Vanaf mei volgend jaar voert België een wegenvignet in voor voertuigen tot 3,5 ton. Daarmee wordt ons land het achtste EU-land dat voor zo'n vignet kiest. Dat buitenlandse weggebruikers mee bijdragen aan de financiering van onze weginfrastructuur is op zich een logische en verdedigbare keuze. Belgische automobilisten betalen immers ook regelmatig voor het gebruik van buitenlandse wegen via tolheffing, wegenvignetten of milieustickers.
Het wegenvignet dat in het federale regeerakkoord oorspronkelijk werd aangekondigd voor buitenlandse weggebruikers, wordt uiteindelijk ingevoerd voor alle weggebruikers met een voertuig tot 3,5 ton maximaal toegelaten gewicht.
Het wegenvignet zal enkel sturen op het vlak van milieukenmerken en dit door de euronorm mee te nemen in de tariefbepaling. Er zijn echter wel wat vraagtekens te plaatsen bij de manier waarop deze sturing wordt aangepakt. Zero-emissie voertuigen zijn niet vrijgesteld, maar genieten een lager tarief van 90 euro. Sinds 1 januari 2026 zijn nieuw ingeschreven elektrische voertuigen ook niet langer vrijgesteld van de BIV (Belasting op Inverkeerstelling) en de verkeerbelasting.
Elektrische voertuigen betalen respectievelijk 61,50 euro BIV en 107,16 euro verkeersbelasting. Het wegenvignet komt daar dus nog bovenop. Hybride voertuigen vallen voortaan onder een nieuwe formule van de verkeersbelasting, waarin naast de CO₂-uitstoot ook het gewicht een bepalende factor is. Net op dat laatste vlak scoren hybride voertuigen slecht, omdat ze zowel het gewicht van batterijen, als dat van een brandstofmotor en brandstoftank meedragen.
Heel wat hybride voertuigen zullen hierdoor zwaarder belast worden dan hun fossiele tegenhangers. Op dat vlak worden volgens Voka duidelijk kansen gemist om de vergroening van de vloot te stimuleren. De fiscale druk op wie wil vergroenen stijgt, terwijl net extra stimulansen nodig zijn, daarmee wordt het behalen van de klimaatdoelstellingen voor mobiliteit verder bemoeilijkt.
Wie mobiliteit wil sturen en de vergroening van het wagenpark wil versnellen, kiest beter voor een slimme kilometerheffing dan voor een forfaitair wegenvignet.
Voka is altijd blijven pleiten voor een slimme kilometerheffing variabel naar plaats, tijd en milieukenmerken, om zo de files te kunnen aanpakken en groene voertuigen te stimuleren en dit in combinatie met een compensatie via de diverse belastingen op verkeer. Dat niet gegrepen wordt naar de invoering van een slimme kilometerheffing is een gemiste kans om aan mobiliteitssturing te doen.
Uit het Onderzoek Verplaatsingsgedrag Vlaanderen blijkt dat slechts 27,5% van alle verplaatsingen werk- of schoolgerelateerd zijn. Het merendeel van de verplaatsingen gebeurt in de vrije tijd, waardoor er veel ruimte voor gedragssturing is. Hier laten we kansen op mobiliteitswinst liggen.
Positief is dat eventuele meerinkomsten uit het wegenvignet geoormerkt worden en in beginsel geïnvesteerd worden in weginfrastructuur en onderhoud. Gelet op onze snel verouderende infrastructuur is dat geen overbodige luxe. Voka pleit er al jaren voor dit principe ook toe te passen voor de inkomsten uit de kilometerheffing voor vrachtwagens.
Conclusie blijft: wie mobiliteit wil sturen en de vergroening van het wagenpark wil versnellen, kiest beter voor een slimme kilometerheffing dan voor een forfaitair wegenvignet.
Wil je meer lezen?
Voka bracht in september 2025 een paper uit over onze vervoersinfrastructuur. Lees hem hier.
