegt hij. “Iedereen kijkt vanuit een andere verantwoordelijkheid naar dezelfde uitdagingen.”
