Maar liefst 85% van de Limburgse ondernemers geeft een onvoldoende aan het Europese industrieel beleid van de ploeg van Ursula von der Leyen. Tegelijk schat 77% van de respondenten de toekomst van industriële activiteiten in Europa somber in. Dat blijkt uit een bevraging van Voka – Kamer van Koophandel Limburg bij meer dan 100 Limburgse bedrijven, georganiseerd naar aanleiding van de Europese topontmoetingen in Antwerpen en Alden Biesen over de competitiviteit en toekomst van de industrie. Oneerlijke internationale regelgeving, hoge administratieve lasten en torenhoge energieprijzen zijn de grootste struikelblokken. “Deze cijfers verassen ons niet, maar verontrusten ons des te meer” zegt Johann Leten, gedelegeerd bestuurder van Voka – KvK Limburg. “Onze bedrijven willen blijven investeren en produceren in Europa, maar ze voelen zich vandaag geremd door een beleid dat te traag, te onzeker en onvoldoende beschermend is.”
Ondernemers ervaren het Europese industrieel beleid als onvoldoende standvastig en vinden dat er geen eerlijk speelveld is tegenover concurrenten buiten Europa. Die onzekerheid ondergraaft innovatie en vertraagt investeringsbeslissingen, net op een moment waarop de industrie zich moet heruitvinden. Limburgse industriële ondernemingen wijzen vooral op oneerlijke internationale regelgeving, hoge administratieve lasten en torenhoge energieprijzen als grootste bedreigingen voor hun concurrentiepositie. Ook de hoge loonkost blijft een structurele barrière.
“Veel ondernemers ervaren dat Europese bedrijven onderworpen zijn aan strenge arbeids- en milieunormen, terwijl internationale spelers vaak niet aan dezelfde verplichtingen moeten voldoen. Dat zet de Europese industrie steeds sterker onder druk”, zegt Johann Leten, gedelegeerd bestuurder van Voka – KvK Limburg.
Dringende nood aan eenvoud, betaalbare energie en snellere handelsbescherming
Volgens de respondenten zijn drie prioriteiten cruciaal om investeringen in Europa mogelijk te houden: een sterke vereenvoudiging van de regelgeving, betaalbare en zekere energie en bescherming tegen oneerlijke concurrentie. Een kwart van de bevraagden ziet bovendien de voltooiing van de Europese interne markt als een belangrijke hefboom. Limburg is een exportregio en een echte vrije markt voor goederen en diensten kan onze economie rechtstreeks versterken.
Voor energie-intensieve ondernemingen is de energiefactuur vandaag de grootste competitieve handicap. Europese kaders zoals CISAF creëren ruimte voor gerichte ondersteuning, maar de vertaalslag naar concrete maatregelen verloopt te traag. Bedrijven moeten investeringsbeslissingen vandaag nemen, niet later. Voka – KvK Limburg vraag daarom dat de Europese Commissie sneller goedkeuring geeft zodat de impact voelbaar wordt op het terrein.
Ook binnen het emissiehandelssysteem knelt het schoentje. Binnen het Europese emissiehandelssysteem dreigen bedrijven extra onder druk te komen doordat emissierechten voortdurend uit de markt worden gehaald. Daardoor vermindert de bescherming tegen het wegtrekken van productie naar landen met minder strenge klimaatregels. Omdat een grondige hervorming van het systeem pas na 2030 effect zal hebben, kan een tijdelijke pauze in deze maatregel op korte termijn ademruimte geven aan onze industrie, zonder de klimaatdoelstellingen op te geven.
Open handel blijft essentieel voor Vlaanderen en Limburg, maar openheid veronderstelt een gelijk speelveld. Gesubsidieerde importen, vooral uit China, drukken prijzen en marges in sectoren zoals staal en chemie. Instrumenten om oneerlijke handel aan te pakken bestaan, maar zijn te traag en omslachtig. Antidumpingprocedures slepen meer dan een jaar aan en komen vaak te laat om schade te voorkomen. Handelsverdediging moet sneller, eenvoudiger en uitvoerbaarder worden.
“Om onze industrie echt toekomst te geven, is een radicaal andere mindset nodig. Vandaag blijft het beleid vastzitten in taboes: energie is te duur, maar koolstofkosten tijdelijk temperen mag niet besproken worden. Vergunningen lopen vast, maar natuurregels herbekijken is onbespreekbaar. En dumping uit China overspoelt onze markten, terwijl Europa eerst veertien maanden onderzoek voert. Zo verliezen we kostbare tijd”, waarschuwt Johann Leten.
Europa moet industrie opnieuw ruimte geven om te ondernemen
Europa zet steeds explicieter in op het verankeren van industriële productie via steunmaatregelen en publieke aanbestedingen. Voka – KvK Limburg pleit ervoor om ‘Made in Europe’ pragmatisch te houden: scherp afgebakend, juridisch robuust, tijdelijk waar mogelijk en zonder bijkomende administratieve complexiteit. Het doel moet zijn om investeringen en opschaling in Europa te ondersteunen, niet om nieuwe barrières op te werpen die kosten verhogen en besluitvorming vertragen.
Daarnaast moet Europa inzetten op doelgerichte financiering om nieuwe industriële projecten aan te trekken. Een sterke hefboom zoals een Industrial Decarbonisation Bank kan middelen bundelen en gerichter inzetten, zodat investeringen opnieuw richting Europa gaan. Snelheid en voorspelbaarheid zijn daarbij cruciaal.
Voka – Kamer van Koophandel Limburg blijft industriële ondernemers ondersteunen en verbinden via haar Netwerk Industrie, waar bedrijven ervaringen uitwisselen en samenwerken rond de grootste uitdagingen en opportuniteiten voor de toekomst van de maakindustrie in Limburg.
“Europa moet opnieuw durven versnellen en kiezen voor industrieel leiderschap, ook wanneer dat politiek ongemakkelijk is. De ontmoeting in Alden Biesen moet een scharniermoment worden voor de richting en toekomst van onze industrie. Zonder die omslag blijven we gas geven met de handrem op. Onze bedrijven vragen geen verklaringen, maar daadkracht, snelheid en ruimte om te ondernemen”, besluit Johann Leten.
