Een bedrijf dat elke dag duizenden analyses uitvoert, denkt voortdurend vooruit. Welke processen kunnen slimmer? Hoe verhogen we de kwaliteit? Hoe beperken we de impact van ons bedrijf op mens en milieu? En hoe blijf je wendbaar wanneer een voedselveiligheidscrisis plots zorgt voor honderden extra stalen op je stoep? Bij Lavetan lopen die vragen al jaren als een rode draad door de werking. Het Turnhoutse laboratorium sloeg recent een bladzijde om. Sinds de overname door de Duitse GBA Group en de daarmee gepaarde stap opzij van oprichter Jan Robrechts, staat met nieuwe CEO Katrijn Verbeek iemand van de nieuwe generatie aan het roer.
Wie samen met Jan Robrechts en Katrijn Verbeek aan een tafel zit, merkt meteen dat de overdracht niet alleen op papier, maar ook in de praktijk bijzonder vlot is verlopen. De oprichter en zijn opvolger vullen elkaar moeiteloos aan en maken soms bijna letterlijk elkaars zinnen af. Het gesprek vindt plaats in het state-of-the-art bedrijfsgebouw van Lavetan aan de Veedijk in Turnhout. Verwijzingen naar het Factory of the Future-traject van het bedrijf en de zeventien Sustainable Development Goals maken er visueel duidelijk dat efficiëntie, innovatie en duurzaamheid hier geen holle slogans zijn.
Werken aan efficiëntie
Voor Robrechts begon het verhaal bijna dertig jaar geleden. “Ik ben Lavetan in 1997 gestart als spin-off van een medisch labo dat ik in 1990 had opgericht”, vertelt de rasondernemer, van opleiding apotheker en klinisch bioloog. “Het medische labo verkocht ik in 2001, om daarna volledig in te zetten op Lavetan. De eerste jaren voerden we met Lavetan veterinaire analyses uit, met de pluimveesector als eerste belangrijke markt. Maar al snel verschoof het zwaartepunt naar voedingsonderzoek. Vandaag zijn we actief in de volledige voedingsketen, van levende dieren en slachthuizen tot voedingsproducenten, retail, horeca en zorginstellingen.”
Minstens even belangrijk als die verbreding was de manier waarop Lavetan zijn werking organiseerde. “De eerste tien jaar van Lavetan hebben we vooral gebruikt om ons analyseproces te optimaliseren”, blikt Robrechts terug. “We zijn van ambachtelijke technieken geëvolueerd naar efficiënte industriële processen. Daardoor konden we sneller en beter rapporteren en hebben we veel nieuwe klanten kunnen verwelkomen. We waren ook het eerste labo dat zijn klanten inzage gaf in de testresultaten via het internet.”
“Meten is weten zit al van tijdens mijn studies in mijn DNA”, weet Robrechts. “Analytisch werken hoort bij mij en dus ook bij Lavetan.” Vandaag verwerken zo’n 85 medewerkers dagelijks tot ongeveer drieduizend monsters. Daarmee behoort Lavetan in België tot de grote spelers in de microbiologie.
Lavetan moet Lavetan blijven. Dat is voor mij een zeer belangrijk aandachtspunt. Binnen de grotere groep willen we onszelf blijven.
Katrijn Verbeek, CEO van Lavetan
Uniforme analyses
De vergelijking met een geavanceerde fabriek is nochtans treffend. Stalen worden ontvangen, geregistreerd, voorbereid, geanalyseerd en gecontroleerd volgens strak gedefinieerde processen. Medewerkers volgen de werking via dashboards. Het verschil zit vooral in de grondstof. “Stalen komen hier niet op een petrischaaltje binnen”, verduidelijkt Robrechts. “De ene klant stuurt een karkas of vers vlees op, een andere bloedstalen of dierlijk weefsel. Een volgende dan weer een volledige maaltijd of een plantaardig product. Wij moeten dat eerst in een toestand brengen waarin we er uniforme analyses op kunnen uitvoeren. Dat is een complex proces waarin heel veel kennis zit en dat we geoptimaliseerd hebben door verregaande automatisering en robotisering. Een aanpak die in 2019 een opvallende erkenning kreeg, toen we als eerste laboratorium de Factory of the Future Award ontvingen. Het illustreert hoe ver we als onderneming geëvolueerd zijn. We leveren kennis onder de vorm van data die tegen hoge snelheid door onze mensen wordt geïnterpreteerd.”
Snel schakelen
Die snelheid is een belangrijke troef. Lavetan werkt voor meer dan vijfhonderd ondernemingen in Vlaanderen, Wallonië en een deel van Nederland en is actief in elke schakel van de voedingsketen. Voedingsproducenten vormen de belangrijkste klantengroep, maar ook kwekers, dierenartsen, horecabedrijven en retail doen een beroep op het labo. “Alle voedingsbedrijven in België zijn verplicht om een autocontrolesysteem op te zetten”, legt Verbeek uit. “Een deel daarvan bestaat uit een kwaliteitssysteem met een analyseplan. Wij onderzoeken de stalen en leveren de informatie waarmee bedrijven hun productie kunnen borgen en aantonen dat de voedselveiligheid in orde is.”
Maar routine kan plots omslaan in crisis. Een besmetting met Listeria of Salmonella kan een productiebedrijf volledig blokkeren. Dan telt niet alleen de kwaliteit van de analyse, maar ook de snelheid waarmee een labo kan opschalen. “Als er een voedselveiligheidsprobleem is in België, dan is de kans zeer groot dat hier de telefoon rinkelt. Dan moeten we onmiddellijk honderden extra stalen per dag kunnen verwerken. Zelfs als het probleem opduikt op een vrijdagavond en onze mensen een weekend moeten doortrekken. Die flexibiliteit is essentieel.”
Overname met oog voor continuïteit
Enkele jaren geleden ging Robrechts op zoek naar een geschikte koper voor zijn bedrijf. “Ik had mezelf altijd voorgenomen om tussen mijn zestigste en tweeënzestigste een overnemer voor Lavetan te zoeken”, vertelt de ondernemer. “Een familiale overdracht was niet mogelijk: mijn kinderen hebben hun eigen weg gezocht en gevonden en allemaal andere professionele keuzes gemaakt. Daarom ging ik tijdig op zoek naar een geschikte kandidaat-overnemer. Ik wilde mezelf, het bedrijf en de potentiële overnemer voldoende ruimte geven om op een gezonde manier een overgang te maken.”
In 2020 kwam zo de Duitse GBA Group als nieuwe eigenaar aan boord. Robrechts ging daarbij bewust op zoek naar een partner die niet alleen financieel, maar ook qua visie en bedrijfscultuur bij de onderneming paste. “Bij een overname zijn er drie belangrijke partijen: de aandeelhouder, de medewerkers en de klanten. Zij moeten zich er allemaal goed bij voelen.”
GBA was toen een internationale groep met een twintigtal laboratoria; vandaag zijn dat er meer dan vijftig. Die schaal geeft Lavetan extra slagkracht en een internationaal netwerk. Tegelijk wilde Robrechts vermijden dat het eigen karakter zou verdwijnen.
“Van bepaalde partijen zou ik wellicht veel meer geld gekregen hebben, maar dan zouden mijn medewerkers en managementteam waarschijnlijk ook plaats hebben moeten ruimen. Dat wilde ik absoluut vermijden. Autonomie was daarom een vereiste.”
Ik ben Lavetan in 1997 gestart als spin-off van een medisch labo dat ik in 1990 had opgericht. Het medische labo verkocht ik in 2001, om daarna volledig in te zetten op Lavetan.
Jan Robrechts, ex-CEO van Lavetan
CEO uit het managementteam
Een cruciale beslissing was de opvolging. Robrechts wilde geen externe CEO binnenbrengen. “Dan krijg je sowieso een cultuurverandering. Ik vond het cruciaal om dat proces nog zelf te begeleiden. Katrijn was de jongste van het managementteam, maar ze had alle skills om de job te doen en de steun van alle andere leden. Ze kende het bedrijf, het DNA en de mensen.”
De oprichter van Lavetan bleef tot juni 2024 officieel aan het roer en begeleidde Verbeek geleidelijk in haar nieuwe rol. “Die overgang gaf me de kans om me stap voor stap in te werken, veel van Jan te leren en regelmatig met hem te sparren.”
Een eigen koers
Als nieuwe CEO wil Verbeek vooral voortbouwen op wat er staat. “Lavetan moet Lavetan blijven. Dat is voor mij een zeer belangrijk aandachtspunt. Binnen de grotere groep willen we onszelf blijven.”
Tegelijk ziet ze voldoende uitdagingen. Technologie evolueert snel, klanten verwachten meer snelheid en data worden almaar belangrijker. Automatisering en artificiële intelligentie zullen daarom een grotere plaats innemen. Maar technologie mag geen doel op zich worden. De mens blijft centraal. “We willen verder bouwen aan een positieve werkomgeving en -cultuur en ervoor zorgen dat mensen hier graag komen werken.”
Verbeek rolde daarom al een nieuw welzijnsplan uit, dat medewerkers nog meer perspectief moet bieden. Dat is belangrijk in een regio waar veel bedrijven op dezelfde profielen mikken. Lavetan telt vandaag zo’n 85 medewerkers, van wie velen uit de Kempen komen. Die regionale verankering is een troef, maar goede mensen vinden en behouden blijft een strategische prioriteit.
Jan heeft dertig jaar lang aan Lavetan gebouwd. Ik krijg nu de kans om op dat sterke fundament verder te bouwen.
Katrijn Verbeek, CEO van Lavetan
Duurzaamheid als economische logica
Duurzaamheid is bij Lavetan geen project naast de bedrijfsvoering. Het zit al jaren in de manier waarop het bedrijf naar de toekomst kijkt: hoe maak je vandaag het verschil, maar ook morgen nog? Sinds 2022 neemt Lavetan deel aan het Voka Charter Duurzaam Ondernemen, dat de zeventien SDG’s van de Verenigde Naties vertaalt naar concrete doelstellingen. Een eigen duurzaamheidsteam volgt de acties op.
De aanpak is pragmatisch. “Duurzaamheid is voor ons ook een economisch gegeven”, zegt Verbeek. “We hebben bijvoorbeeld veel water nodig in onze processen. Dan moeten we daar ook efficiënt mee omgaan. Voor één liter osmosewater is ongeveer 2,5 liter water nodig. Efficiënter omgaan met die grondstof is dus zowel ecologisch als operationeel relevant. Hetzelfde geldt voor energie: vandaag produceren we al meer dan een kwart van onze elektriciteit zelf via zonnepanelen.”
Ook mobiliteit maakt deel uit van die aanpak. Heel wat medewerkers komen met de fiets naar het werk, de fietsenstalling groeit mee en fietsleasing is bijzonder populair. Het aantal bedrijfswagens wordt bewust bekeken. Zo vertaalt Lavetan duurzaamheid ook naar concrete keuzes in de dagelijkse werking.
Gezond groeien
De volgende fase wordt er een van gecontroleerde groei. Lavetan kende de voorbije jaren dubbele groeicijfers. Dat tempo is moeilijk vol te houden nu de organisatie een aanzienlijke schaal heeft bereikt. “We willen de organisatie blijvend gezond houden en tegelijk gestaag laten groeien. Jan heeft dertig jaar lang aan Lavetan gebouwd. Ik krijg nu de kans om op dat sterke fundament verder te bouwen”, besluit Verbeek.
En Robrechts? Die kijkt intussen met iets meer afstand naar de onderneming die hij in 1997 startte. Hij blijft nauw betrokken als voorzitter van de raad van bestuur en als klankbord, maar weet ook wanneer hij het nieuwe management ruimte moet geven. “Maar wanneer het nodig is, dan schud ik in Duitsland nog wel eens aan de boom”, lacht hij.
Vandaag produceren we al meer dan een kwart van onze elektriciteit zelf via zonnepanelen.
Katrijn Verbeek, CEO van Lavetan
