Van baron naar biotech

Ik betrap er mezelf op regelmatig de historische toer op te gaan. Het zal wel met mijn leeftijd te maken hebben. Maar deze keer presenteerde het historische perspectief zich op een blaadje en wel om heel persoonlijke redenen. Het ouderlijk huis waar ik opgroeide, bevond zich in de Schoolstraat in Zwijnaarde. Bij de fusie van die gemeente in 1977 met Gent werd onze straat omgedoopt tot Campusstraat, er was immers al een Schoolstraat in de grote stad en net op dat moment begon UGent (toen nog RUG) aan de bouw van hun technologiecampus op de velden aan het einde van onze straat. Daar maakte ik voordien als kind met mijn vriendjes kampen in het groene struikgewas en liepen de koeien te grazen in de weides.

Tot de nieuwe labo’s werden gebouwd. De belangrijkste pijler van die nieuwe technologiecampus was toen nog het laboratorium Magnel-Vandepitte waar ze alles van gewapend beton kenden. Ik was er zelf wetenschappelijk medewerker, voor een hele korte tijd, op de dienst industrieel beleid in de jaren tachtig. Nog eens ruwweg 10 jaar later ontstond daar ook het Vlaams Instituut voor Biotechnologie (VIB), vanuit het werk van de professoren Van Montagu, Schell en Fiers rond genetica. Nu huist op de technologiecampus, herdoopt in Tech Lane en uitgebreid in alle richtingen, een hele reeks onderzoeksinstellingen, incubatoren en ondernemingen, vooral gericht op biotech.

Het dorp Zwijnaarde waar een Franstalige baron burgemeester was van 1921 tot 1975 (!), is nu stedelijk randgebied. Bespeur ik daar enige nostalgie, hoor ik jou denken? Allerminst. Ik verlang niet terug naar het dorp van mijn kindertijd waar een boer elke dag zijn koeien naar de velden leidde door onze straat en de mensen hun pet afdeden als de baron passeerde. Als teenager vond ik het er bekrompen en saai en wilde ik zo vlug mogelijk de wijde wereld in. Ik ging op zoek naar mijn muzikale idolen in Londen en New York en zocht mijn economische toekomst in de Verenigde Staten, toen nog het modelland voor velen. Voor mij hoefde het rurale Vlaanderen van weleer niet.

Het biotech-ecosysteem dat zich rond Gent vanuit die campus de laatste 25 jaar ontwikkeld heeft, is een prachtig voorbeeld van ‘science-driven’ innovatie die niet alleen tot economische groei leidt maar ook de wereld verbetert, op het vlak van onze gezondheid en ons leefmilieu. Waar men zich terecht vragen stelt over de negatieve aspecten van de digitale technologie (om de socialemedia-uitwassen en fake news niet te noemen) is dat veel minder het geval voor biotech. Zeker nu eindelijk ook een meer genuanceerde kijk op de NGT (Nieuwe Genomische Technieken)-discussie de overhand krijgt in Europa. De boodschap die je krijgt van onderzoekers en ondernemers is steeds dezelfde: goedbedoelde maar remmende regulatie leidt tot terreinverlies ten opzichte van China en de Verenigde Staten. Als die wegvalt, kunnen we verder bouwen aan onze positie. Er is immers nog veel potentieel rond deze cluster. En dat situeert zich niet alleen in Tech Lane. De Bio Base Europe Pilot Plant in de haven, geesteskind van nog zo’n inspirerende professor, Wim Soetaert, is een wereldwijd voorbeeld van industriële opschalingsinfrastructuur voor biogebaseerde processen.

(lees verder onder de foto)

High-level biotechnologie in het VIB.

De grootste uitdaging voor de biotech blijft kapitaal dat op lange termijn denkt. Een dialoog met de overheid en actoren zoals PMV dringt zich daar op om opnieuw die katalysatorrol te spelen, naar analogie van de GIMV in de beginperiode van het VIB. Laten we de krachten bundelen om hier verder aan te bouwen. De verkeersoverlast in het dorp van mijn kindertijd neem ik er dan maar bij, alhoewel die met beter ruimtelijk beleid had kunnen vermeden worden. Gelukkig is er daar nu wel eindelijk een plan voor betere bereikbaarheid in de maak, waar ook Voka Oost-Vlaanderen mee zijn schouders onder zet.