Voka verwelkomt het voorontwerp van Beleidsplan Ruimte Vlaanderen (BRV) waarmee de Vlaamse regering een belangrijke stap vooruitzet om de schaarse beschikbare ruimte efficiënter te benutten. Positief is dat de ruimtevraag van ondernemingen expliciet wordt erkend. Tegelijk waarschuwt Voka dat een plan op papier niet volstaat. Vlaanderen heeft nood aan een doortastend ruimtelijk-economisch beleid dat elk jaar minstens 259 hectare nieuwe ruimte creëert voor ondernemingen, investeringen en economische groei.
"De minimale nood aan nieuwe bedrijventerreinen is al langer vastgesteld: 259 hectare per jaar op papier moet nu ook 259 hectare op het terrein worden. Het is positief dat de Vlaamse regering vandaag de basis legt om ruimte te voorzien voor de economie van morgen. Nu moeten de ambities ook worden vertaald naar concrete projecten. Zonder ruimte voor bedrijvigheid geen economische groei", zegt Frank Beckx, gedelegeerd bestuurder van Voka.
Zonder ruimte voor bedrijvigheid geen economische groei
Frank Beckx
Vlaanderen blijft economische ruimte verliezen
De uitdaging is bijzonder urgent. In amper twee jaar tijd verdween ongeveer 300 hectare industriegebied in Vlaanderen. In elke provincie werd meer industriegebied geschrapt dan er bijkwam. Tegelijk blijft het onmiddellijk beschikbare aanbod aan bedrijfsgronden zeer beperkt en is een aanzienlijk deel van de resterende ruimte versnipperd of onvoldoende geschikt voor grotere investeringen.
Die evolutie staat haaks op wat Vlaanderen economisch nodig heeft. Terwijl andere regio's economische ruimte bewust inzetten om investeringen aan te trekken, blijft Vlaanderen kampen met een structureel tekort aan geschikte bedrijfsgronden. Dat zet zowel nieuwe investeringen als de verdere groei van bestaande ondernemingen onder druk.
Ruimte niet enkel op papier
Het is een belangrijke stap vooruit dat het voorontwerp Beleidsplan Ruimte Vlaanderen expliciet erkent dat Vlaanderen jaarlijks 259 hectare bijkomend aanbod aan economische ruimte nodig heeft.
Voka pleit voor een bindende één-op-één-compensatie van economische bestemmingen
De echte toets volgt echter bij de uitvoering. Voka pleit voor een bindende één-op-één-compensatie van economische bestemmingen. Wanneer economische ruimte wordt geschrapt, moet minstens evenveel ruimte op een geschikte locatie opnieuw beschikbaar worden gemaakt.
Energie en ruimtevraag zijn verbonden
De economische ruimtevraag kan niet los worden gezien van energievoorziening. Nieuwe bedrijventerreinen hebben weinig waarde wanneer bedrijven er niet over voldoende netcapaciteit beschikken. Daarom vraagt Voka dat de ruimtelijke planning van economie en energie veel sterker op elkaar wordt afgestemd. Energieknooppunten moeten uitgroeien tot gebiedsgerichte hefbomen met voldoende ruimte voor productie, opslag, transport en distributie van energie.
De inschatting van de ruimtebehoefte voor industrie en bedrijvigheid is gebaseerd op de Vokapaper 'Ruimte om te ondernemen' van mei 2025.
