De transitie naar zero-emissie zwaar vervoer is essentieel om de klimaatdoelstellingen te halen en de competitiviteit van onze economie te vrijwaren. Toch dreigt die transitie in Vlaanderen stil te vallen. Terwijl ondernemingen nog volop zoeken naar rendabele businesscases voor elektrische vrachtwagens, bussen en autocars, worden cruciale steunmaatregelen voortijdig afgebouwd. Dat ondermijnt niet alleen het investeringsvertrouwen, maar zet ook de verdere vergroening van het zware vervoer zwaar onder druk.
Sinds 1 januari 2026 komen zero-emissie vrachtvoertuigen, autobussen en autocars niet meer in aanmerking voor de ecologiepremie+ en is er ook niet langer een volledige vrijstelling van de kilometerheffing voor zero-emissie vrachtwagens in Vlaanderen, maar nog slechts een korting a rato van 80%. Volgens Voka komt het stopzetten of verminderen van deze steunmaatregelen veel te vroeg.
Het vrachtvervoer en de autocars vergroenen vandaag nog traag. Een belangrijke verklaring hiervoor ligt bij de nog ongunstige ‘total cost of ownership’ (TCO) die voor zero-emissie zware voertuigen nog steeds aanzienlijk hoger ligt dan voor hun fossiele tegenhangers. Willen we deze kloof dichten en de TCO richting break-even krijgen, dan zijn gerichte steunmaatregelen noodzakelijk om investeringen in zero-emissie zware voertuigen aan te zwengelen.
Willen we deze kloof dichten en de TCO richting break-even krijgen, dan zijn gerichte steunmaatregelen noodzakelijk.
België blijft achter op het vlak van elektrische vrachtwagens
Dat blijkt ook uit de cijfers. Het marktaandeel van elektrische vrachtwagens in België bedraagt vandaag amper 3,5%. Dat is beduidend lager dan in buurlanden zoals Nederland, Frankrijk en Duitsland. Nederland laat de sterkste groei van de EU optekenen. In 2025 werden 940 elektrische trucks verkocht in Nederland tegenover 151 in België. Net daar blijven overheden wel inzetten op substantiële aankoopsubsidies en ondersteuning voor laadinfrastructuur en batterijopslag. De Nederlandse Aanschafsubsidieregeling Zero-emissie Trucks (AANZET – budget 78 miljoen euro) en hun subsidie voor laadpalen bij bedrijven (SPriLa – budget 87,5 miljoen euro) tonen hoe beleidskeuzes het verschil kunnen maken.
Vlaanderen laat Europese speelruimte onbenut
Tegen die achtergrond is het bijzonder problematisch dat Vlaanderen net nu ook de volledige vrijstelling van kilometerheffing terugschroeft. Nochtans laat Europa expliciet toe om de volledige vrijstelling van de kilometerheffing voor zero-emissie vrachtwagens aan te houden tot 30 juni 2031. Voka riep de Vlaamse regering al eerder op om die mogelijkheid te benutten. Tot op vandaag blijft een duidelijk standpunt van Minister De Ridder echter uit. Minister De Ridder heeft ook nog geen enkele call gelanceerd voor zero-emissie laad- en tankpunten, zoals haar voorgangster Minister Lydia Peeters wel deed.
Het gevolg is dat Vlaanderen vandaag quasi geen specifieke steunmaatregelen meer heeft om de vergroening van het zware vervoer te stimuleren. We verzoeken Vlaams minister-president Diependaele om hier even bewust bij stil te staan, want met dit beleid zullen de klimaatdoelstellingen voor transport niet gehaald worden, dat is zeker. Het terugschroeven van deze steunmaatregelen is een verkeerd signaal.
Gelijktijdig wordt op federaal niveau steun voor de vernieuwing van de vloot geschrapt. De federale regering schrapt retroactief de belastingvrije meerwaarde op bedrijfsvoertuigen voor meerwaarden die niet uiterlijk op 31 augustus 2025 verwezenlijkt zijn.
Deze combinatie van Vlaamse en federale beslissingen ondergraaft het investeringsvertrouwen van ondernemingen die net plannen maakten om de stap naar zero-emissie te zetten.
Huidig beleid zet een rem op de vergroening van zwaar vervoer
Al deze maatregelen samen dreigen een dik kruis over de vergroening van de zware vloot te trekken. Voka roept daarom zowel de Vlaamse als de federale regering op om hun steun aan de vergroening van het zwaar vervoer snel te herbekijken, om de transitie richting zero-emissie zwaar vervoer niet helemaal te fnuiken. De transitie naar zero-emissie zwaar vervoer vraagt om rechtszekerheid en voldoende financiële hefboomwerking.
Tot slot is financiële steun alleen niet voldoende. Ook de regelgeving moet mee-evolueren. Drempels op het vlak van rij- en rusttijden, massa’s, tonnageverboden… moeten worden weggewerkt.
