Blauwe Cluster zet met Defensie sterk in op maritieme beveiliging

De Blauwe Cluster, de Vlaamse speerpuntcluster rond de blauwe economie met iets meer dan 200 leden-partners, werd opgericht in 2017 door onder meer bedrijven als Colruyt, DEME en Jan De Nul, en ondersteunt als onafhankelijke en neutrale partner bedrijven bij het opzetten van partnerschappen met andere bedrijven, kenniscentra en overheidsinstellingen. Het doel? De ontwikkeling en de bevordering van economische activiteiten op zee.

“We werken op diverse domeinen. Offshore energie is het meest mature, waar we met de Belgische economie op internationaal vlak echt topspelers zijn. Ook kustbescherming, aquacultuur, scheepvaart en digitalisering zijn belangrijk. Ons nieuwste domein sinds 2 jaar is maritieme beveiliging, dat urgent werd door de geopolitieke context en een aantal recente incidenten op zee. We kijken niet naar wat vandaag of morgen, maar naar wat overmorgen gebeurt. Daarom doen we elke 3 jaar strategische oefeningen om te zien wat over 10 tot 20 jaar zal nodig zijn rond de blauwe economie. Uit de oefening van vorig jaar kwamen digitalisatie, automatisatie, internationalisatie én de beveiliging van maritieme infrastructuur als strategische prioriteiten naar voor.”

Kritieke infrastructuur

De ontwikkelingen op het vlak van defensie kwamen de voorbije jaren in een stroomversnelling. “Vlaanderen startte een impulsprogramma voor de industrie rond defensie en veiligheid, met ruimtevaart, maritiem en drones/luchtvaart als toepassingsdomein naast enkele technologiedomeinen. Op federaal vlak speelt bovendien de NAVOnorm van 2% van het bbp voor defensie- uitgaven – wat ongeveer 10 à 11 miljard aan investeringen extra betekent – en waarvan België 3% inzet voor innovatie, net waar ecosystemen zoals De Blauwe Cluster op inzetten."

"Wij onderzochten de haalbaarheid van zo’n ecosysteem voor de bescherming van die kritieke maritieme infrastructuur en keken naar het marktpotentieel, de technologieën en de noodzakelijke investeringen. De prioritaire technologiegroepen zijn sensoren, drones en robotics, AI en data-analytics, en communicatie. We zien dat die markt – EU, Asia-Pacific en USA – tegen 2050 zal verdrievoudigen, van 40 naar 120 miljard euro. AI en data-analytics wordt de belangrijkste groeier, en daarna sensoren. Drones verdubbelen ook, maar met een kleiner totaalvolume. De grootste prioriteit op het vlak van infrastructuur tot 2040 zijn kabels en pijpleidingen, maar daarna worden offshore windparken de grootste markt. De investeringskost voor die beveiliging zou 1 à 2% van de toegevoegde waarde van de infrastructuur bedragen, wat absoluut haalbaar is.”

Internationaal ecosysteem

Naast het beschermen van infrastructuur op zee is de maritieme defensie-industrie versterken een tweede doelstelling. “We zien een potentieel van zo’n 140 Belgische bedrijven, waaronder heel wat kmo’s die deeloplossingen kunnen bieden. Wij brengen die puzzelstukken samen. Onze innovatiemanagers ondersteunen de bedrijven door in een heel vroeg stadium te detecteren wat de urgenties zijn en maximaliseren de kans op het binnenhalen van subsidies. Om innovaties snel in de praktijk te kunnen uittesten, organiseren we ook demodagen samen met de Marine, waarmee we in nauw contact staan.”

De Belgische defensiemarkt alleen is echter te klein voor duurzame business. “We moeten toepassingen ontwikkelen die internationaal competitief zijn. Zo zijn wij aan boord bij een Europees consortium rond water, mariene en maritiem. Maar ook via het netwerk van grote spelers zoals onze baggerbedrijven en Port of Antwerp- Bruges kunnen kleinere bedrijven toegang krijgen tot internationale contacten. Naast internationale samenwerking blijft ook digitalisering cruciaal. De uitdaging is om de massa data die op zee wordt verzameld in realtime te interpreteren en snel conclusies te kunnen trekken.”