Normaal kan Ursula von der Leyen de komende dagen (eindelijk) het Mercosur-handelsakkoord ondertekenen. Dat akkoord moet de barrières voor handel tussen de Europese Unie en de Mercosurlanden, waaronder Argentinië en Brazilië, gevoelig verlagen. In een wereldeconomie waarin de grote blokken weggeëvolueerd zijn van het idee van vrijhandel, met de handelsoorlog van Trump op kop, zijn dit soort handelsverdragen de manier voor Europa om de vele voordelen van internationale handel toch zoveel mogelijk te vrijwaren. Het aanhoudende protest tegen dit akkoord is grotendeels naast de kwestie.
Desinformatie rond Mercosur
Het protest tegen het Mercosur-akkoord lijkt grotendeels gebaseerd op verkeerde info. Dit is niet het einde van de Europese landbouw, betekent niet dat we straks overspoeld worden met vlees dat niet aan onze gezondheidsnormen voldoet en is zeker geen dreun voor onze economie. De mogelijke extra invoer van allerlei landbouwproducten blijft beperkt tot 1 à 2% van de Europese consumptie en producten die op de Europese markt komen en moeten voldoen aan de Europese normen.
Het essentiële punt blijft dat eerdere handelsakkoorden telkens extra economische activiteit opleverden. En dat zal deze keer niet anders zijn. Dat soort handelsakkoorden zet de deelnemers ertoe aan om zich meer te specialiseren in hun sterktes. In die zin zijn er bij zo een handelsakkoord winnaars en verliezers, maar is het uiteindelijke saldo duidelijk positief. Daarom worden ook bij dit akkoord extra maatregelen voorzien om de ‘verliezers’ te ondersteunen (beperkingen op de invoer, extra steun voor de landbouw).
Het akkoord werd dus uiteindelijk goedgekeurd, maar niet dankzij België dat zich onthield bij de stemming. Zelfs Vlaanderen onthield zich. Dat is onbegrijpelijk, en getuigt vooral van een gebrek aan inzicht over hoe onze economie in elkaar zit. Mercosur opent net voor sectoren waarin Vlaanderen internationaal sterk staat, zoals chemie en maakindustrie, nieuwe markten waar vandaag nog hoge drempels bestaan.
Het protest tegen het Mercosur-akkoord lijkt grotendeels gebaseerd op verkeerde info.
Vlaamse welvaart dankzij internationale handel
België, en vooral Vlaanderen, is één van de meest open economieën ter wereld. Enkel in Ierland en Luxemburg (en een reeks mini-landjes), waar fiscale overwegingen een belangrijke rol spelen in de handelsstromen, heeft de uitvoer van goederen en diensten een groter gewicht in de economie dan in Vlaanderen. Ons hoge niveau van welvaart vandaag in Vlaanderen hebben we in belangrijke mate te danken aan internationale handel. In die zin is Vlaanderen één van de grote winnaars van de Europese integratie en de globalisering.
Volgens een analyse van het Planbureau is bijna een derde van de toegevoegde waarde in de Belgische economie en van de werkgelegenheid (1,3 miljoen jobs) gelinkt aan de uitvoer. Voor Vlaanderen is dat belang nog groter. Daarnaast zijn bedrijven die blootgesteld worden aan internationale concurrentie gemiddeld duidelijk productiever dan bedrijven die zich volledig concentreren op de binnenlandse markt. En gelinkt daaraan zijn de jobs in bedrijven met internationale focus gemiddeld ook beter betaald. De bedrijven die internationaal actief zijn, trekken dus de rest van de economie.
Blijven zoeken naar internationale opportuniteiten
Internationale handel is dus een essentiële factor voor onze welvaart, maar dat wordt in sommige kringen al te vaak ‘vergeten’. Het huidige moeilijkere internationale handelsklimaat impliceert dat daar net veel meer aandacht voor moet zijn. In die context wordt de concurrentiepositie van onze bedrijven nog belangrijker. Dat vertrekt van de nauwe invulling van competitieve loonkosten, maar gaat veel breder, van energiekosten, over regulering, beschikbare ruimte en publieke infrastructuur, tot arbeidspotentieel. Daarnaast moeten Vlaanderen en België veel luidere voorvechters worden van internationale handel. Wij zouden op het Europese toneel net het voortouw moeten nemen voor nieuwe handelsakkoorden, in plaats van de huidige pogingen tegen te werken.
Om onze ondernemingen te laten groeien, is internationalisering absoluut noodzakelijk.
Daarnaast ligt het grootste potentieel voor meer internationale handel binnen Europa. Een verdere eenmaking van de interne markt door het wegwerken van de vele handelsbarrières die nog altijd bestaan tussen de lidstaten houdt een enorm economisch potentieel in. België en Vlaanderen zouden op Europees niveau volop moeten pleiten voor verdere stappen in die interne markt.
Om onze ondernemingen te laten groeien, is internationalisering absoluut noodzakelijk. Mercosur is daarbij een mooie stap, maar er is veel meer nodig. Ook in het huidige moeilijkere klimaat blijven er op dat vlak mogelijkheden. Maar daarvoor moeten we in België eerst voorbij de dwaze politieke spelletjes geraken.
