Vlaanderen neemt extra maatregelen tegen aanhoudende droogte

Op 30 juni stond 50% van de grondwatermeetpunten laag tot zeer laag voor de tijd van het jaar. Door het uitzonderlijk warme en droge weer is dit aandeel in amper twee weken gestegen tot ongeveer 70%. Ook de debieten en waterstanden zijn sterk gedaald. Op verschillende onbevaarbare en bevaarbare waterlopen worden kritieke drempels onderschreden en worden zelfs de laagste debieten voor deze periode van het jaar gemeten. De beperkte verwachte neerslag maakt een snel herstel onwaarschijnlijk. Daarnaast vormt de toenemende verzilting, vooral langs de kust en het Kanaal Gent Terneuzen, een groeiend aandachtspunt.

Droogteniveau 1 - geel

De gevolgen van de droogte worden steeds voelbaarder voor de binnenvaart en de ondernemingen die ervan afhankelijk zijn. Onder droogteniveau 1 (geel) golden al verschillende maatregelen. Zo is er op het kanaal Gent-Terneuzen een diepgangbeperking van 12,35 meter. Daardoor moeten zeeschepen die via de Westerschelde het kanaal opvaren een deel van hun lading overladen in duwbakken of binnenvaartschepen, terwijl vertrekkende schepen minder goederen kunnen laden.

Daarnaast waren er ook al andere maatregelen van toepassing, zoals een aantal diepgangbeperkingen, de stremming van de Middensluis in Wijnegem tot en met 3 augustus 2026 en gegroepeerd schutten op verschillende locaties (Evergem en Merelbeke). Daarnaast gold op de meeste onbevaarbare waterlopen al een captatieverbod.

Droogteniveau 2 - oranje

Met de overschakeling naar droogteniveau 2 (oranje) gelden nu op nagenoeg alle onbevaarbare waterlopen tijdelijke onttrekkingsverboden en worden de maatregelen voor de scheepvaart verder uitgebreid. Zo zal onder meer op bepaalde kanalen, waaronder het Albertkanaal, gegroepeerd worden geschut met een maximale wachttijd van twee uur. Langere wachttijden en mogelijke bijkomende diepgangbeperkingen hebben een rechtstreekse impact op transportkosten, levertermijnen en de bevoorrading van ondernemingen. Voka vraagt daarom snelle en duidelijke communicatie over welke maatregelen gelden, waar ze van toepassing zijn en hoelang ze van kracht blijven.

Ook de toenemende verzilting vormt een belangrijk aandachtspunt, vooral langs de kust en het Kanaal Gent Terneuzen. Op het Albertkanaal stelt het probleem zich momenteel nog niet, maar het risico kan toenemen wanneer aan de sluizen water wordt teruggepompt. Voor ondernemingen kan een hoger zoutgehalte de inzetbaarheid van oppervlaktewater beperken en leiden tot corrosie, schade aan installaties, verstoring van productieprocessen en hogere kosten voor waterbehandeling of alternatieve watervoorziening.