Een nieuw jaar is meer dan een symbolische bladzijde. Het is een moment van balans en ambitie. Bij de start van 2026 buigt Voka - Kamer van Koophandel West-Vlaanderen zich traditiegetrouw over de economische cijfers van onze provincie. Niet om ze louter te analyseren, wel om ze te duiden. Want cijfers vertellen een verhaal: over veerkracht en voorzichtigheid, over kansen en kwetsbaarheden, en vooral over de keuzes die we vandaag moeten maken om morgen welvaart te blijven creëren.
2025 zal herinnerd worden als een jaar van aanhoudende geopolitieke en economische turbulentie. De herinauguratie van Donald J. Trump op 20 januari 2025 vormde het startschot van nieuwe handelsspanningen, met wederkerige invoertarieven tot 15% als rechtstreeks risico voor onze open economie. Tel daarbij de oorlog in Oekraïne, de traagheid van Europese besluitvorming en aanhoudende Chinese dumpingpraktijken, en het is duidelijk waarom onzekerheid opnieuw het sleutelwoord werd voor West-Vlaamse ondernemers.
En toch tonen de cijfers ook veerkracht. In de periode juli 2024 - juni 2025 steeg de omzet van West-Vlaamse ondernemingen met 2,9%, tegenover amper 1,4% in het Vlaamse Gewest. In een woelig internationaal klimaat houden onze bedrijven zich opvallend goed staande. Die omzetgroei vertaalt zich echter niet automatisch in hogere marges: stijgende kosten voor energie, lonen en grondstoffen blijven zwaar doorwegen. Bovendien maskeert het globale cijfer grote verschillen tussen sectoren en bedrijven. Voorzichtigheid blijft dus geboden.
De geopolitieke en economische turbulentie weegt op het ondernemersvertrouwen en remt de investeringsgroei af. West-Vlaanderen blijft een belangrijke investeringsregio binnen Vlaanderen, maar verliest de laatste jaren duidelijk terrein. Na een lange periode waarin de provincie 17 à 19% van alle Vlaamse bedrijfsinvesteringen vertegenwoordigde, is dat aandeel in 2024 teruggevallen tot 15,7%. Ook verzwakt de investeringsdynamiek: tussen juli 2024 en juni 2025 daalden de West-Vlaamse bedrijfsinvesteringen licht met 0,2%, een daling die zelfs oploopt tot 2,2% in vergelijking met juli 2022 – juni 2023. Deze cijfers wijzen op toenemende onzekerheid bij ondernemers.
2026 mag geen jaar van stilstand worden. Integendeel.
Philippe De Veyt, Voorzitter
Ook de faillissementscijfers stemmen tot nadenken. In 2025 registreerde de West-Vlaamse ondernemingsrechtbank 833 faillissementen, een stijging van 10,8% tegenover het jaar voordien, terwijl Vlaanderen gemiddeld op +5,3% uitkomt. De bouwsector blijft het zwaarst getroffen met 204 faillissementen, gevolgd door horeca (171) en groot- en detailhandel (162). Vaak gaat het om ondernemingen die al langer onder druk stonden en nu bezweken onder een combinatie van hoge kosten, dalende vraag en beperkte financiële buffers.
Tegelijk blijft de ondernemerszin opmerkelijk sterk. In de eerste helft van 2025 werden in West-Vlaanderen 7.024 nieuwe ondernemingen opgericht, een stijging van 0,85% tegenover dezelfde periode in 2024, terwijl het Vlaamse Gewest een lichte daling kende van 0,63%. Op langere termijn blijft het beeld positief: ten opzichte van 2019 ligt het aantal starters 10,63% hoger, al noteren we tegenover 2023 een daling van 1,33%. Ondernemerschap blijft dus diep verankerd in onze provincie, zelfs in moeilijke tijden.
De vooruitzichten voor 2026 blijven evenwel somber. 6 op de 10 West-Vlaamse ondernemers beoordelen het economische klimaat als negatief tot zeer negatief, en 8 op de 10 verwachten geen verbetering binnen de komende 12 maanden. Bij 58% van de bedrijven liggen de orderboeken onder het normale niveau. Ook het Federaal Planbureau tempert de verwachtingen, met een voorspelde Belgische bbp-groei van 1,1% in 2026 en slechts 0,9% in 2027, onder meer door dalende overheidsinvesteringen en de impact van ETS2.
In die context rust er een verpletterende verantwoordelijkheid op onze overheden. Het federale begrotingsakkoord zet met 700 miljoen euro voor lagere energiekosten een eerste stap, maar structurele knelpunten blijven bestaan. Hoge energieprijzen, zware loonkosten, trage vergunningverlening, ruimtegebrek en een extreem krappe arbeidsmarkt blijven onze competitiviteit onder druk zetten. Met amper 2,43 werkzoekenden per openstaande vacature, ondanks een stijging tot 35.
West-Vlaanderen heeft al vaker bewezen dat veerkracht geen toeval is.
Bert Mons, Gedelegeerd bestuurder
Maar 2026 mag geen jaar van stilstand worden. Integendeel. Net nu is het moment aangebroken om opnieuw voluit te kiezen voor innovatie, internationalisering en groei. West-Vlaamse ondernemingen hebben keer op keer bewezen dat ze zich kunnen heruitvinden: door te investeren in automatisering, digitalisering en onderzoek, door nieuwe markten te verkennen en door samenwerking op te zoeken, over sectoren en grenzen heen. Internationalisering is daarbij geen luxe, maar een noodzaak voor wie wil blijven groeien in een steeds meer gefragmenteerde wereldhandel.
Voka - Kamer van Koophandel West-Vlaanderen wil op dat groeipad een sterke en betrouwbare bondgenoot zijn. Door ondernemers te verbinden, hun belangen te verdedigen en samen te werken aan oplossingen voor vandaag én morgen. Door mee te bouwen aan een competitief ondernemingsklimaat, met talent, ruimte, infrastructuur en rechtszekerheid als stevige fundamenten.
2026 wordt geen gemakkelijk jaar. Maar West-Vlaanderen heeft al vaker bewezen dat veerkracht geen toeval is. Veerkracht is een keuze: om vooruit te kijken, te blijven investeren en kansen te grijpen, ook wanneer de omstandigheden tegenzitten. Als ondernemers en overheden die keuze samen maken, kunnen we ook in turbulente tijden blijven groeien. Dat is geen vanzelfsprekendheid, maar wel een belofte – en een opdracht – voor het nieuwe jaar. Gelukkig nieuw jaar namens ons allemaal hier bij Voka - Kamer van Koophandel West-Vlaanderen!
