Vlaanderen heeft dringend meer economische groei nodig. Zonder die extra groei wordt het moeilijk om de vergrijzing en de stijgende kosten voor pensioenen en zorg te dragen én te investeren in technologie en innovatie. Voka mikt daarom op 2 procent structurele groei per jaar tegen 2035. Maar hoe geraakt Vlaanderen daar? In de eerste aflevering van de podcast ‘De Sprong naar 2035’ zoekt host Alina Churikova het antwoord met Voka-topman Frank Beckx en ondernemers Julie Dumoulin (Spotable), Michiel Valee (Dockflow) en Valerie Dejaeghere (Qpinch).

Vlaanderen groeit, maar veel te traag. Met een magere 1 procent per jaar blijven we achter op landen als Denemarken en Zweden, die richting 2 procent gaan. In deze podcast gaat Alina Churikova samen met haar gasten op zoek naar ideeën, inzichten en oplossingen om de Sprong naar 2035 te maken.
Elke maand verschijnt een nieuwe aflevering, telkens met een andere kijk op wat Vlaanderen nodig heeft om sneller te groeien. De podcast sluit aan bij Switch naar groei 2035, de langetermijnvisie van Voka om de jaarlijkse economische groei tegen 2035 structureel op te trekken tot 2 procent.
Volgens Voka kan een verhoging van de groei van 1 naar 2 procent tegen 2035 zo'n 50 miljard euro extra toegevoegde waarde opleveren in Vlaanderen.
Maar waar moet die extra groei vandaan komen? Rond de tafel zitten drie ondernemers die elk vanuit een andere sector een deel van het antwoord geven. Julie Dumoulin wil met Spotable artificiële intelligentie inzetten om kmo's productiever te maken. Michiel Valee digitaliseert met Dockflow de internationale logistieke keten. En Valerie Dejaeghere maakt met Qpinch industriële restwarmte opnieuw bruikbaar.
Hun activiteiten lopen sterk uiteen, maar als ondernemer duwen ze op dezelfde zwakke plek: Vlaanderen beschikt over kennis, ondernemerschap en sterke economische ecosystemen, maar slaagt er onvoldoende in die troeven snel op te schalen.
We zijn goed in start-ups uit de grond stampen, maar we moeten ze ook laten groeien. En daarvoor is kapitaal nodig.
Julie Dumoulin, Spotable
Met een vergrijzende bevolking en een krappere arbeidsmarkt kan onze regio niet simpelweg meer mensen aan het werk zetten om extra welvaart te creëren. ‘De productiviteit moet omhoog. We zullen niet harder, maar vooral slimmer moeten werken’, zegt Frank Beckx, gedelegeerd bestuurder van Voka.
Innovatie is geen luxe
Technologie en innovatie zijn hiervoor cruciaal. Spotable toont hoe dat ook in traditionele sectoren kan. ‘Met onze technologie hoeft een dakwerker niet meer ter plaatse te gaan om een offerte op te maken. Met de hulp van AI maken we een 3D-model van het dak en bereken we automatisch de offerte. Voor een eenvoudig huis spaar je zo snel zes uur werk uit’, zegt Dumoulin.
‘Het beste bewijs dat groei niet alleen van nieuwe sectoren hoeft te komen’, zegt Beckx. ‘Ook bestaande sectoren kunnen een sprong maken door nieuwe technologie toe te passen.’
Wie zelf nieuwe technologie in handen wil krijgen, moet aanvaarden dat innovatie ook risico’s inhoudt.
Michiel Valee, Dockflow
Hetzelfde geldt voor de logistiek. Dockflow brengt gegevens van verschillende partijen in een internationale goederenstroom samen. Dat geeft bedrijven niet alleen een beter beeld van waar een container zich bevindt, maar helpt ook bepalen welke vervoerswijze op een bepaald moment het efficiëntst is. Een container die in Antwerpen aankomt, hoeft niet automatisch de vrachtwagen op als een trein beschikbaar is en de lading pas later nodig is.
Voor Voka ligt daar een belangrijke sleutel voor Vlaanderen: bestaande sterktes met nieuwe technologie verbinden
Ook de energietransitie hoeft volgens de gesprekspartners niet te botsen met economische groei. ‘Voor de Vlaamse industrie is innovatie geen luxe of marketingterm. Het is onze license to operate en een duurzame groeimotor’, zegt Valerie Dejaeghere, CEO van Qpinch.
Vlaanderen kan volgens haar moeilijk concurreren met regio's met veel lagere lonen, goedkope grondstoffen of bodemprijzen voor energie. Het moet daarom zijn intellectueel kapitaal, proceskennis en industriële ecosysteem uitspelen.
De productiviteit moet omhoog. We zullen niet harder, maar vooral slimmer moeten werken.
Frank Beckx, Voka
Qpinch doet dat zelf door restwarmte uit industriële processen opnieuw op te waarderen tot bruikbare proceswarmte. Daardoor daalt het energieverbruik, maar ook de CO₂-uitstoot. Verduurzaming wordt zo ook een manier om de operationele kosten van industriële bedrijven te verlagen.
Niet te voorzichtig
Maar productiviteit alleen volstaat niet. Vlaanderen moet er ook beter in slagen succesvolle jonge ondernemingen groot te maken. ‘We zijn goed in start-ups uit de grond stampen, maar we moeten ze ook laten groeien. En daarvoor is kapitaal nodig’, zegt Dumoulin.
Ook Beckx ziet daar een zwakte. Tegen 2035 wil Voka dat er veel meer kapitaal gemobiliseerd wordt voor groeiende bedrijven. ‘Vlaanderen moet er beter in slagen om van start-ups scale-ups en uiteindelijk internationale wereldbedrijven te maken. Daarnaast moet de Europese markt veel meer als één thuismarkt functioneren, zonder de huidige versnippering in regelgeving en markttoegang.’
Kapitaal, technologie en talent vormen echter maar een deel van het antwoord. Doorheen het gesprek duikt nog een andere voorwaarde als rode draad op: snelheid.
Vlaanderen moet opnieuw meer durven proberen én falen. We kunnen niet wachten tot de risico's geëlimineerd zijn.
Valerie Dejaeghere, Qpinch
Michiel Valee bekijkt die snelheid, of vooral het gebrek eraan, erg pragmatisch. ‘Europa wil nieuwe technologie veilig en zorgvuldig invoeren, maar moet vermijden dat die voorzichtigheid ertoe leidt dat technologie uiteindelijk elders wordt ontwikkeld. Wie zelf nieuwe technologie in handen wil krijgen, moet aanvaarden dat innovatie ook risico's inhoudt.’
Dejaeghere gaat nog een stap verder. ‘Wat Vlaanderen nodig heeft, is ‘radicale beslissings- en executiesnelheid’. Zeker voor start-ups en scale-ups kan lang wachten op beslissingen bijzonder duur zijn. Tijd is op dit moment de grootste vernietiger van kapitaal.’
Daar hoort ook een andere houding tegenover mislukken bij, vindt ze. ‘Vlaanderen moet opnieuw meer durven proberen en falen. ‘We kunnen niet wachten tot de risico's geëlimineerd zijn.’


