Het was de voorbije maanden niet moeilijk om redelijk gedeprimeerd te geraken over de Belgische economie. In de twaalf maanden tot aan de zomer liet België de laagste groei van Europa optekenen, de inflatie is bij de hoogste van Europa, de jobcreatie in de private sector is zo goed als stilgevallen, het aantal faillissementen blijft nieuwe records aantikken, de rente loopt op en de regering moet op zoek naar 10 miljard.
En die 10 miljard zal niet eens volstaan om onze overheidsfinanciën terug op de rails te krijgen. En dan zijn we nog niet eens begonnen met nadenken over de noodzakelijke inspanningen rond klimaatadaptatie of een ernstige uitrol van AI doorheen de overheid en het onderwijs. Je zou voor minder pessimistisch worden over onze toekomstperspectieven.
Troeven van de Vlaamse economie
Al te vaak lijken we de vele sterktes van onze economie te vergeten. Onze centrale ligging in combinatie met de economische toegangspoorten van de zeehavens en de luchthaven blijven cruciale troeven voor de internationale handel. We hebben de beste kaarten om de strategische chemie- en farmahub van Europa te blijven. En we beschikken over alle componenten, offshore wind, fotovoltaïsch, gas, nucleair, om hier een gebalanceerd energiesysteem van de toekomst uit te bouwen.
Onze belangrijkste troef blijft onze sterkte op het vlak van O&O. We behoren bij de sterke innovatielanden van Europa, met vooral grote inspanningen in onderzoek. Op dat vlak spelen we mee aan de internationale top voor onder meer biotech (met VIB), mRNA-technologieën, geneesmiddelen voor geavanceerde therapieën, halfgeleiders (met imec), fotonica, cybersecurity, voedingstechnologie, recyclage- en materiaaltechnologieën (met VITO), geavanceerde machinebouw in specifieke niches en nucleaire technologie (met SCK CEN). Op de meeste van die domeinen hebben we ook bedrijven die de sterke kennisbasis vertalen in economische activiteiten, maar die valorisatie zou nog veel beter uitgespeeld kunnen worden.
De combinatie van ideeën, kapitaal en ondernemerschap is een bewezen recept voor economische groei en welvaart
Ideeën + kapitaal + ondernemerschap
We hebben dus zeker de ideeën. Daarnaast hebben we ook meer dan genoeg kapitaal om die ideeën waar te maken. We blijven een land van notoire spaarders, maar we slagen er veel te weinig in om voldoende van dat kapitaal in te zetten in meer risicovolle investeringen. Op het vlak van risicokapitaal zijn we maar een middenmotor onder de industrielanden, terwijl we wel aan de kop staan qua spaarcapaciteit.
We hebben de ideeën en we hebben het kapitaal om die ideeën uit te werken, als we het beschikbare kapitaal iets effectiever kunnen inzetten. Het komt er dan vooral op aan om de vele hindernissen die vandaag ondernemerschap afremmen in ons land, onder meer de doorgeslagen regulering, administratieve lasten, moeizame vergunningsprocedures, zware fiscaliteit, rechtsonzekerheid, gebrek aan ruimte… op z’n minst een beetje af te bouwen. De combinatie van ideeën, kapitaal en ondernemerschap is een bewezen recept voor economische groei en welvaart.
Andere landen bewijzen dat het kan. Zo haalden landen als Denemarken, Nederland, Zwitserland en Canada de voorbije tien jaar een gemiddelde economische groei rond 2% per jaar. Dat moet voor België ook haalbaar zijn. En met zo’n groei worden de uitdagingen waar we voor staan een pak makkelijker te dragen, en zou dat pessimisme ook al heel wat minder zijn. We hebben hier alles in handen om dat waar te maken. Wanneer kiezen we echt resoluut voor meer groei en meer welvaart?
