De gewestelijke hemelwaterverordening staat vandaag steeds vaker op de radar van bedrijven. Niet zozeer omwille van het doel van de regelgeving – water langer vasthouden, infiltreren en hergebruiken – maar wel door de manier waarop de regels lokaal worden geïnterpreteerd en toegepast in vergunningen.
De Vlaamse Regering keurde in februari 2023 een nieuwe gewestelijke stedenbouwkundige verordening inzake hemelwater goed. Die trad op 2 oktober 2023 in werking en vervangt de eerdere regels uit 2013. De verordening legt bij bouwprojecten en verhardingen verplichtingen op rond opvang, infiltratie en buffering van regenwater. Het uitgangspunt is dat hemelwater maximaal op eigen terrein wordt vastgehouden en hergebruikt, en pas in laatste instantie wordt afgevoerd.
Problemen in de praktijk
In de praktijk stellen bedrijven vast dat de lokale doorvertaling van de gewestelijke regels soms verder gaat dan de oorspronkelijke bedoeling van de verordening. Gemeenten en vergunningverleners leggen bijkomende voorwaarden op of interpreteren de verplichtingen strenger. Dat leidt tot onzekerheid bij vergunningsaanvragen en in sommige gevallen tot zorgwekkende precedenten, zoals een verplichting tot opbreken van de kade voor bovengrondse infiltratie.
Ook op Vlaams niveau werd erkend dat de toepassing van de hemelwaterverordening niet altijd uniform verloopt. Zo wordt de regelgeving soms zeer strikt toegepast, terwijl de verordening wel degelijk uitzonderingen en flexibiliteit voorziet afhankelijk van de context van een project.
Thema op de Voka-agenda
Omwille van deze evoluties nam Voka de gewestelijke hemelwaterverordening op in het initiatief Wetwatchers, dat regelgeving opvolgt die een grote impact heeft op ondernemingen. De toepassing van de verordening werd ook aangestipt in het advies van de gemengde expertencommissie rond ruimtelijke ordening en vergunningen, waar aandacht werd gevraagd voor meer rechtszekerheid en een werkbare toepassing van regelgeving.
Expertkadering
Tijdens deze sessie wordt het onderwerp toegelicht door Robin Verbeke, expert ruimte en omgeving bij Voka. Hij gaat in op de doelstellingen van de hemelwaterverordening, de knelpunten die bedrijven vandaag ervaren en de aandachtspunten voor een proportionele en juridisch robuuste toepassing in vergunningstrajecten.
