De Vlaamse Dienst voor Arbeidsbemiddeling en Beroepsopleiding krijgt eerstdaags een nieuwe gedelegeerd bestuurder. De verwachtingen in de functieomschrijving zijn niet min: minister van Werk Zuhal Demir zoekt een profiel dat de dienst door het kerntakendebat, besparingen, de beperking van de werkloosheid in de tijd en de transformatie van de organisatie kan loodsen. Het succes van de opdracht zal worden afgemeten aan wat VDAB anno 2026 te bieden heeft aan haar klanten: werkzoekenden én werkgevers.
Besparingen, kerntaken en een transformatie
Ook de Vlaamse begroting ontkomt immers niet aan de besparingen en al zeker niet het beleidsdomein Werk. VDAB moet tegen 2027 een besparing van 80 miljoen euro realiseren, ruwweg 10% van haar budget. Dat zet een en ander op scherp en leidt onvermijdelijk tot een doorgedreven debat over de kerntaken. VDAB is een huis in voortdurende verandering waarvan de opdrachten over de jaren heen enorm zijn toegenomen. Over de zin en onzin van elk van die taken en of het VDAB is die ze dan moeten doen valt de discussiëren, maar het droeg allicht bij tot het beeld van de organisatie als te groot, te log, te inefficiënt. Een groot deel van de nieuwe opdracht zal er dan ook in bestaan terug te keren tot de essentie, het matchen van werkzoekenden met vacatures, en dat op een wendbare en resultaatgerichte manier, samen met partners en met de klant voorop.
Verlies de werkgever niet uit het oog
VDAB heeft het voorbije decennium sterk ingezet op digitalisering om dienstverlening en processen te ondersteunen. Het bood de dienst de kans om (deels ook gedreven door de lage werkloosheidsgraad in Vlaanderen) de blik steeds verder te verruimen richting het grote aantal niet-beroepsactieven, waaronder leefloongerechtigden, inburgeraars, sociale huurders, zieken, enz. Een ongewenst neveneffect is misschien wel dat daarmee de aandacht voor de werkgeversdienstverlening wat verslapte. Nochtans kan een werkzoekende ongeacht statuut maar gematcht worden met een vacature als ook de relatie met de werkgever als klant goed zit. Wanneer bemiddelaars weten wat de werkvloer nodig heeft, ze werkzoekenden kunnen verder helpen met realistische job-aspiraties en samen met werkgevers op zoek gaan naar oplossingen voor openstaande vacatures op een krappe arbeidsmarkt, verhogen de slaagkansen aanzienlijk.
In een snel veranderende arbeidsmarkt is levenslang leren noodzakelijk. Opleiden is het nieuwe bemiddelen en blijft dus ook de ‘B’ van VDAB cruciaal.
Beperking van de werkloosheidsuitkeringen in de tijd
Komt daar nog bij dat ook de federale hervormingen een stevige impact hebben op de werking van de regionale bemiddelingsdiensten. Door de beperking van de uitkeringen in de tijd verandert deels de klantengroep van VDAB, maar moeten bovendien ook heel wat processen, instrumenten en dienstverlening opnieuw tegen het licht gehouden worden. Zeker voor opleiding betekent dat een stevige hervorming. Op een arbeidsmarkt waar gevraagde competenties snel veranderen en het belang van levenslang leren voor de productiviteit van de Vlaamse economie en voor duurzame loopbanen nauwelijks overschat kan worden, is opleiden het nieuwe bemiddelen en blijft dus ook de ‘B’ van VDAB cruciaal.
