In de zevende aflevering van 'HITT Me' schuift Jean-Marie de Buck aan bij Hilde Schuddinck en Jan Jaap van der Wal. Als ervaren ondernemer en projectontwikkelaar met een kritische blik op ruimtelijke ordening weet hij als geen ander hoe schaars ruimte is in Oost-Vlaanderen. En hoe creatief we ermee moeten omspringen. Een pleidooi voor een moedige en radicaal andere kijk op hoe we onze ruimte in de toekomst invullen.
Bekijk hier het volledige gesprek op YouTube
Of beluister hier de reeks op Spotify
Tijd voor de zevende aflevering van 'HITT Me', waarin Hilde Schuddinck en Jan Jaap van der Wal het gezelschap krijgen van Jean-Marie de Buck. Als ervaren ondernemer en projectontwikkelaar heeft hij decennialang meegebouwd aan de ruimtelijke invulling van Oost-Vlaanderen. "We kunnen onze provincie niet groter maken in ruimte, maar de ambities wel. Dat vraagt om andere keuzes, en om politici met ruggengraat", zegt hij resoluut.
Schaarser dus slimmer
Een vaststelling die de toon zet. "In ruimtelijke ordening is 2050 heel nabij. Er moet heel wat ingepland worden. En bijsturen is een van de moeilijkste zaken die je kunt doen, omdat plannen op lange termijn worden gemaakt en veel jaren voorbereiding vragen. En dan uitstel, en nog eens uitstel, een nieuwe legislatuur, een nieuwe visie, enzovoort."
"De oplossing ligt dus niet in meer ruimte zoeken, maar in slimmer omgaan met wat er al is. We gaan de ruimte nuttiger moeten gebruiken. En slimmer betekent dat locaties op meerdere manieren gebruikt worden. Ik geloof ook heel sterk in mobiliteit. Daarmee kan je ook heel veel ruimte winnen."
Een van de meest concrete en verrassende stellingen van het gesprek gaat over de auto. "Vanmorgen keek ik vanuit mijn kantoor naar onze eigen parking. Als je ziet hoeveel vierkante meters ingenomen worden door wagens die daar gewoon staan niks te doen. En dan multipliceer je dat met het aantal parkeerplaatsen in Oost-Vlaanderen en overal in de wereld. Dan zijn dat honderden duizenden hectare die gewoon voor stilstaande wagens gebruikt worden."
Door ruimte te creëren geef je terug plaats aan de mens, aan activiteiten, aan initiatieven.
Jean-Marie de Buck
Die ruimte kan anders gebruikt worden. "Voor ondernemen, voor de mens, voor wonen, voor groen, voor ontspanning, noem maar op. Voor wegen net hetzelfde. Daar is de oplossing is niet simpelweg om ze breder maken, want dat betekent weer vierkante meters opnemen. Door te concentreren op openbaar vervoer en autonoom rijden ga je veel efficiënter gebruik maken van je wegennet."
Als voorbeeld wijst hij op wat Gent al gedaan heeft in het centrum. "We hebben de auto's weggeduwd van de publieke ruimte. Ik kom met de fiets langs de Coupure, die nu een wandel- en fietsstraat is. En je ziet dat er kleine handelszaken aan het ontstaan zijn, waar dat vroeger absoluut onmogelijk was. Door ruimte te creëren geef je terug plaats aan de mens, aan activiteiten, aan initiatieven."
Brownfields boven greenfields
Een ander kernthema in het gesprek is de keuze tussen brownfields (vervuilde of verlaten industrieterreinen) en greenfields (ongerepte natuur of landbouwgrond). "Elke keer als ik een greenfield zie ontwikkelen voor residentieel, dan schud ik mijn hoofd. Er zijn vandaag zodanig veel gebouwen die een tekort hebben aan kwaliteit dat er meer dan voldoende opportuniteiten zijn om die te upgraden, te densifiëren, te vergroten."
"Akkoord, brownfields zijn duurder om te ontwikkelen. Maar dat komt omdat we geen prijs plakken op het aansnijden van ongebruikt gebied. Er wordt geen maatschappelijke kost aan gegeven. Terwijl dat aansnijden van een stukje natuur uiteraard ook een maatschappelijke kost heeft."
Als trots voorbeeld noemt hij het Tondelierproject van Square Group aan de Gasmeterlaan in Gent. "Dat is een plek waar iets ongelooflijks is opgepopt door de jaren heen. Een toffe woonbuurt, kantoren, restaurants, sociale voorzieningen. Een hele nieuwe stadswijk waar vroeger vervuilde industrie was. Het is het tweede grootste park van Gent geworden (binnen de ring, n.v.d.r.) op een industriële situatie. En op zeven hectare geen auto's bovengronds."
We hebben nood aan politici die beslissingen durven nemen voor de lange termijn en dat ook durven uitleggen aan de mensen.
Jean-Marie de Buck
Politiek met ruggengraat
Op de vraag of de politiek de wind mee of tegen heeft, is Jean-Marie de Buck diplomatisch maar duidelijk. "De politiek moet veel meer duidelijk visie durven innemen. Gewoon zeggen: daar staan en gaan we voor. Vandaag is dat soms niet duidelijk. Men probeert allerlei belangen positief te stemmen, maar soms moet je tegen de stroom ingaan."
Zijn definitie van goede politiek is veelzeggend. "Je moet de moed hebben om aan mensen uit te leggen dat we misschien door een ietsje moeilijkere periode gaan. Maar het doel is duidelijk, en op termijn gaat iedereen er beter van worden. Dat is voor mij de definitie van politiek."
"Ook hier haal ik graag weer het Tondelierproject aan. We hebben dat samen met stad Gent kunnen realiseren, met heel veel respect voor de omgeving. Parkjes waar jongeren kunnen basketten, waar er interactie is met verschillende inwoners. En dat vraagt tijd en geduld. Dat is een traject van vijftien jaar. Dat doe je niet op één dag."
Meer over HITT Me?
HITT Me is de podcastreeks van Voka Oost-Vlaanderen, gebaseerd op het strategisch visieboek HITT | Health, Industry & Technology Tomorrow. Elke aflevering één centrale gast, één thema, en Hilde en Jan Jaap als hostduo.
