Versoepeling blijkt te zorgen voor complexiteit
Arbeidsmarktbeleid is zelden zwart-wit. Wat als vereenvoudiging wordt aangekondigd, botst vaak op bestaande regels en fiscale randvoorwaarden. Zeker bij gevoelige thema’s zoals nachtarbeid rijst dezelfde vraag: wordt het kader echt werkbaarder, of verschuift de complexiteit gewoon?
Het kernkabinet bereikte eind vorig jaar een akkoord over het afschaffen van het brede verbod op nachtarbeid. Zoals zowat alle andere hervormingen (van mobiliteitsbudget, over meerwaardebelasting tot btw-hervorming) bleek de aankondiging van de nieuwe maatregelen wel weer een heel stuk eenvoudiger dan de eigenlijk uitwerking. Het wetsontwerp kwam er deze maand, met toch nog wat hiaten. We proberen vooruit te kijken en komen bij een mogelijk probleem waarmee rekening zal moeten worden gehouden.
Nieuwe regels
Aan de definitie van nachtarbeid wordt niets gewijzigd, deze term dekt nog steeds het leveren van prestaties tussen 20u00 en 06u00 en het algemeen verbod wordt opgeheven, waardoor in principe elk bedrijf en elke sector, mits betaling van nachtpremies, nachtarbeid kan voorzien.
Ondernemingen die voor het eerst nachtarbeid wensen in te voeren moeten dit doen via een cao met alle organisaties in de vakbondsafvaardiging, of via een wijziging van het arbeidsreglement.
Het leek er even op dat de overheid hiermee eindelijk voor een duidelijke, eenvoudig te begrijpen, eenduidige wetswijziging koos, waar weinig fout kon lopen. Maar where’s the fun in that?
Uitzondering distributiesector
Voor werkgevers in de distributiesector en aanverwante sectoren (zoals e-commerce) is een nachtpremie geen vereiste tussen 20u00 en 23u00 voor werknemers die in dienst treden vanaf 1 april 2026 (de bestaande werknemers behouden de bestaande voordelen).
Verschillende advocaatkantoren wijzen echter op de rechtsonzekerheid die dit met zich meebrengt. De BV-vrijstelling nachtarbeid heeft namelijk betrekking op prestaties verricht tussen 20u00 en 06u00 en de werknemer moet minimaal 1/3 van zijn arbeidstijd in nachtarbeid (mét premie) hebben gewerkt. Zoals vaker ontstaat er door de uitzondering binnen de sector een discrepantie tussen arbeidsrecht en fiscaal recht.
Het fiscaal kluwen rond nachtploegen, bestaande uit werknemers mét en werknemers zonder premie, gaan we voor ons eigen gemak zelfs nog even negeren.
Conclusie
Bedrijven die gebruik kunnen maken van deze uitzondering hebben momenteel enkel rechtszekerheid indien ze geen gebruik maken van de uitzondering. Of hoe de versoepeling andermaal niets versoepelt maar enkel compliceert.
Tim Van Roy is Directeur Finance, Export en Internationaal Ondernemen en adviseert ondernemers rond financiële en fiscale uitdagingen. Heb je hier vragen over? Neem contact op via tim.vanroy@voka.be.
