De Limburgse verre export blijft in 2025 onder druk staan door een combinatie van geopolitieke spanningen, een vertragende wereldeconomie en toenemende protectionistische tendensen. Dat blijkt uit de nieuwste analyse van het Exportloket van Voka – KvK Limburg. Het aantal certificaten van oorsprong (CO’s) daalde met 1% ten opzichte van 2024 en blijft daarmee min of meer stabiel, maar de totale goederenwaarde van die export zakte met 6% tot 1.002.810.419,78 euro. Daarmee bevestigt zich een dalende exporttrend die al sinds 2022 zichtbaar is. “De opeenstapeling van internationale crisissen zorgt voor een structurele onzekerheid die zwaar weegt op de bedrijfsvoering van onze exporterende ondernemingen. Bedrijven blijven actief op verre markten, maar zien hun marges en volumes onder druk komen te staan”, stellen Johann Leten en Christine Thonnon, gedelegeerd bestuurder en manager internationalisatie van Voka – KvK Limburg.
De internationale context waarin Limburgse exporteurs vandaag opereren, is de voorbije jaren sterk veranderd. De oorlog in Oekraïne vormde in 2022 het startpunt van een periode van geopolitiek onheil, met verstoorde handelsstromen, stijgende kosten en een groeiend wantrouwen tussen economische machtsblokken. Tegelijk vertraagt de wereldeconomie en winnen protectionistische reflexen opnieuw aan belang. Dat blijkt ook uit de analyse van de oorsprongscertificaten die Voka – KvK Limburg jaarlijks uitvoert. Deze certificaten geven aan in welk land een product werd vervaardigd of waar de essentiële onderdelen vandaan komen en vormen een betrouwbare barometer voor de verre exportactiviteit van Limburgse bedrijven.
In 2025 gingen 1% minder oorsprongscertificaten de deur uit dan het jaar voordien, terwijl de totale waarde van de uitgevoerde goederen duidelijk terugviel (-6%). Die daling is onder meer het gevolg van toenemende concurrentiedruk op internationale markten, waardoor exporteurs vaker genoodzaakt zijn om hun prijzen te verlagen.
“We zien dat bedrijven blijven exporteren, maar dat de economische context hen dwingt om tegen scherpere prijzen te werken. Tegelijk blijven hoge transportkosten en complexe regelgeving een rem zetten op de internationale groeiambities van onze ondernemingen”, zegt Christine Thonnon, manager internationalisatie bij Voka – KvK Limburg.
Op het vlak van verre exportbestemmingen blijft het algemene beeld relatief stabiel. In de top tien van belangrijkste afzetmarkten op basis van de afgegeven oorsprongscertificaten blijft de top drie met Turkije, China en de Verenigde Arabische Emiraten ongewijzigd, al zijn er wel enkele opvallende verschuivingen. India wint verder aan belang en groeit uit tot een belangrijk alternatief voor Limburgse exporteurs die hun risico’s willen spreiden. Daarnaast maakt Oekraïne zijn intrede in de top tien, wat wijst op een voorzichtige economische heropbouw en nieuwe opportuniteiten voor bedrijven die actief zijn in onder meer infrastructuur, industrie en technologie. Een kanttekening bij deze cijfers is wel dat niet voor alle verre exportbestemmingen een oorsprongscertificaat vereist is. Limburgse ondernemingen blijven wereldwijd exporteren naar meer dan 170 landen, met een brede waaier aan producten zoals chemie, machines, transportmiddelen, voeding en industriële toepassingen.
Tijdelijke invoer buiten EU boomt
Tegenover de terugval in de klassieke verre export staat wel een uitgesproken positieve evolutie bij de ATA-carnets, die tijdelijke uitvoer van goederen mogelijk maken zonder invoerrechten en dat gedurende één jaar. In 2025 noteert Voka – KvK Limburg een stijging van bijna 40% ten opzichte van het jaar daarvoor, met zelfs een toename van 62,5% naar de VS op één jaar tijd. “Deze sterke groei wijst erop dat bedrijven steeds vaker op zoek gaan naar alternatieve exportvormen, onder meer als reactie op toenemende handelsbelemmeringen en tariefdreigingen, vooral richting de Verenigde Staten”, stelt Thonnon. ATA-carnets worden voornamelijk ingezet voor tijdelijke uitvoer naar het Verenigd Koninkrijk, Zwitserland, de Verenigde Staten en Noorwegen.
Zweko Optics
Een Limburgs productiebedrijf dat internationaal zeer actief is, is Zweko Optics. De onderneming uit Bocholt heeft al meer dan 35 jaar ervaring in het verwerken en functionaliseren van transparante kunststoffen, waarbij kunststofverwerking wordt gecombineerd met hoogtechnologische coatingoplossingen. Het bedrijf produceert zo onder meer vizieren voor toepassingen waar veiligheid cruciaal is, zoals voor brandweer, politie, defensie en persoonlijke beschermingsmiddelen, en werkt daarbij samen met toonaangevende Europese helmfabrikanten. Daarnaast ontwikkelt Zweko Optics hoogwaardige anti-kraskoatings voor materialen die worden ingezet in uiteenlopende toepassingen, van industriële poorten en koelmeubels tot openbare beglazing, displays en laadpalen. Met een team van ongeveer 40 medewerkers in productie, engineering en R&D staat innovatie er centraal, met continue investeringen in nieuwe coatings, processen en duurzame toepassingen.
“We realiseren meer dan 97 procent van onze omzet via export”, vertelt Wouter Bijnens van Zweko Optics. “Die export is vandaag hoofdzakelijk Europees, maar we zetten steeds sterker in op groei buiten de EU. Vooral voor gecoate kunststofplaten zien we een wereldwijde opportuniteit in de markt van kogelwerend glas, waar deze platen een essentieel onderdeel vormen van ballistische laminaten. Momenteel gaat ongeveer één procent van de omzet naar het Midden-Oosten, maar die verre export moet de komende jaren versnellen”, vertelt Bijnens.
Eind 2024 nam Zweko Optics deel aan een handelsmissie van Flanders Investment & Trade naar Brazilië, waar intussen concrete klanten worden ontwikkeld. Daarnaast werden al nieuwe contacten gelegd in het Verre en Midden-Oosten, markten die gekenmerkt worden door hoge instapdrempels en lange vertrouwensopbouw. “De wereld van kogelwerend glas is erg conservatief, maar onze niche-expertise en focus op maatwerk geven ons een sterke uitgangspositie om daar door te breken,” zegt Wouter Bijnens. “Om die internationale ambities te ondersteunen, werd het salesteam gericht versterkt en investeren we actief in marktbenadering, beurzen en technische partnerships. De exportstrategie is daarbij niet volume-gedreven, maar focust resoluut op toegevoegde waarde, technische differentiatie en langdurige samenwerkingen, met als doel een duurzame internationale groei, zowel binnen Europa als ver daarbuiten.”
Interne handelsbelemmeringen van 10 miljard euro
Dat ook 2026 zich aandient als een uitdagend exportjaar, staat voor Voka – KvK Limburg buiten kijf. De combinatie van een vertragende wereldeconomie, toenemende deglobalisering en protectionistische tendensen dreigt de internationale handel verder af te remmen. “Als open en exportgerichte regio is het cruciaal dat Europa en België blijven inzetten op open markten en eerlijke handel. Het afronden en goedkeuren van hangende handelsakkoorden zoals Mercosur is van groot belang voor Limburgse bedrijven en moet nu snel gebeuren op Europees niveau, ondanks de beslissing van het Europees Parlement om het akkoord voor te leggen aan het Hof van Justitie. “De recente evaluatie van het CETA-akkoord tussen de EU en Canada onderstreept het belang van dergelijke akkoorden. Sinds de voorlopige inwerkingtreding in 2017 is de bilaterale handel tussen de EU en Canada in goederen en diensten met maar liefst 71% toegenomen. Die positieve resultaten tonen aan dat handelsakkoorden niet alleen economische groei en werkgelegenheid stimuleren, maar ook bijdragen aan strategische veerkracht en geopolitieke stabiliteit”, aldus Christine Thonnon.
Daarnaast pleit Voka – KvK Limburg voor het wegwerken van handelsbelemmeringen binnen Europa zelf. “Ondanks het vrij verkeer van goederen en personen loopt ons land hierdoor jaarlijks miljarden euro’s mis, waardoor we onszelf de facto een handelstarief van 45% opleggen”, waarschuwt Thonnon. Ook een versterking van de competitiviteit via een gericht industrieel beleid blijft noodzakelijk, net als het beheersen van transportkosten die vandaag een structurele rem vormen op verre export. Tot slot benadrukt Voka het belang van het behoud van de gunstige fiscale behandeling voor onderzoek en ontwikkeling, aangezien innovatie een sleutelfactor blijft voor exporterende bedrijven. “Door in te zetten op risicospreiding en het aanboren van alternatieve markten kunnen Limburgse ondernemingen zich beter wapenen tegen de aanhoudende onzekerheid op het wereldtoneel”, besluit Christine Thonnon.
