de switch die onze economie moet maken
De economische groei in Vlaanderen dreigt de komende jaren te blijven steken op een groeipad van nauwelijks meer dan 1 procent per jaar, terwijl de maatschappelijke factuur oploopt. Met switch naar groei 2035 schuift Voka een economische langetermijnvisie naar voren. De ambitie: de jaarlijkse economische groei tegen 2035 structureel optrekken naar 2%, door productiviteit absolute prioriteit te geven, gericht te kiezen voor 10 strategische ecosystemen en de randvoorwaarden voor ondernemerschap en investeringen te versterken.
Economische groei klinkt abstract, maar is dat allerminst. Een groeiende economie creëert koopkracht, jobs en investeringen. Ze levert ook bijkomende middelen op voor onderwijs, zorg, infrastructuur, duurzaamheid en sociale bescherming. Economische groei is daarbij geen doel op zich, maar een middel om meer welvaart en welzijn mogelijk te maken, zonder toekomstige generaties op te zadelen met steeds hogere schulden of belastingen.
"Vandaag gaat het debat te vaak over hoe we een beperkte taart verdelen. Dan krijg je discussies over besparingen, tekorten en verdelingsconflicten. We moeten de taart opnieuw groter maken."
"Vlaanderen staat op een kantelpunt. We beschikken over sterke bedrijven, veel talent en een sterke innovatiebasis. Maar tegelijk vertraagt onze economische groei, terwijl de uitdagingen alleen maar groter worden", zegt Frank Beckx, Gedelegeerd bestuurder van Voka.
De vergrijzing zet de pensioenen, de gezondheidszorg en de sociale zekerheid onder druk. De energie- en klimaattransitie vraagt omvangrijke investeringen. De digitale revolutie verandert bedrijven en beroepen in sneltempo. De geopolitieke onzekerheid dwingt Europa bovendien om meer te investeren in defensie, economische veiligheid en strategische autonomie.
"Economische groei maakt meer mogelijk voor iedereen en is het beste antidotum tegen polarisatie in de samenleving. Daarom willen we ons land en onze regio opnieuw richting 2% economische groei brengen tegen 2035", zegt Frank Beckx.
Als we erin slagen onze economische groei structureel op te trekken van gemiddeld 1 naar 2 procent per jaar, zou onze economie in Vlaanderen tegen 2035 bijna 50 miljard euro groter zijn.
Economische groei ontstaat niet overal in dezelfde mate, maar wordt doorgaans getrokken door een beperkt aantal activiteiten met een bovengemiddeld groeipotentieel. De klassieke indeling in sectoren volstaat niet om die activiteiten scherp in beeld te brengen. Nieuwe groeikansen ontstaan steeds vaker op het kruispunt van bedrijven, technologieën, onderzoeksinstellingen, kapitaal en maatschappelijke behoeften.
"Vlaanderen kan niet overal wereldtop zijn. We moeten keuzes maken en inzetten op de domeinen waar onze technologische kennis en onze economische sterktes elkaar versterken", zegt Frank Beckx.
Daarom bouwt Voka zijn toekomstvisie rond 10 strategische ecosystemen die het groeipotentieel van de Vlaamse economie kunnen versterken. Een ecosysteem omvat een volledige waardeketen en brengt bedrijven, kennisinstellingen, overheden en andere spelers samen die nodig zijn om innovatie om te zetten in economische activiteit. Voor elk ecosysteem formuleert de toekomstvisie drie strategische ambities voor 2035, gekoppeld aan concrete voorstellen.
5 verticale ecosystemen bouwen voort op bestaande economische sterktes
- Agrovoeding
- Energie-intensieve industrie
- Bouw
- Zorg en gezondheid
- Veiligheid en defensie
5 transversale ecosystemen versterken de hele economie
- Digitale technologie
- Energie-oplossingen
- Logistiek
- Het financiële ecosysteem
- Zakelijke dienstverlening
De grootste meerwaarde zit niet in de ecosystemen afzonderlijk, maar in hun wisselwerking. Competitieve energie-oplossingen versterken de energie-intensieve industrie. Digitale technologie maakt de zorg toegankelijker. Een sterke logistiek brengt onze industriële productie naar de internationale markten. De 10 strategische ecosystemen vertegenwoordigen samen 60% van de economische activiteit in Vlaanderen.
Sterke ecosystemen volstaan niet wanneer ondernemingen voortdurend op drempels botsen. Ook het bredere ondernemingsklimaat moet structureel verbeteren.
Vandaag worden investeringen afgeremd door de krapte op de arbeidsmarkt, een hoge fiscale druk, complexe regelgeving, trage vergunningsprocedures, een tekort aan beschikbare ruimte en een financieringsomgeving die risicovolle investeringen onvoldoende ondersteunt.
"De overheid zou zich bij elke maatregel één vraag moeten stellen: versterkt dit onze groei of remt het die af?", zegt Frank Beckx.
Switch naar groei 2035 koppelt de 10 ecosystemen aan 10 randvoorwaarden voor ondernemerschap en investeringen. Die voorwaarden moeten ervoor zorgen dat talent, kapitaal en technologie sneller doorstromen naar waar ze de meeste waarde creëren.
- De digitale transformatie versnellen
- De arbeidsmarkt efficiënter maken
- Talent maximaal ontwikkelen
- Een groei-ondersteunende fiscaliteit uitbouwen
- Het concurrentievermogen versterken
- Administratieve lasten drastisch verlagen
- Onderzoek beter valoriseren
- De economie systematisch verduurzamen
- Meer ruimte creëren om te ondernemen
- Kapitaal beter mobiliseren
Via een dashboard met indicatoren zal Voka de komende jaren opvolgen waar Vlaanderen vooruitgang boekt en waar bijkomende inspanningen nodig zijn. Switch naar groei 2035 vormt zo het begin van een langetermijntraject met ondernemingen, kennisinstellingen en overheden.
Vandaag gaat het debat te vaak over hoe we een beperkte taart verdelen. Dan krijg je discussies over besparingen, tekorten en verdelingsconflicten. We moeten de taart opnieuw groter maken.
Frank Beckx, Gedelegeerd bestuurder Voka
Download Switch naar groei 2035
