Groei is een keuze. Dat schreef ik hier eerder. Op de Voka Rentrée van 7 september hebben we die keuze nog scherper gesteld. Ik deel graag met jullie de essentie van de boodschap die we er als Voka brachten voor een schare politici en, natuurlijk, ondernemers. Jullie zullen er de komende weken, maanden, ja zelfs jaren nog veel over horen. Want de cijfers laten weinig ruimte voor zelfgenoegzaamheid.
België combineert vandaag een van de grootste begrotingstekorten van Europa met bijzonder lage economische groei. Het gezamenlijke begrotingstekort bedraagt in 2026 5,1% van het bbp en dreigt bij ongewijzigd beleid tegen 2029 verder op te lopen. Maar achter dat ene percentage schuilen 2 verhalen.
Boven de breuklijn staat het tekort. Daar moet de overheid haar verantwoordelijkheid nemen: saneren, efficiënter werken, hervormen en de productiviteit van de overheid verhogen.
Onder de breuklijn staat onze economie. En daar moeten we precies het omgekeerde doen: ruimte maken, ontlasten, versnellen en investeren in groei.
De opdracht laat zich eenvoudig samenvatten: het tekort gedeeld door 2, de groei maal 2. Dat laatste wordt minstens even belangrijk als het eerste.
Want we zullen onze welvaart niet veiligstellen door onszelf naar een sluitende begroting te belasten. Evenmin door te besparen op precies die hefbomen die toekomstige groei mogelijk maken. Wie vandaag innovatie, infrastructuur, talent, onderzoek of ondernemerschap afremt om morgen een begrotingslijn mooier te kleuren, dreigt uiteindelijk armer uit te komen.
Flanders Inc. moet denken en handelen als een portfolio van ecosystemen.
Bert Mons, Gedelegeerd bestuurder
Daarom moet voortaan elk beleidsvoorstel één eenvoudige groeitoets doorstaan. Maakt deze maatregel onze ondernemingen productiever? Versterkt hij onze concurrentiekracht? Helpt hij innovatie sneller naar de markt? Trekt hij talent en investeringen aan? Geeft hij ondernemers meer ruimte om te investeren, te digitaliseren en internationaal te groeien? Is het antwoord neen? Terug naar af.
Maar ook wij, ondernemers, moeten schakelen. Groei is geen bestelling die we bij de overheid kunnen plaatsen. Ondernemen is ons vak. Groei is onze missie.
Met Switch naar groei leggen we daarom de lat op minstens 2% reële economische groei per jaar. Dat lijkt misschien een technisch cijfer, maar de impact is gigantisch. Alleen al een verdubbeling van het Vlaamse groeiritme kan tegen 2035 zowat 50 miljard euro extra bruto toegevoegde waarde creëren. Dat vraagt meer dan hier en daar een maatregel.
We moeten onze economie anders bekijken. Niet langer uitsluitend als een verzameling individuele bedrijven en sectoren, maar als sterke ecosystemen waarin ondernemingen, kennisinstellingen en overheid elkaar versterken. De wereld toont hoe krachtig dat model kan zijn. China bouwt volledige waardeketens uit rond batterijen, elektrische mobiliteit en zonne-energie. De Verenigde Staten doen hetzelfde rond defensie, ruimtevaart, chips, AI en digitale technologie.
En Europa? Europa reguleert te veel en realiseert te weinig. Vlaanderen kan zich dat niet permitteren. Onze schaal is beperkt. Precies daarom moeten we kiezen waar we internationaal het verschil kunnen maken en daar kennis, kunde, kapitaal en beleid bundelen. In farma en life sciences. Agrofood en biotech. Hoogtechnologische maakindustrie en industriële automatisering. Maar ook in de Noordzeeeconomie, onze havens en energie-infrastructuur, en in de unieke technologische as tussen Vlaanderen en Nederland.
Flanders Inc. moet denken en handelen als een portfolio van ecosystemen. Minder versnippering. Meer schaal. Meer snelheid. Meer synergie. En vooral: meer ambitie. Want groei is geen doel op zichzelf. Groei creëert de middelen om onze sociale bescherming te financieren, onze defensie te versterken, te investeren in onderwijs en infrastructuur en de klimaat- en digitale transitie waar te maken.
Daarom blijft mijn boodschap dezelfde, maar wordt ze vandaag nog dringender. Groei is een keuze. Nu moeten we de switch maken. Niet morgen. Niet wanneer de begroting ooit weer op orde staat. Niet wanneer Europa klaar is. Nu. Het draaiboek ligt er. Het echte werk begint.
