De voorlopige inwerkingtreding van het EU-Mercosurakkoord op 1 mei 2026 is een belangrijke stap vooruit voor de Europese en Vlaamse economie. Het akkoord met Mercosur, de vijfde grootste economie ter wereld en het vierde grootste handelsblok, opent perspectieven die moeilijk te overschatten zijn. In een context waarin de Europese Commissie haar handelsnetwerk actief wil versterken als antwoord op Amerikaanse tarieven en de toenemende economische assertiviteit van China, is dit een cruciale stap.
Het akkoord zal de Europese export naar Mercosur naar verwachting met tot 39% doen toenemen en meer dan 440.000 jobs in Europa ondersteunen, terwijl invoertarieven op 91% van de Europese producten worden afgeschaft. Het is nu aan de ondernemingen om deze kansen effectief te benutten en hun internationale positie te versterken. Voor sectoren zoals de Europese auto-industrie betekent dit akkoord een duidelijke doorbraak, met betere markttoegang en een sterkere concurrentiepositie in Zuid-Amerika.
Diversificatie van strategische bevoorrading
Naast tariefafbouw, is de strategische impact van dit akkoord minstens even belangrijk. Het akkoord biedt Europa betere toegang tot kritieke grondstoffen zoals lithium, niobium, tantaal en natuurlijk grafiet, waarvoor Mercosur-landen over aanzienlijke reserves beschikken. Dat is essentieel, aangezien de Europese vraag naar lithiumbatterijen tegen 2030 naar verwachting twaalf keer hoger zal liggen en de vraag naar zeldzame aardmetalen vijf tot zes keer zal toenemen. Vandaag blijft Europa sterk afhankelijk van China voor deze materialen. Het Mercosurakkoord helpt die afhankelijkheid te diversifiëren, versterkt de bevoorradingszekerheid en creëert kansen voor Europese investeringen in lokale verwerkingsketens, met behoud van hoge duurzaamheidsstandaarden. In een wereld waarin toegang tot grondstoffen steeds meer een geopolitiek machtsspel wordt, is dit akkoord de juiste stap vooruit, op voorwaarde dat we de mogelijkheden benutten.
Versterken van Europa’s handelsgeloofwaardigheid
Tegelijk mogen we niet uit het oog verliezen dat dit slechts een tussenstap is. De huidige inwerkingtreding betreft een interimakkoord; het is nu aan het Europees Parlement om snel werk te maken van de formele goedkeuring, zodat de juridische robuustheid verzekerd wordt. Daarnaast moet in een volgende fase ook het bredere EU-Mercosur Partnership Agreement (EMPA) nog worden goedgekeurd en geratificeerd in de nationale parlementen. Als Europa geloofwaardig wil blijven als handelspartner, moeten we dat proces sneller en consistenter organiseren. Hoewel CETA bijna 10 jaar geleden is goedgekeurd, hebben nog steeds 10 van de 27 EU-lidstaten het akkoord nog niet geratificeerd. In een geopolitiek steeds complexere handelsomgeving is juridische betrouwbaarheid een van onze belangrijkste troeven. Die geloofwaardigheid vereist dat we handelsakkoorden tijdig en doortastend goedkeuren en implementeren, nadat ze onderhandeld zijn.
