Op 26 januari kwamen regeringsleiders en energieministers van België, Denemarken, Frankrijk, Duitsland, Ierland, Luxemburg, Nederland, Noorwegen en het Verenigd Koninkrijk in Hamburg samen om de rol van de Noordzee als gezamenlijke Europese energiezone te bekrachtigen. De verklaring bouwt voort op eerdere afspraken in Esbjerg en Oostende en focust op meer regionale samenwerking om de offshore energietransitie te versnellen. Voor België waren premier De Wever en minister van Justitie en Noordzee Annelies Verlinden aanwezig. Vanuit de Oostendse Havenvereniging OPUA-Voka West-Vlaanderen namen de covoorzitters Mathias Verkest en Patrick Reyntjens deel aan de Noordzeetop.
Om Europa weerbaarder te maken en de energiebevoorradingszekerheid meer in eigen hand te houden, bevestigen de Noordzeelanden om 300 GW offshore wind in de Noordzee te realiseren tegen 2050. Zo verminderen we de (energie-) afhankelijkheid van Rusland, maar evengoed het Midden-Oosten of de Verenigde Staten. Daarvoor is samenwerking nodig op het vlak van infrastructuur, ruimtelijke ordening, financiering, vergunningen en veiligheid.
Het ondertekenen van het Hamburg Charter was daarbij een belangrijk signaal op het moment dat Europa geopolitiek onder druk staat: hernieuwbare energie blijft een cruciale schakel, al wijzigt het narratief van klimaatverandering naar energieonafhankelijkheid en het stabiliseren van zeer volatiele elektriciteitsprijzen. Door in te zetten op samenwerking, maar ook door het voorzien van een jaarlijkse pijplijn van 15 GW aan projecten tussen 2031 en 2040, mikken overheden samen met de sector op schaalbaarheid en efficiëntiewinsten, waarbij de kostprijs (levelized cost of energy) verder kan dalen. Dat staat voor 1.000 miljard euro aan economische activiteit en 90.000 extra jobs. Lusten en lasten moeten billijk tussen landen verdeeld worden.
Potentiële verdrievoudiging
Ook België, een pionier in het ontwikkelen van offshore wind, heeft het potentieel om de energie-onafhankelijkheid uit Noordzeewind te verdrievoudigen. De Prinses Elizabethzone biedt een capaciteit van 3,5 GW. Door het organiseren van concurrentiële aanbestedingen is offshore veruit de goedkoopste grootschalige energiebron geworden met grote groei op verschillende continenten. Naast de vermeden CO2-uitstoot verlaagt offshore wind de langetermijnelektriciteitsprijs. Daarenboven werden de offshore windparken in België gebouwd binnen de vooropgestelde termijn en binnen het opgemaakte budget. De nieuwe aanbesteding in België voorziet intussen in mogelijkheden tot directe aankoop voor industrie, kmo’s, scholengemeenschappen en gemeenten.
Vorige zomer werd een lopende aanbesteding stilgelegd naar aanleiding van onzekerheid over de netaansluiting. De federale minister van Energie moet echter snel duidelijkheid verlenen. Zeker gezien die onzekerheid, samen met inflatie en verstoorde aanvoerketens, aanleiding geeft tot prijsstijgingen. In het meest gunstige scenario kunnen we pas van meer energie uit de Noordzee genieten vanaf medio 2032 (voor slechts 20% van de totale capaciteit). Dat moet tijd genoeg laten aan de overheid en de netbeheerder om een kader te creëren en zekerheid over de netaansluiting.
