Voka – Kamer van Koophandel Limburg reageert positief op de beslissing van de Vlaamse Regering om het geïntegreerde planningsproces voor Poort West-Limburg op te starten. Daarmee wordt een belangrijke stap gezet in de verdere ontwikkeling van het Economisch Netwerk Albertkanaal (ENA), een van de belangrijkste economische en logistieke corridors van Vlaanderen. Het plan onderzoekt onder meer de ontwikkeling van 64,5 hectare bijkomende bedrijfsruimte in Beringen en Tessenderlo-Ham. Tegelijk benadrukt de ondernemersorganisatie dat deze beslissing slechts een eerste stap is. Na jaren van beperkte vooruitgang is een structurele versnelling van de volledige ENA-programmatie noodzakelijk.
Het Economisch Netwerk Albertkanaal werd al in 2004 door de Vlaamse Regering opgezet om bijkomende ruimte te creëren voor watergebonden bedrijvigheid en het Albertkanaal verder te ontwikkelen als economische slagader van Vlaanderen. Ruim twintig jaar later blijft een belangrijk deel van die ambities echter ongerealiseerd.
“Het Albertkanaal is een van de belangrijkste economische troeven van Limburg. De afgelopen jaren is fors geïnvesteerd in de opwaardering van deze waterweg, maar die investeringen kunnen alleen maximaal renderen als ondernemingen ook voldoende ruimte krijgen om zich langs het kanaal te vestigen en verder te groeien. Dat de Vlaamse Regering nu opnieuw een concrete stap vooruitzet, is dan ook bijzonder positief. Maar na meer dan twintig jaar plannen verwachten onze ondernemingen vooral concrete resultaten", aldus Johann Leten, gedelegeerd bestuurder van Voka – KvK Limburg.
Ruim 60 hectare bijkomende bedrijfsruimte in onderzoek
Met de goedkeuring van de startnota komt opnieuw beweging in Poort West-Limburg, een strategisch ENA-gebied rond de bedrijventerreinen Ravenshout, Genenbos en Ravenshout-Noord.
Concreet worden vijf zoekzones onderzocht, samen goed voor ongeveer 64,5 hectare potentiële bijkomende bedrijfsruimte, inclusief buffers en wegenis. Daarnaast wordt gekeken naar de herontwikkeling van het voormalige slibbekken van Tessenderlo Group in Ham. Dat terrein van circa 55 hectare heeft al een industriële bestemming, maar vereist nog sanering en een aangepaste ontsluiting.
Het plan richt zich niet alleen op bijkomende ruimte, maar ook op een betere benutting van bestaande bedrijventerreinen, de verdere ontwikkeling van watergebonden activiteiten en een verbeterde ontsluiting via weg, water en spoor. Ook de rechtszekerheid en ontwikkelingsmogelijkheden van bestaande ondernemingen, waaronder Sevesobedrijven, vormen een belangrijk aandachtspunt. Een nieuw ruimtelijk kader moet ervoor zorgen dat bestaande bedrijven hun activiteiten kunnen voortzetten en noodzakelijke investeringen kunnen realiseren.
Van plannen naar realisaties
Ondanks deze positieve beslissing blijft Voka – KvK Limburg bezorgd over de trage vooruitgang van het volledige ENA-programma. Het Dagelijks Bestuur ENA komt sinds februari 2024 niet meer samen en ENA 2.0 werd nog niet formeel opgestart. Ook voor Poort West-Limburg wordt een definitieve vaststelling van het ruimtelijke uitvoeringsplan pas tegen eind 2028 verwacht.
“We kunnen ons niet veroorloven om telkens opnieuw jaren te verliezen aan plannen en procedures. Terwijl de behoefte aan watergebonden bedrijventerreinen groot blijft, schuiven concrete realisaties steeds verder op. De beslissing van vandaag moet het begin zijn van een bredere versnelling, niet de uitzondering op de regel.”
Nood aan een ambitieus ENA-beleid
Voka - KvK Limburg vraagt de Vlaamse Regering om de oorspronkelijke ambities van het ENA opnieuw centraal te stellen. Dat betekent in de eerste plaats dat het nettoverlies aan economische ruimte moet worden stopgezet en geschrapte industriegrond volwaardig moet worden gecompenseerd.
Daarnaast moeten ook andere strategische ENA-projecten versneld gerealiseerd worden, onder meer in Lummen, Lanaken en Genk-Zuid. Bestaande, onderbenutte bedrijventerreinen moeten worden geactiveerd en bijkomende watergebonden ontwikkelingsmogelijkheden onderzocht.
De verdere ontwikkeling van het ENA is bovendien essentieel voor de verduurzaming van de logistiek. Dankzij de verhoging van de bruggen over het Albertkanaal kunnen schepen vandaag vier lagen containers vervoeren. Zonder voldoende watergebonden bedrijventerreinen dreigt een deel van het economische potentieel van die investeringen onbenut te blijven.
“We hebben de voorbije twintig jaar fors geïnvesteerd in het Albertkanaal als economische slagader van Vlaanderen. Nu moeten we ervoor zorgen dat onze bedrijven die infrastructuur ook ten volle kunnen benutten. Dat vraagt niet alleen nieuwe plannen, maar vooral beschikbare bedrijfsruimte, rechtszekerheid en concrete realisaties. Poort West-Limburg moet het begin zijn van een nieuwe dynamiek voor het volledige ENA”, besluit Johann Leten.
