Vandaag wordt de Industrial Accelerator Act gepubliceerd, het sluitstuk van de Clean Industrial Deal. Europa zet daarmee een belangrijke stap om zijn industriële basis te versterken en te verduurzamen. Dat is noodzakelijk. Onze industrie staat onder druk door hoge energieprijzen, internationale concurrentie en groeiende geopolitieke spanningen.
De timing blijft evenwel een punt van zorg. De Clean Industrial Deal werd meer dan een jaar geleden aangekondigd. Intussen zagen we investeringen vertragen en productiecapaciteit verschuiven naar andere regio’s. Industriële transformatie vraagt duidelijke regels en snelheid. De IAA is een belangrijke stap, maar de komende “One Europe, One Market”-roadmap wordt minstens even bepalend. Zonder een sterkere en minder gefragmenteerde interne markt blijft elk industrieel initiatief beperkt in impact.
Vergunningen: snelheid en eenvoud als basisvoorwaarde
Een sterk element van de IAA is de nadruk op snellere en vereenvoudigde vergunningsprocedures. Vaste termijnen, één aanspreekpunt en prioritaire behandeling van strategische projecten kunnen het investeringsklimaat aanzienlijk verbeteren. Vandaag lopen industriële projecten te vaak vast in complexe en langdurige trajecten. Dat ondermijnt rechtszekerheid en verhoogt kosten.
Tegelijk moet worden gewaakt over bijkomende complexiteit. Nieuwe sectorale regimes bovenop het bestaande Europese vergunningenkader dreigen het geheel minder overzichtelijk te maken. Bedrijven hebben nood aan eenvoud, voorspelbaarheid en uniforme toepassing. Een brede, overkoepelende vereenvoudiging van het vergunningenkader zou meer structureel effect hebben dan een reeks afzonderlijke uitzonderingen.
Industriële transformatie vraagt duidelijke regels en snelheid.
Made in Europe: gericht en tijdelijk inzetten
De IAA zet ten slotte in op vraagcreatie via publieke aanbestedingen en steunmechanismen, met aandacht voor low-carbon en Europese productie. Dat is geen instrument dat breed of automatisch moet worden toegepast. Het kan verantwoord zijn wanneer het gericht wordt ingezet in jonge technologieën, waar schaalopbouw nodig is om innovatie effectief in Europese productie om te zetten.
Voor Voka is het belangrijk dat deze aanpak duidelijk afgebakend blijft. Gerichte toepassing in sectoren waar Europa een technologische voorsprong kan uitbouwen – zoals geavanceerde maakindustrie, halfgeleiders en clean-tech manufacturing – is verdedigbaar. Ook groeisectoren met schaalpotentieel verdienen ondersteuning. Strategisch relevante basisindustrieën zoals staal en chemie kunnen begeleid worden in hun transitie, met duidelijke voorwaarden en evaluatiemomenten.
Tegelijk is terughoudendheid noodzakelijk in sectoren die structureel niet competitief zijn en sterk afhankelijk blijven van ingevoerde inputs. Lokale inhoudsvereisten zouden daar vooral kosten verhogen zonder het concurrentievermogen te herstellen. In die gevallen verzwakt een generieke “Made in Europe”-benadering net de Europese economie in plaats van haar te versterken.
Europa bouwt zijn kracht op schaal, innovatie en internationale samenwerking. Industriële versterking moet Europees georganiseerd worden, zonder nationale fragmentatie. Tijdelijkheid, proportionaliteit en duidelijke evaluatie van competitiviteitsimpact zijn daarom essentieel.
