Sinds toenmalig federaal minister van Justitie Koen Geens (CD&V) in 2016 de opdracht gaf een nieuw Burgerlijk Wetboek te schrijven, zijn daar grote successen in geboekt. Zo is sinds 1 januari 2026 het hervormde recht inzake persoonlijke zekerheden van kracht. 3 KU Leuven-professoren privaatrecht, met uitvalsbasis aan KU Leuven Kulak in Kortrijk, leveren hieraan een belangrijke bijdrage.
Nadat België in 1830 onafhankelijk werd, is nooit werk gemaakt van een nieuw Burgerlijk Wetboek. “Al die tijd hebben we vertrouwd op het Burgerlijk Wetboek uit de Napoleontische tijd, toen ons land nog een Franse provincie was”, getuigt prof. dr. Vincent Sagaert. Als professor privaatrecht is hij de algemeen coördinator van de hervorming van het Burgerlijk Wetboek, maar ook voorzitter van de commissies die respectievelijk het goederenrecht (in werking sinds 2021) en het zekerhedenrecht hervorm(d)en. Ook andere Kulak-collega’s, prof. dr. Bernard Tilleman (commissievoorzitter hervorming bijzondere contractenrecht zoals aanneming, huur en koop) en prof. dr. Ingrid Boone (commissielid voor hervorming van het afstammingsrecht), vervullen hierbij belangrijke functies.
Duurzaamheidsdimensie
De reden dat het zolang duurde om eraan te beginnen, was de overtuiging dat het nooit zou lukken. “In Nederland heeft dat proces 45 jaar geduurd. Het is echt een enorm succes dat wij, in ‘amper’ 10 jaar, al zo ver staan. De goedkeuring door het parlement en de dimensionering naar het huidige tijdperk, waarin digitalisering en duurzaamheid cruciaal zijn, is echt een hinkstapsprong vooruit.”
Het persoonlijke zekerhedenrecht maakt deel uit van Boek 9 van het Burgerlijk Wetboek. Dat recht is er vooral om schuldeisers de zekerheid te geven dat de schuldenaar zijn krediet of lening zal terugbetalen. “Tot voor kort was borgtocht de enige wettelijke erkenning. Nieuw in de mogelijkheid tot de vestiging van een borgtocht voor alle schuldvorderingen is de verplichting dat het maximale bedrag van de verbintenissen van de borg moet worden vermeld. De borg kan ook slechts subsidiair worden aangesproken en is opzegbaar met inachtneming van een opzeggingstermijn. Voor het schrijven van contracten biedt de wetgever duidelijke regels over van welke wettelijke bepalingen eventuele afwijkingen mogelijk zijn.” Andere zekerheden dan borgtocht die mettertijd in de praktijk zijn gegroeid, zijn nu ook wettelijk erkend. “Het gaat om de autonome garantie (bankgarantie), de patronaatsverklaring en de hoofdelijkheid tot zekerheid.”
Het is echt een succes dat wij, in amper 10 jaar, al zo ver staan in de modernisering van het Burgerlijk Wetboek.
Consumenten
Het hervormde persoonlijke zekerhedenrecht biedt ook een betere bescherming van consumenten, bijvoorbeeld voor een echtgenoot of ouders die zich borg stellen. “Zo moet de schuldeiser betere informatieplichten nakomen, mag de borgstelling niet disproportioneel zijn, geldt de borgstelling enkel voor specifieke kredieten en gelden er hier geen andere zekerheden dan borgtocht.”
KU Leuven Kulak ziet zijn cruciale rol bij de hervorming van het Burgerlijk Wetboek vooral als een erkenning voor de diepgaande expertise in het privaatrecht.
KU Leuven Kulak - Hervorming van het Burgerlijk Wetboek
West-Vlaamse ondernemingen hebben zuurstof nodig om te blijven groeien. Daarvoor is onder meer de interactie tussen het hoger onderwijs en het bedrijfsleven van groot belang. Hier laten we de hogeronderwijsinstellingen uit onze provincie aan het woord over hun opleidingsaanbod en onderzoeksprojecten. Met al jouw vragen over onderwijs kan je terecht bij joyce.simoens@voka.be.
