Van 7 tot 15 juli stond in New York opnieuw het High-Level Political Forum (HLPF) centraal, het jaarlijkse VN-overleg over de voortgang van de Duurzame Ontwikkelingsdoelstellingen (SDG's). Het thema dit jaar: "Transformative, equitable, innovative and coordinated actions for the 2030 Agenda for Sustainable Development. Daarbij kregen vijf doelstellingen een verdiepende analyse: SDG 6 (water en sanitair), SDG 7 (energie), SDG 9 (industrie en infrastructuur), SDG 11 (duurzame steden) en SDG 17 (partnerschappen).
Stand van zaken van de SDG's in België
36 landen presenteerden dit jaar een Voluntary National Review (VNR), een vrijwillige evaluatie van hun SDG-beleid. België deed dit niet; de volgende nationale rapportering staat voorlopig gepland voor 2028.
Toch geven verschillende recente rapporten een duidelijk beeld van waar ons land vandaag staat. Het Federaal Planbureau stelde begin dit jaar vast dat slechts 19 van de 51 opgevolgde indicatoren in de goede richting evolueren. Minder dan een derde dus. Hun conclusie is helder: de huidige ontwikkeling van België is niet duurzaam.
Ook internationaal blijft de balans gemengd. In het Europe Sustainable Development Report 2026 eindigt België op de 15de plaats van 35 landen. Ons land scoort sterk op gelijkheid, maar aanzienlijk minder goed op de internationale impact van onze consumptie- en productiepatronen. Slechts één doelstelling, SDG 10 (ongelijkheid verminderen), ligt volledig op schema.
Het wereldwijde Sustainable Development Report 2026 (SDR) plaatst België op de 18de plaats. Positief is dat ons land momenteel SDG 1 (geen armoede) en SDG 5 (gendergelijkheid) behaalt. Tegelijk blijven vooral SDG 12 (verantwoorde consumptie en productie), SDG 13 (klimaatactie) en SDG 14 (leven in het water) belangrijke uitdagingen.
Focus op SDG 6, 7, 9, 11 en 17
Deze vijf doelstellingen stonden dit jaar centraal op het High-Level Political Forum. Wat vertellen de Belgische cijfers ons over de vooruitgang op elk van deze doelstellingen?
SDG 6: Schoon water en sanitair. Een lichtpunt! Geen enkele indicator die het FPB hiervoor opvolgt, staat op rood. Geen reden tot achteroverleunen, maar wel de rust die de andere vier doelen missen.
SDG 7: Betaalbare en duurzame energie. Hier wringt het. De energieproductiviteit evolueert ongunstig. België haalt relatief minder economische waarde uit elke eenheid energie die het verbruikt. Precies op het moment dat de energietransitie een versnelling nodig heeft, vertraagt deze indicator.
SDG 9: Industrie, innovatie en infrastructuur. Twee gezichten. Onderzoek en ontwikkeling zit in de lift, een van de weinige indicatoren met een positieve trend. Maar het goederenvervoer over de weg blijft groeien, tegen de gewenste richting in. De innovatie is er. De modal shift nog niet.
SDG 11: Duurzame steden en gemeenschappen. Het zwaarste dossier van de vijf. Ontoereikende huisvesting blijft een structureel probleem, sociaal gezien. De blootstelling aan fijnstof evolueert ongunstig, milieugezien.
SDG 17: Partnerschappen om de doelstellingen te bereiken. Ook hier zijn de signalen zorgwekkend. De overheidsschuld neemt toe en de officiële ontwikkelingshulp evolueert ongunstig. Dat zet de financiële en internationale samenwerking onder druk die nodig is om de duurzame ontwikkelingsdoelstellingen te realiseren.
België in een mondiale context
Het VN-rapport "The Sustainable Development Goals Report 2026" plaatst het Belgische verhaal in een groter kader en dat kader is niet fraaier. Van de 139 doelen waarvoor betrouwbare cijfers bestaan, ligt wereldwijd slechts 36 procent op schema of toont gematigde vooruitgang. 15 procent gaat zelfs achteruit. Secretaris-generaal Guterres vat het scherp samen: de richting die de wereld nu kiest, bepaalt of het afgelopen decennium van vooruitgang standhoudt, of afbrokkelt.
België volgt grotendeels datzelfde patroon. Waar de wereld vooruitgang boekt, zoals bij water en innovatie, profiteert ons land mee. Waar de wereld vastloopt, zoals bij duurzame steden en internationale samenwerking, zien we gelijkaardige problemen terugkeren. Enkel bij SDG 7 wijkt België af van de trend: terwijl wereldwijd vooruitgang wordt geboekt op energie, blijft ons land achter.
Kansen voor CIFAL Brussels en de SDG Ambassador Community
Voor jullie als SDG Ambassador Community is dit cijfermateriaal geen slecht nieuws. Het is een bevestiging van waarom jullie traject ertoe doet. Precies de doelen waar België tekortschiet, SDG 7, 9, 11 en 17, zijn de dossiers waar de PCA2030-trajectory jullie al op voorbereidt: due diligence op mensenrechten, geïntegreerde rapportering, pilootprojecten in het Globale Zuiden. Wat jullie doen is dus geen vrijblijvende oefening. Het is precies het werk dat het verschil maakt tussen een rood en een groen icoon in het federale rapport.
En jullie hebben al bewezen dat dit engagement verder reikt dan de eigen organisatie: vorig jaar trok een delegatie van vijf Vlaamse Ambassador-bedrijven mee naar het High Level Political Forum in New York, naast Voka en de Vlaamse vertegenwoordiging bij de VN. Die stap naar het internationale toneel is geen eindpunt, maar een uitnodiging, voor 2026 en de jaren daarna, om mee te blijven bouwen aan een verhaal waar België nu nog te weinig groene cijfers voor kan voorleggen.
