Skip to main content
  • Nieuws
  • Oorlog in Oekraïne: de meest gestelde vragen

Oorlog in Oekraïne: de meest gestelde vragen

  • 10/10/2022

In deze FAQ worden de meest gestelde vragen behandeld van ondernemingen over de gevolgen van de oorlog in Oekraïne. 

Sinds Rusland Oekraïne is binnengevallen, is er een serieuze Europese reactie gekomen die zich laat voelen in tal van economische sectoren. In deze FAQ bundelen wij de vragen voor de volgende thema's: 

Deze FAQ wordt voortdurend bijgewerkt op basis van de laatst beschikbare informatie. 

Daarnaast heeft de oorlog in Oekraïne een aantal belangrijke, indirecte economische effecten. Dure grondstoffen treffen onze bedrijven twee keer, waardoor de inflatie volop woedt en het de verwachting is dat er eventueel een milde recessie op ons af komt. Daarom roept Voka op om lessen te trekken uit gelijkaardige economische situaties van het verleden en om een aantal verstandige maatregelen nu te implementeren.

Ook organiseerde Voka reeds een eerste webinar over de (financiële) sancties en de impact op bedrijven. De opname van de webinar vind je hier, de slides kunnen worden gedownload via deze map

 

Nieuw en in de kijker

Wat bevat het achtste Europese sanctiepakket?

De Europese Unie rondde een achtste sanctiepakket af tegen Rusland, met daarin de volgende zaken: 
 

  • Exportbeperkingen: 
    Er zijn aanvullende uitvoerbeperkingen ingevoerd die tot doel hebben de toegang van Rusland tot militaire, industriële en technologische goederen te beperken, alsmede zijn vermogen om zijn defensie- en veiligheidssector te ontwikkelen. Dit omvat het verbod op de uitvoer van steenkool, waaronder cokeskool (die in Russische fabrieken wordt gebruikt), specifieke elektronische componenten (die in Russische wapens worden aangetroffen), technische artikelen die in de luchtvaartsector worden gebruikt, alsmede bepaalde chemicaliën. Er is een verbod op de uitvoer van handvuurwapens en andere goederen in het kader van de verordening tegen foltering toegevoegd.

  • Invoerbeperkingen: 
    Er zijn voor bijna 7 miljard euro extra invoerbeperkingen overeengekomen. Het gaat bijvoorbeeld om een verbod op de invoer van Russische afgewerkte en halfafgewerkte staalproducten (met een overgangsperiode voor sommige halfafgewerkte producten), machines en toestellen, kunststoffen, voertuigen, textiel, schoeisel, leer, keramiek, bepaalde chemische producten en niet-gouden juwelen.

  • Uitbreiding van de geografische scope
    Het geografische toepassingsgebied van de beperkende maatregelen in verband met de erkenning van de niet door de regering gecontroleerde gebieden van de oblasten Donetsk en Luhansk van Oekraïne en het bevel van Russische strijdkrachten om die gebieden binnen te gaan, is uitgebreid tot alle niet door de regering gecontroleerde gebieden van Oekraïne in de oblasten Donetsk, Luhansk, Zaporizhzhia en Kherson.

  • Implementatie van de prijscap op Rusissche olie: 
    Het pakket omvat de invoering van een dynamisch plafond voor de internationale prijs van Russische olie in de EU, waardoor derde landen Russische olie kunnen blijven kopen terwijl de inkomsten voor Rusland dalen. De deelnemende landen zullen het niveau van dit plafond, dat mettertijd kan veranderen afhankelijk van de prijs van ruwe olie, naar verwachting in oktober of november vaststellen, d.w.z. vóór het begin van het Europese embargo op Russische olie (5 december voor ruwe olie en 5 februari 2023 voor aardolieproducten). Het zal door de lidstaten moeten worden bevestigd via een nieuw unaniem besluit van de Raad van de EU. Dit plafond gaat gepaard met een verbod voor Europese scheepvaartmaatschappijen om Russische olie over de hele wereld te vervoeren.

  • Individuele sancties: 
    Nog eens 30 personen en 7 entiteiten zijn bestraft, waaronder de onwettige Russische gevolmachtigde autoriteiten in de bezette gebieden Donetsk, Luhansk, Kherson en Zaporizhzhia en andere Russische personen die de schijnreferenda in deze vier bezette gebieden van Oekraïne hebben georganiseerd en gefaciliteerd. Hieronder vallen ook personen en entiteiten die werkzaam zijn in de defensiesector, zoals hoge en militaire ambtenaren, alsmede bedrijven die de Russische strijdkrachten ondersteunen. De EU blijft zich ook richten op actoren die desinformatie over de oorlog verspreiden. 

  • Beperking van dienstverlening
    Dit pakket verruimt het aantal diensten dat niet langer aan de regering van Rusland of aan in Rusland gevestigde rechtspersonen mag worden verleend. Het omvat het volgende:

    • Architecten- en ingenieursdiensten

    • IT-adviesdiensten:

    • Juridische diensten

Het persbericht vind je hier, een FAQ over het achtste sanctiepakket hier en de juridische informatie via deze link. 

Wat is de impact voor een bedrijf dat handelt of economische relaties onderhoudt met Oekraïne?
  • Voor de Donetsk, Luhansk, Zaporizhzhia en Kherson regio in het Oosten van Oekraïne, geldt een invoerverbod voor goederen uit de niet door de regering gecontroleerde gebieden van de Donetsk en Luhansk, beperkingen op handel en investeringen in verband met bepaalde economische sectoren, een verbod op de levering van toeristische diensten, en een uitvoerverbod voor bepaalde goederen en technologieën.
  • Voor alle andere regio’s in Oekraïne, kunnen bedrijven in principe blijven handelen gezien er daar geen restricties gelden. Om handel te bevorderen met Oekraïne, heeft de EU voorgesteld om alle invoerrechten op de Oekraïense export naar de EU voor een jaar op te schorten. Alle info daarover hier. 
     
  • Force Majeure Certificaat: Belgische bedrijven die niet (tijdig) aan hun contractuele verplichtingen kunnen voldoen worden door hun klant gevraagd om hen Force Majeure certificaat te bezorgen. Vaak gaat het hier over klanten in Rusland of in andere GOS-landen. De Voka Kamers van Koophandel leveren in bepaalde gevallen een dergelijk certificaat af, neem dus zeker contact op met uw specifieke kamer. 

Hier vind je ook de aangepaste analyse van Credendo. 

Waar vind ik alle juridische info?

Alle Russische individuen en entiteiten op de sanctielijst:

Lijst van gesanctioneerde Russische individuen:

Lijst van Wit-Russische personen en entiteiten die onder de sancties vallen
Deel twee van Wit-Russische personen en entiteiten die onder de sancties vallen

Sanctiepakket 8: 

Sanctiepakket 7: 

Sanctiepakket 6: 

Sanctiepakket 5: 

Sanctiepakket 4: 

Sanctiepakket 3: 

Sanctiepakket 2: 

Sanctiepakket 1: 

Sancties

Welke exportsancties werden ingesteld vanuit de EU?
  • Er gelden beperkingen op de economische betrekkingen met de niet door de regering gecontroleerde gebieden van de Donetsk en Luhansk, in de Donbas-regio: een invoerverbod voor goederen uit de niet door de regering gecontroleerde gebieden van de Donetsk en Luhansk, beperkingen op handel en investeringen in verband met bepaalde economische sectoren, een verbod op de levering van toeristische diensten, en een uitvoerverbod voor bepaalde goederen en technologieën.
     
  • Beperkingen op de uitvoer van maritieme navigatiegoederen en radiocommunicatietechnologie.
     
  • Uitvoerverbod voor goederen en technologie in de luchtvaart- en ruimtevaartindustrie, alsook een verbod op het verstrekken van verzekerings- en herverzekeringsdiensten en onderhoudsdiensten in verband met die goederen en technologie. Dit verbod op de verkoop van alle vliegtuigen, reserveonderdelen en uitrusting aan Russische luchtvaartmaatschappijen zal een van de belangrijkste sectoren van de Russische economie en de connectiviteit van het land aantasten, aangezien driekwart van de huidige commerciële luchtvloot van Rusland gebouwd is in de EU, de VS en Canada.
     
  • De EU heeft beperkingen ingesteld op de uitvoer van goederen en technologie voor tweeërlei gebruik (dual use), alsmede beperkingen op de uitvoer van bepaalde goederen en technologie die zouden kunnen bijdragen tot de technologische versterking van de Russische defensie- en veiligheidssector. Het gaat onder meer om producten zoals halfgeleiders of geavanceerde technologieën zoals elektronica, sensoren, telecommunicatie, marinetoepassingen en lasers..
     
  • Een volledig verbod op alle transacties met belangrijke Russische staatsbedrijven in verschillende sectoren - het militair-industrieel complex van het Kremlin. De lijst met staatsbedrijven vind je hier in bijlage XIX. 
     
  • Een EU-uitvoerverbod op luxegoederen (bijv. luxeauto's, juwelen, enz.) om de Russische elites rechtstreeks te treffen. Het verbod bestrijkt een groot aantal luxegoederen, van luxeauto's tot producten voor huishoudelijk gebruik en horloges, om maar een paar voorbeelden te noemen. Er zijn verschillende drempels, afhankelijk van de categorie luxegoederen, zodat het verbod niet de meer gewone behoeften van de bevolking in Rusland treft. De minimumdrempel is 300 euro. De lijst vind je hier. 
     
  • De EU is ook samen met andere leden van de Wereldhandelsorganisatie (WTO), overeengekomen om Russische producten en diensten op de markten van de EU de behandeling van meestbegunstigde natie (MFN) te ontzeggen.
     
  • Uitvoerverboden gericht op vliegtuigbrandstof en andere goederen zoals quantumcomputers en geavanceerde halfgeleiders, hoogwaardige elektronica, software, gevoelige machines en vervoersuitrusting, en nieuwe invoerverboden voor producten zoals: hout, cement, meststoffen, zeevruchten en likeur. Met de overeengekomen uitvoer- en invoerverboden is slechts een bedrag van respectievelijk 10 miljard euro en 5,5 miljard euro gemoeid. De juridische info vind je hier. 
     
  • Een verbod op de uitvoer van steenkool, waaronder cokeskool (die in Russische fabrieken wordt gebruikt), specifieke elektronische componenten (die in Russische wapens worden aangetroffen), technische artikelen die in de luchtvaartsector worden gebruikt, alsmede bepaalde chemicaliën. Er is een verbod op de uitvoer van handvuurwapens en andere goederen in het kader van de verordening tegen foltering toegevoegd. Alle info hier. 
     
  • Verbod van diensten aan Russische klanten, ondermeer in architect en ingenieursdiensten, IT-adviesdiensten en juridische diensten.
     
Welke importsancties zijn ingesteld vanuit de EU?
  • Er gelden beperkingen op de economische betrekkingen met de niet door de regering gecontroleerde gebieden van de Donetsk en Luhansk, in de Donbas-regio: een invoerverbod voor goederen uit de niet door de regering gecontroleerde gebieden van de Donetsk en Luhansk, beperkingen op handel en investeringen in verband met bepaalde economische sectoren, een verbod op de levering van toeristische diensten, en een uitvoerverbod voor bepaalde goederen en technologieën.
     
  • Een volledig verbod op alle transacties met belangrijke Russische staatsbedrijven in verschillende sectoren - het militair-industrieel complex van het Kremlin. De lijst met staatsbedrijven vind je hier in bijlage XIX. 
     
  • Een invoerverbod van de EU voor ijzer - en staalproducten waarvoor momenteel vrijwaringsmaatregelen van de EU gelden, wat voor Rusland neerkomt op een verlies aan exportinkomsten van ongeveer 3,3 miljard euro. Ter compensatie zullen verhoogde invoerquota van de EU worden verdeeld over andere derde landen. De lijst met ijzer - en staalproducten die worden getroffen vind je in bijlage XVII van deze lijst. 
     
  • De EU is, samen met andere leden van de Wereldhandelsorganisatie (WTO), overeengekomen om Russische producten en diensten op de markten van de EU de behandeling van meestbegunstigde natie (MFN) te ontzeggen.
     
  • De EU zal een invoerverbod instellen op steenkool uit Rusland, ter waarde van 4 miljard euro per jaar. Dit zal een andere belangrijke bron van inkomsten voor Rusland wegsnijden. De juridische info vind je hier. 
     
  • Specifieke nieuwe invoerverboden, ter waarde van 5,5 miljard euro, om de geldstroom van Rusland en zijn oligarchen in te dammen, voor producten van hout tot cement, van zeevruchten tot sterke drank. De juridische info vind je hier. 
     
  • Verbod op invoer van Russische afgewerkte en halfafgewerkte staalproducten (met een overgangsperiode voor sommige halfafgewerkte producten), machines en toestellen, kunststoffen, voertuigen, textiel, schoeisel, leer, keramiek, bepaalde chemische producten en niet-gouden juwelen. Een verbod op de aankoop, invoer of overdracht, direct of indirect, van goud dat afkomstig is uit Rusland en dat vanuit Rusland is uitgevoerd naar de EU of naar een derde land. Ook juwelen vallen onder het verbod. De juridische info vind je hier.

 

Welke financiële sancties werden ingesteld vanuit de EU?

De EU ondernam actie om zo de toegang van Rusland te beperken tot de kapitaalmarkten van de EU, het verhogen van de leenkosten voor de gesanctioneerde entiteiten en het geleidelijk uithollen van de industriële basis van Rusland. Dit door volgende acties: 

  • het verbieden van elke vorm van kredietverlening aan en aankoop van effecten die zijn uitgegeven door bepaalde Russische banken en regeringen (met inbegrip van de Centrale Bank)
  • het opleggen van een volledige bevriezing van tegoeden en een financieringsverbod aan drie Russische banken
  • een volledig verbod op alle transacties met bepaalde Russische staatsbedrijven in verschillende sectoren - het militair-industrieel complex van het Kremlin
  • verduidelijking dat crypto-activa onder het toepassingsgebied van "overdraagbare effecten" vallen
  • een verbod op de rating van Rusland en Russische bedrijven door EU-kredietbeoordelingsbureaus en op het verlenen van ratingdiensten aan Russische klanten
  • het aanpakken van de Russische elite door hun grote deposito's bij EU-banken te verbieden

Ook werden een aantal Russische banken van SWIFT geweerd. SWIFT is een communicatiesysteem tussen (internationale) banken, dat internationale betalingen financiert. De uitsluiting zorgt ervoor dat (Wit-)Russische banken worden losgekoppeld van het internationale financiële systeem en dat hun vermogen om wereldwijd te opereren wordt geschaad. De volgende Russische banken worden uitgesloten: 

  • VTB 
  • Oktritije Bank
  • Rossiva Bank
  • VEB
  • Novikombank 
  • Sovkombank 
  • Promsvjazbank 

In de meest recente sanctieronde legde de EU een volledig transactieverbod op voor vier belangrijke Russische banken, waaronder VTB, de op één na grootste Russische bank. Deze vier banken, die nu volledig van de markten zijn afgesneden, vertegenwoordigen 23% van het marktaandeel in de Russische banksector. De juridische info vind je hier. 

Daarnaast werden tijdens het zesde sanctiepakket, nog verdere banken geweerd:

  • De Sperbank (de grootste bank van Rusland)
  • De MKB (Moskouse krediet­bank) en de Rosselchozbank (Russische Landbouwbank)
  • De Belinvestbank (Belarussische bank voor ontwikkeling en wederopbouw)

De juridische info vind je hier.  

Tegen welke individuen/entiteiten zijn sancties ingesteld vanuit de EU?

Tegen 877 Russische individuen en 62 entiteiten worden sancties getroffen. 

  • Deze sancties omvatten een bevriezing van tegoeden en een verbod op het ter beschikking stellen van middelen aan de op de lijst vermelde personen en entiteiten. Voorts geldt voor de op de lijst vermelde personen een reisverbod waardoor zij het grondgebied van de EU niet mogen betreden of er niet doorheen mogen reizen.
     
  • Diplomaten, andere Russische ambtenaren en zakenlieden zullen niet langer in aanmerking komen voor de versoepeling van de visumplicht, die geprivilegieerde toegang tot de EU mogelijk maakt. Dit besluit heeft geen gevolgen voor gewone Russische burgers. Het besluit treedt in werking op de dag waarop het wordt aangenomen.
     
  • Ook zogenaamde gouden paspoorten worden beperkt, waardoor rijke Russen die banden hebben met de Russische regering, burgers van de betrokken landen kunnen worden en toegang tot hun financiële systemen kunnen krijgen.

In totaal geldt de lijst nu voor 877 personen en 62 entiteiten, alle lijsten vind je hier: 

Welke energiesancties zijn ingesteld tegen Rusland?
  • De EU heeft besloten de aankoop, invoer en overdracht van ruwe aardolie en bepaalde aardolie­producten uit Rusland naar de EU te verbieden. Dit is een geleidelijk proces, dat voor ruwe olie 6 maanden, en voor andere geraffineerde aardolieproducten 8 maanden zal duren. Er geldt een tijdelijke uitzondering voor de invoer van ruwe olie via pijpleidingen naar EU-lidstaten die vanwege hun geografische ligging specifiek afhankelijk zijn van Russische leveringen en geen haalbare alternatieven hebben. De juridische info vind je hier. 
     
  • De EU stelde een verbod in op de verkoop, levering, overdracht of uitvoer naar Rusland van specifieke goederen en technologieën op het gebied van olieraffinage, en zal beperkingen invoeren op de verlening van aanverwante diensten. Op die manier wil de EU de Russische oliesector treffen en het Rusland onmogelijk maken zijn olieraffinaderijen te moderniseren. De export van energie was goed voor 24 miljard in 2019 voor Rusland. 
     
  • Een verstrekkend verbod op nieuwe investeringen in de Russische energiesector, met beperkte uitzonderingen voor civiele kernenergie en het vervoer van bepaalde energieproducten terug naar de EU.
     
  • Een verbod om vanaf augustus 2022 steenkool en andere vaste fossiele brandstoffen in de EU aan te kopen, in te voeren of over te brengen indien deze van oorsprong zijn uit Rusland of uit Rusland worden uitgevoerd. Met de invoer van steenkool in de EU is momenteel een bedrag van 8 miljard euro per jaar gemoeid. De juridische info vind je hier. 
     
  • Implementatie van een prijscap voor Russische olie. Het pakket omvat de invoering van een dynamisch plafond voor de internationale prijs van Russische olie in de EU, waardoor derde landen Russische olie kunnen blijven kopen terwijl de inkomsten voor Rusland dalen. De deelnemende landen zullen het niveau van dit plafond, dat mettertijd kan veranderen afhankelijk van de prijs van ruwe olie, naar verwachting in oktober of november vaststellen, d.w.z. vóór het begin van het Europese embargo op Russische olie (5 december voor ruwe olie en 5 februari 2023 voor aardolieproducten). Het zal door de lidstaten moeten worden bevestigd via een nieuw unaniem besluit van de Raad van de EU. Dit plafond gaat gepaard met een verbod voor Europese scheepvaartmaatschappijen om Russische olie over de hele wereld te vervoeren.
     

Welke transportsancties zijn ingesteld vanuit de EU?

 

  • Sluiting van het luchtruim van de EU voor alle vliegtuigen die in Russisch bezit zijn, geregistreerd zijn of onder Russisch toezicht staan, met inbegrip van privéjets van oligarchen.
     
  • Een verbod voor alle Russische en Wit-Russische wegvervoersondernemingen om goederen over de weg binnen de EU te vervoeren, ook in transito. Afwijkingen worden echter toegestaan voor een aantal producten, zoals farmaceutische en medische producten, landbouwproducten en levensmiddelen, waaronder tarwe, en voor wegvervoer voor humanitaire doeleinden. De juridische info vind je hier. 
     
  • Een verbod op het verlenen van toegang tot EU-havens aan schepen die onder Russische vlag varen. Afwijkingen worden toegestaan voor landbouw- en voedselproducten, humanitaire hulp en energie. De juridische info vind je hier. 
     
  • De EU heeft een uitvoerverbod ingesteld voor goederen en technologie in de luchtvaart- en ruimtevaartindustrie, alsook een verbod op het verstrekken van verzekerings- en herverzekeringsdiensten en onderhoudsdiensten in verband met die goederen en technologie. Dit verbod op de verkoop van alle vliegtuigen, reserveonderdelen en uitrusting aan Russische luchtvaartmaatschappijen zal een van de belangrijkste sectoren van de Russische economie en de connectiviteit van het land aantasten, aangezien driekwart van de huidige commerciële luchtvloot van Rusland gebouwd is in de EU, de VS en Canada.
Welke sancties zijn op dit moment ingesteld tegen Wit-Rusland?

Wit-Rusland steunt de Russische militaire agressie tegen Oekraïne, waardoor ook tegen dat land sancties worden getroffen: 

  • Gerichte sancties tegen individuen betrokken bij de oorlog: een bevriezing van tegoeden en een verbod op het ter beschikking stellen van financiering aan de op de lijst geplaatste personen en entiteiten. Voorts geldt voor de op de lijst vermelde personen een reisverbod waardoor zij het grondgebied van de EU niet mogen betreden of er niet door mogen reizen.
     
  • Beperkingen op de handel in goederen die gebruikt worden voor de productie of vervaardiging van tabaksproducten, minerale brandstoffen, bitumineuze stoffen en gasvormige koolwaterstofproducten, kaliumchloride ("potas")-producten, houtproducten, cementproducten, ijzer- en staalproducten en rubberproducten.
     
  • Ook voor de uitvoer van goederen en technologie voor tweeërlei gebruik (dual use), en bepaalde geavanceerde goederen en technologie die zouden kunnen bijdragen tot de ontwikkeling van Wit-Rusland op militair, technologisch, defensie- en veiligheidsgebied. 
     
  • soortgelijke SWIFT-verboden als die voor Rusland, en verdere uitbreiding van de bestaande financiële beperkingen, in overeenstemming met de reeds bestaande maatregelen met betrekking tot de sancties tegen Rusland.
     
Welke sancties zijn op dit moment ingesteld vanuit Rusland?
  • In een reactie op de Westerse sancties na de Russische aanval op Oekraïne, heeft Moskou wel beslist dat vliegtuigmaatschappijen uit 36 landen niet langer welkom zijn in het Russische luchtruim. Dat heeft de Russische luchtvaartautoriteit Rosaviatsija bekendgemaakt. Er zijn wel uitzonderingen mogelijk op dat verbod, bijvoorbeeld met een speciale toelating van het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken.
     
  • Daarnaast staat België ook op de Russische lijst van 48 vijandige landen. De lijst somt de landen op die strenge economische sancties hebben opgelegd aan Rusland. Volgens dit decreet moeten Russische entiteiten, huidige deviezenverplichtingen aan buitenlandse schuldeisers uit de lijst van onvriendelijke landen in roebels betalen. Om dit te doen, kan de schuldenaar een Russische bank verzoeken om een speciale roebelrekening aan te maken op naam van buitenlandse spaargelden en betalingen naar deze bank over te maken in roebelequivalent tegen het tarief van de Centrale Bank op de dag van betaling. Deze nieuwe procedure geldt voor bedragen voor betalingen van meer dan 10 miljoen roebel per maand (of een vergelijkbaar bedrag in vreemde valuta).
  • Het is Russische rechtspersonen verboden leningen in welke vreemde valuta dan ook te verstrekken aan buitenlandse entiteiten (in welk land dan ook). Er geldt een verbod op het verstrekken van kredieten en leningen in roebels aan personen uit landen die op de lijst van onvriendelijke staten staan zonder toestemming van de regeringscommissie voor toezicht op buitenlandse investeringen.

  • Russische gebruikers moeten geen vergoeding betalen aan houders van octrooien uit onvriendelijke landen indien deze zonder hun toestemming worden gebruikt.

Bij wie kan ik terecht voor technische info over de sancties?

Handelsrelaties

Hoe groot zijn de handelsrelaties vanuit Vlaanderen met de getroffen regio’s?

Zowel de export als de import naar Rusland (respectievelijk 1,07 procent en 1,84 procent) is op zich vrij beperkt. Wat betreft Oekraïne zijn de handelsrelaties daar nog een stuk kleinschaliger (0,17 procent export en 0,16 procent import). 

Wat is de impact voor een bedrijf dat handelt of economische relaties onderhoudt met Rusland?
  • Voor heel wat producten gelden er export - en importverboden, zowel vanuit de EU als vanuit Rusland. Ga dus zeker na of uw producten niet onder de sancties vallen en of er vergunningen nodig zijn. Ook moet er worden gekeken of gesanctioneerde individuen geen rol spelen binnen de bedrijven waarmee uw handelsrelaties onderhoudt. 
     
  • Daarnaast is het door het uitsluiten van de belangrijkste Russische banken, heel moeilijk om nog betalingen van en naar Rusland te voldoen. Hier dient dus zeker rekening mee te worden gehouden.
     
  • Force Majeure Certificaat: Belgische bedrijven die niet (tijdig) aan hun contractuele verplichtingen kunnen voldoen worden door hun klant gevraagd om hen Force Majeure certificaat te bezorgen. Vaak gaat het hier over klanten in Rusland of in andere GOS-landen. De Voka Kamers van Koophandel leveren in bepaalde gevallen een dergelijk certificaat af, neem dus zeker contact op met uw specifieke kamer. 

Hier vind je ook de aangepaste analyse van Credendo.

Wat is de impact voor een bedrijf dat handelt of economische relaties onderhoudt met Oekraïne?
  • Voor de Donetsk en Luhansk regio in het Oosten van Oekraïne, geldt een invoerverbod voor goederen uit de niet door de regering gecontroleerde gebieden van de Donetsk en Luhansk, beperkingen op handel en investeringen in verband met bepaalde economische sectoren, een verbod op de levering van toeristische diensten, en een uitvoerverbod voor bepaalde goederen en technologieën.
     
  • Voor alle andere regio’s in Oekraïne, kunnen bedrijven in principe blijven handelen gezien er daar geen restricties gelden. Om handel te bevorderen met Oekraïne, heeft de EU voorgesteld om alle invoerrechten op de Oekraïense export naar de EU voor een jaar op te schorten. Alle info daarover hier. 
     
  • Force Majeure Certificaat: Belgische bedrijven die niet (tijdig) aan hun contractuele verplichtingen kunnen voldoen worden door hun klant gevraagd om hen Force Majeure certificaat te bezorgen. Vaak gaat het hier over klanten in Rusland of in andere GOS-landen. De Voka Kamers van Koophandel leveren in bepaalde gevallen een dergelijk certificaat af, neem dus zeker contact op met uw specifieke kamer. 

Hier vind je ook de aangepaste analyse van Credendo. 

Wat is de impact voor een bedrijf dat handelt of economische relaties onderhoudt met Wit-Rusland?

Gelijkaardig als de analyse voor Rusland: 

  • Voor heel wat producten gelden er export - en importverboden, zowel vanuit de EU als vanuit Rusland. Ga dus zeker na of uw producten niet onder de sancties vallen en of er vergunningen nodig zijn. Ook moet er worden gekeken of gesanctioneerde individuen geen rol spelen binnen de bedrijven waarmee uw handelsrelaties onderhoudt. 
     
  • Daarnaast is het door het uitsluiten van de belangrijkste Russische banken, heel moeilijk om nog betalingen van en naar Rusland te voldoen. Hier dient dus zeker rekening mee te worden gehouden.
     
  • Force Majeure Certificaat: Belgische bedrijven die niet (tijdig) aan hun contractuele verplichtingen kunnen voldoen worden door hun klant gevraagd om hen Force Majeure certificaat te bezorgen. De Voka Kamers van Koophandel leveren in bepaalde gevallen een dergelijk certificaat af, neem dus zeker contact op met uw specifieke kamer. 

Hier vind je ook de aangepaste analyse van Credendo.

De productie van mijn goederen is in Oekraïne. Mijn Europese klanten staan erop dat ik de goederen op tijd lever. Echter heb ik door het conflict een logistiek probleem. Wat kan ik doen?
  • Force Majeur certificaat. Belgische bedrijven die niet (tijdig) aan hun contractuele verplichtingen kunnen voldoen worden door hun klant gevraagd om hen Force Majeure certificaat te bezorgen. Vaak gaat het hier over klanten in Rusland of in andere GOS-landen. De Voka Kamers van Koophandel leveren in bepaalde gevallen een dergelijk certificaat af, neem dus zeker contact op met uw specifieke kamer. 
     
  • Nagaan wat er in het contract tussen uw onderneming en de klanten vermeld wordt. Eventueel is er een overmachtsclausule. Dit kan u extra tijd geven en boetes vermijden t.a.v. de klanten. Neem proactief contact met uw klanten om de situatie uit te leggen;
     
  • Documenteer alle acties (contact leggen met transporteurs, overheden, organisaties) die u ondernomen heeft om de goederen alsnog uit Oekraïne naar België te transporteren. Dit zal in uw voordeel spelen ingeval uw klanten alsnog moeilijk gaan doen en toch boetes proberen op te leggen;

Welke steunmaatregelen bestaan er?

Kan een bedrijf gebruik maken van het systeem van tijdelijke werkloosheid wegens overmacht?

De regering heeft het vereenvoudigd systeem voor tijdelijke werkloosheid naar aanleiding van het conflict in Oekraïne, dat liep tot 30 juni 2022, niet verlengd. 

Dit betekent dat de normale procedure voor tijdelijke werkloosheid wegens overmacht zal moeten worden gevolgd. 

Hoe helpt de overheid om werknemers te begeleiden naar de arbeidsmarkt?

De Vlaamse regering bereidt maatregelen voor in het kader van de Oekraïne-crisis. Het is de bedoeling om vluchtelingen die willen werken te begeleiden naar een job, onder meer via taal- en andere opleidingen. 

Dankzij de activatie van de Europese richtlijn ‘tijdelijke beschermingen’ kunnen Oekraïnse vluchtelingen meteen wonen en werken in de EU. Naar schatting zullen 120.000 vluchtelingen naar Vlaanderen komen, waarvan er wordt uitgegaan dat ongeveer de helft aan de slag zal willen gaan.

Hoe?

Uiteraard is het belangrijk dat de vluchtelingen de nodige tijd en ruimte krijgen om tot rust te komen na de traumatische ervaringen. Zij die wel snel aan de slag willen, zullen vanaf april kunnen rekenen op begeleiding en extra taal- en andere opleidingen.

Onthaalpagina bij VDAB

VDAB zal ingezet worden om snel voor de matching met werkgevers en beroepssectoren te zorgen. Daarom komt er nog deze week een onthaalpagina bij VDAB waar werkgevers hun openstaande vacatures kunnen aanmelden en waar Oekraïners zelf ook vlot passende vacatures kunnen vinden. Dit onder andere doordat vertaling en communicatie in het Oekraïens wordt voorzien.

Op de pagina zal ook verwezen worden naar het ondersteuningsaanbod waarop werkgevers en werknemers een beroep kunnen doen tijdens de aanwerving en tewerkstelling.

Werkgevers kunnen hun vacatures voor Oekraïners op vdab.be publiceren door in de titel de hashtag #werkplekvrij te zetten.  Daarmee geven ze duidelijk aan dat ze ook anderstalig talent een kans willen geven en ervoor openstaan om extra ondersteuning te bieden om van de aanwerving een succes te maken. 
 
Op de onthaalpagina geeft VDAB concrete tips over hoe werkgevers een laagdrempelige vacature kunnen publiceren. Zo staat er bijvoorbeeld om enkel kennis Nederlands te vragen als dit echt noodzakelijk is voor de job, en om eventueel een onderscheid te maken tussen Nederlands spreken, begrijpen, lezen of schrijven. Ook het sollicitatieproces kunnen werkgevers aanpassen, bijvoorbeeld door kandidaten de kans te geven om te tonen wat ze kunnen in plaats van hen dat te laten vertellen. 
 

De pagina is hier te vinden.

Vacatures en competenties

Heel wat sectoren hebben knelpuntvacatures waar snelle inzetbaarheid mogelijk is. Denk maar aan de dienstenchequebedrijven, de landbouwsector of de horeca. 

Daarnaast  zullen Oekraïners met een hogere scholingsgraad en/of relevante werkervaring zich kunnen aanmelden voor bijvoorbeeld bepaalde IT- of ingenieursberoepen. Waar mogelijk zullen die competenties dan ook snel gevaloriseerd worden.

Meer info volgt, van zodra beschikbaar.

Meer over de Europese richtlijn ‘tijdelijke bescherming’

Op Europees niveau werd een akkoord gevonden om een richtlijn te activeren die nooit eerder werd gebruikt, meer specifiek de richtlijn tijdelijke bescherming. 

Het voorstel geeft Oekraïners onmiddellijke rechten om in de Europese Unie te wonen en te werken en om toegang te krijgen tot rechten zoals huisvesting en medische zorg. De nieuwe wet geldt voor één jaar, maar kan om de zes maanden worden verlengd. Het voorstel zal ook van toepassing zijn op niet-Oekraïense onderdanen die in het land hebben gewoond en nu een toevluchtsoord nodig hebben.

Op die manier moeten Oekraïners niet de geijkte procedures doorlopen om hier aan de slag te kunnen. 

Alle info hierover hier. 

Maakt mijn bedrijf aanspraak op een overbruggingslening wanneer het zware hinder ondervindt door de oorlog?

De huidige overbruggingslening, vooral ingezet voor bedrijven die hinder ondervinden ten gevolge van corona, wordt ook toegankelijk voor bedrijven die zware hinder ondervinden door de oorlog en daardoor op korte termijn in financieringsproblemen dreigen te komen.

Wat?

  • Met die overbruggingslening kunnen bedrijven hun verhoogde vaste kosten tijdelijk betalen. 
  • De lening heeft een rente van 1% en heeft een looptijd van 24 of 36 maanden afhankelijk van de hoogte van het bedrag. 
  • De eerste 12 maanden moeten er geen aflossingen gebeuren.
  • De Vlaamse regering zal bijkomend 100 miljoen euro aan leningscapaciteit ter beschikking stellen. Ook zullen in de nodige waarborgmogelijkheden voorzien worden.
Verlenging van het crisis-overbruggingsrecht

Er wordt een tijdelijk crisis-overbruggingsrecht worden voorzien voor de zelfstandigen die moeilijkheden ondervinden door het conflict tussen Rusland en Oekraïne. Deze maatregel zal worden uitgewerkt naar analogie met de bestaande tweede pijler van het crisis-overbruggingsrecht. Deze maatregel is van toepassing van 1 april tot 30 juni 2022:         
 
Om ervoor in aanmerking te komen, moeten de zelfstandigen een omzetdaling aantonen van ten minste 40% voor de maand voorafgaand aan hun aanvraag in vergelijking met 2019. Deze daling moet gelinkt zijn aan het conflict in Oekraïne en de zelfstandige zal dit met bewijsstukken moeten aantonen. Het gaat om een bedrag van 1.398,17 euro (zonder personen ten laste) en 1.747,16 euro (met personen ten laste).
 

Arbeidsrelaties en werknemers

Wat moet ik doen als mijn werknemer vast zit in Oekraïne/Rusland?

Een werknemer die niet tijdig terug kan keren om het werk opnieuw aan te vatten (bijvoorbeeld omdat reizen moeilijk of onmogelijk geworden is), moet zo snel mogelijk zijn werkgever verwittigen. Anders is hij ongewettigd afwezig en heeft hij geen recht op loon. 

Deze afwezigheid wordt als overmacht beschouwd. Een dergelijke schorsing geeft geen recht op loon. De arbeidsovereenkomst wordt hierdoor enkel tijdelijk geschorst, maar niet beëindigd. 

Het is nog niet duidelijk of deze werknemer ook aanspraak kan maken op tijdelijke werkloosheidsuitkeringen wegens overmacht. We hebben nog geen nieuws of de RVA hier een algemeen geldend standpunt over gaat innemen.

De werkgever neemt best contact op met de directeur van het plaatselijk RVA-bureau. De uiteindelijke beslissing om de concrete situatie als overmacht te beschouwen zal voorlopig ook daar liggen.
 

Wat met Oekraïense reeds actief in België, die terug willen keren naar Oekraïne?

Oekraïners die momenteel al in België werken, ondervinden uiteraard ook een impact van de oorlog.
Zo willen een aantal Oekraïense werknemers hun landgenoten ter plaatse gaan ondersteunen. De werkgever en werknemer kunnen hierover best afspraken maken.

Denk bijvoorbeeld aan:

  • vakantiedagen opnemen;
  • toegestane afwezigheid;
  • verlof wegens dwingende reden.

Een specifieke schorsing omwille van militaire verplichtingen bestaat niet meer in onze wetgeving sinds 2014.  Een eventuele oproep door de Oekraïense overheid geldt dus evenmin als wettelijke grond om afwezig te zijn en de arbeidsovereenkomst te schorsen.

De werknemer kan eventueel zijn arbeidsovereenkomst in akkoord met zijn werkgever schorsen. Hij valt dan terug op toegestane afwezigheid, in principe onbetaald.
 

Wat met gedetacheerde werknemers naar Oekraïne?

De oorlog heeft ook een invloed op de werknemers die al dan niet tijdelijk naar Oekraïne gedetacheerd zijn.

Wanneer een werknemer tijdelijk naar Oekraïne gedetacheerd is onder de Belgische sociale zekerheid en daar een ongeval heeft, valt dit in principe onder de arbeidsongevallenverzekering van de werkgever. Het is echter aangeraden om contact op te nemen met de verzekeraar en na te vragen of ook schade door oorlog wordt gedekt.

Voor werknemers die niet onder de Belgische sociale zekerheid vallen, kan de werkgever een verzekering bij de Overzeese Sociale Zekerheid (OSZ) afsluiten. Naast de algemene regeling heeft de OSZ ook een bijkomende verzekering voor arbeidsongevallen en ongevallen in het privéleven. Maar let op, want schade als gevolg van oorlog wordt niet gedekt.

Wat met gedetacheerde werknemers naar Rusland?

Tenslotte kan de oorlog ook gevolgen hebben voor werknemers die naar Rusland gedetacheerd zijn.

Momenteel is er geen verplichting om gedetacheerde werknemers uit Rusland terug te halen. Ook Rusland wijst niet-Russen (nog) niet uit.

Wanneer een werkgever toch vrijwillig beslist om zijn gedetacheerde werknemers terug te halen, moet hij hen bij terugkomst werk aanbieden en loon betalen. Als dit niet mogelijk is, kan de werkgever hen niet op tijdelijke werkloosheid plaatsen.  Tenzij er natuurlijk sprake kan zijn van economische werkloosheid, omdat er een gebrek aan werk is onafhankelijk van de wil van de werkgever.  In die laatste situatie geldt dan voorlopig de 'klassieke' regeling van economische werkloosheid.

In de toekomst zou België of Europa werkgevers kunnen verplichten om hun gedetacheerde werknemers terug te halen. Of Rusland kan ook beslissen om alle niet-Russen uit te wijzen. Ook in dit geval moet de werkgever werk voorzien en loon betalen aan deze werknemers. Als hij echter geen werk voor hen heeft als gevolg van de oorlog, kan hij gebruik maken van tijdelijke werkloosheid economische redenen of overmacht. Welk type werkloosheid van toepassing is, zal dan opnieuw afhangen van de concrete situatie.
 

Wat met Oekraïnse burgers die hier willen werken?

De Vlaamse regering bereidt maatregelen voor in het kader van de Oekraïne-crisis. Het is de bedoeling om vluchtelingen die willen werken te begeleiden naar een job, onder meer via taal- en andere opleidingen. 

Dankzij de activatie van de Europese richtlijn ‘tijdelijke beschermingen’ kunnen Oekraïnse vluchtelingen meteen wonen en werken in de EU. Naar schatting zullen 120.000 vluchtelingen naar Vlaanderen komen, waarvan er wordt uitgegaan dat ongeveer de helft aan de slag zal willen gaan.

Hoe?

Uiteraard is het belangrijk dat de vluchtelingen de nodige tijd en ruimte krijgen om tot rust te komen na de traumatische ervaringen. Zij die wel snel aan de slag willen, zullen vanaf april kunnen rekenen op begeleiding en extra taal- en andere opleidingen.

Onthaalpagina bij VDAB

VDAB zal ingezet worden om snel voor de matching met werkgevers en beroepssectoren te zorgen. Daarom komt er nog deze week een onthaalpagina bij VDAB waar werkgevers hun openstaande vacatures kunnen aanmelden en waar Oekraïners zelf ook vlot passende vacatures kunnen vinden. Dit onder andere doordat vertaling en communicatie in het Oekraïens wordt voorzien.

Op de pagina zal ook verwezen worden naar het ondersteuningsaanbod waarop werkgevers en werknemers een beroep kunnen doen tijdens de aanwerving en tewerkstelling.

Werkgevers kunnen hun vacatures voor Oekraïners op vdab.be publiceren door in de titel de hashtag #werkplekvrij te zetten.  Daarmee geven ze duidelijk aan dat ze ook anderstalig talent een kans willen geven en ervoor openstaan om extra ondersteuning te bieden om van de aanwerving een succes te maken. 
 
Op de onthaalpagina geeft VDAB concrete tips over hoe werkgevers een laagdrempelige vacature kunnen publiceren. Zo staat er bijvoorbeeld om enkel kennis Nederlands te vragen als dit echt noodzakelijk is voor de job, en om eventueel een onderscheid te maken tussen Nederlands spreken, begrijpen, lezen of schrijven. Ook het sollicitatieproces kunnen werkgevers aanpassen, bijvoorbeeld door kandidaten de kans te geven om te tonen wat ze kunnen in plaats van hen dat te laten vertellen. 
 

De pagina is hier te vinden.

Vacatures en competenties

Heel wat sectoren hebben knelpuntvacatures waar snelle inzetbaarheid mogelijk is. Denk maar aan de dienstenchequebedrijven, de landbouwsector of de horeca. 

Daarnaast  zullen Oekraïners met een hogere scholingsgraad en/of relevante werkervaring zich kunnen aanmelden voor bijvoorbeeld bepaalde IT- of ingenieursberoepen. Waar mogelijk zullen die competenties dan ook snel gevaloriseerd worden.

Meer info volgt, van zodra beschikbaar.

Meer over de Europese richtlijn ‘tijdelijke bescherming’

Op Europees niveau werd een akkoord gevonden om een richtlijn te activeren die nooit eerder werd gebruikt, meer specifiek de richtlijn tijdelijke bescherming. 

Het voorstel geeft Oekraïners onmiddellijke rechten om in de Europese Unie te wonen en te werken en om toegang te krijgen tot rechten zoals huisvesting en medische zorg. De nieuwe wet geldt voor één jaar, maar kan om de zes maanden worden verlengd. Het voorstel zal ook van toepassing zijn op niet-Oekraïense onderdanen die in het land hebben gewoond en nu een toevluchtsoord nodig hebben.

Op die manier moeten Oekraïners niet de geijkte procedures doorlopen om hier aan de slag te kunnen. 

Alle info hierover hier. 

 

Wat houdt de Europese tijdelijke bescherming voor vluchtelingen uit Oekraïne in?

Een Europese richtlijn die in Belgisch recht is omgezet, voorziet in minimumnormen voor het verlenen van tijdelijke bescherming in geval van massale toestroom van ontheemden op het grondgebied van de Europese Unie.

Vanaf maandag 07.03.2022 kunnen Oekraïense onderdanen met hun identiteitsdocumenten zich om 8.30 uur melden in het registratiecentrum aan de Waterloolaan, 121, 1000 Brussel, om tijdelijke bescherming aan te vragen. De slots zullen worden verdeeld om de aankomsten over de dag te spreiden.

Dit geldt zowel voor Oekraïense onderdanen die in Oekraïne verblijven als voor onderdanen van derde landen of staatlozen die in Oekraïne bescherming genieten en hun gezinsleden.

Eenieder die voor tijdelijke bescherming in aanmerking wenst te komen, moet zich in persoon bij het registratiecentrum melden met zijn Oekraïense identiteitsdocumenten.

Er wordt een registratie verricht en een attest van tijdelijke bescherming afgegeven indien aan de voorwaarden voor het verlenen van tijdelijke bescherming is voldaan.

Met dit attest geeft het gemeentebestuur van de woonplaats aan de betrokkene een A-kaart af die één jaar geldig is.

Alle info hier. 

Geeft de oorlog in Oekraïne recht op tijdelijke werkloosheid wegens overmacht?

Neen. De regering heeft het vereenvoudigd systeem voor tijdelijke werkloosheid naar aanleiding van het conflict in Oekraïne, dat liep tot 30 juni 2022, niet verlengd. 

Dit betekent dat de normale procedure voor tijdelijke werkloosheid wegens overmacht zal moeten worden gevolgd. 

Douane en transport

Waarom zijn er verscherpte controles voor de goederen naar Rusland, Wit-Rusland en Oekraïne?

Naar aanleiding van de crisis in Oekraïne, kunnen geen goederen meer uitgevoerd worden naar Rusland, Wit-Rusland of Oekraïne zonder uitdrukkelijke instemming van de douane. Voorafgaand aan het uitgaan van de goederen moet de douane zich ervan vergewissen dat de deze niet onder het embargo vallen, ingesteld met Verordeningen 2022/328 van 25 februari 2022 en 2022/355 van 2 maart 2022.

Wat als mijn goederen zich bevinden in de EU en in België worden behandeld voor uitvoer of wederuitvoer vanaf 26 februari (Rusland) of vanaf 2 maart (Wit-Rusland)?

De douanecontrole vindt plaats op het niveau van het kantoor van uitvoer of wederuitvoer, de plaats waar de aangifte wordt ingediend. Het verdient dan ook sterke aanbeveling deze aangiften in te dienen vóór de goederen worden aangebracht aan het kantoor van uitgang, in concreet beter niet op de verschepingskaaien of de luchthavens.

Deze controles verlopen normaal gezien automatisch via PLDA.

Door AAD&A werd een nota gepubliceerd met een informatieformulier om de douanediensten en de economische operatoren te begeleiden in deze complexe wetgeving. Deze nota is beschikbaar via deze link:

https://financien.belgium.be/nl/news/adviesaanvragen-rusland-en-belarus

Er kunnen zich verschillende situaties voordoen:

  • De goederen zijn voorwerp van een uitvoerverbod, voorzien in de Verordening:
    - Er kan geen uitvoeraangifte gemaakt worden
  • De goederen vallen onder het embargo, maar kunnen uitgevoerd worden mits vergunning
    - Uitvoeraangifte met vergunning
  • De goederen vallen onder het embargo, kunnen uitgevoerd worden mits vergunning, maar vallen onder één van de uitzonderingen (vrijstellingen) van vergunning:
    -Uitvoeraangifte + adviesaanvraag of
    -Vrijgavebrief gedateerd na 26/2 of 2/3
  • De goederen vallen niet onder het embargo:
    -Uitvoeraangifte + adviesaanvraag of
    -Vrijgavebrief gedateerd na 26/2 of 2/3
Wat als mijn goederen al behandeld en vrijgegeven zijn voor export, maar nog niet vertrokken zijn?

Deze zendingen moeten weliswaar aan de vermelde controle of toets met de Verordening worden onderworpen vooraleer ze kunnen uitgevoerd worden naar de beoogde bestemmingen.

Voor deze zendingen moeten de MRN-nummers van de aangiften worden meegedeeld.

Wat als mijn goederen zijn aangebracht onder de regeling douanevervoer op een kantoor van bestemming/uitgang?

Deze goederen bevinden zich in tijdelijke opslag en moeten ook aan de vermelde controle of toets met de Verordening worden onderworpen vooraleer ze kunnen uitgevoerd worden naar de beoogde bestemmingen.

Voor deze zendingen moeten de MRN-nummers van de aangiften worden meegedeeld.

Wat als mijn goederen worden gelost om daarna verder te worden uitgevoerd vanuit de status van tijdelijke opslag (transhipments)?

Deze goederen bevinden zich ook in tijdelijke opslag en in nagenoeg dezelfde situatie als transit goederen, zoals in vraag 4, met dit verschil dat er voor deze goederen geen Europese douanedocumenten beschikbaar zijn.

Om de vrijgave van goederen, die niet onder de Verordening vallen, zo efficiënt als mogelijk te kunnen realiseren, is het van belang dat alle informatie over de zendingen ons zo snel en zo volledig als mogelijk wordt bezorgd.

Eerste selectie – filteren:

De invoermanifesten moeten in Exel-formaat worden bezorgd en voorzien zijn van een duidelijke omschrijving van de goederen + HS-code.

Bovendien verdient het aanbeveling om de invoermanifesten, waarop de containers zijn aangeduid die bestemd zijn voor transhipment naar RU of BY, tijdig te bezorgen aan de douane. Dit kan in principe ruime tijd vóór aankomst van het zeeschip. 

De informatie dient te worden bezorgd op één centraal e-mailadres: da.2l.antwerpen@minfin.fed.be

In het ‘onderwerp’ van de e-mails moet melding worden gemaakt van, bijvoorbeeld:

  • Vermelding transhipment
  • Naam van het inkomend en het uitgaand schip (indien gekend)
  • Rusland – Oekraïne – Belarus -

De informatie mag maar van één kanaal komen, nl. de rederijen of scheepsagenten; er mogen zoveel e-mailadressen in cc geplaatst worden als nodig. Er zal steeds

  1. Een ontvangstbevestiging verzonden worden
  2. Meegedeeld worden welke containers of goederen niet onder het embargo vallen en kunnen gedeblokkeerd worden en
  3. Met welke douanedienst er verder moet gecommuniceerd worden voor de zendingen waar nog bijkomend onderzoek wordt gedaan

Er zal worden geantwoord naar de partij die de oorspronkelijke mail stuurt met ‘reply all’ iedereen die in cc staat. De beslissing van de douanediensten dient door de economische operatoren zelf onderling te worden verdeeld naar alle partijen die ervan op de hoogte moeten zijn, dit om dubbele communicatie te vermijden.

Blokkades op terminal zijn de verantwoordelijkheid van de scheepsagent.  Het is dan ook belangrijk de terminals van bij het begin in cc te zetten van bovenvermeld e-mailverkeer met de douane.

Nader onderzoek:

In geval van ‘rood licht’ dient contact te worden opgenomen met de teamleiding van de douanediensten, bevoegd over de plaats van verscheping:

Deze diensten voeren het verder onderzoek en zullen de eindconclusie communiceren.

Alle mogelijke info over de goederen dient te worden bezorgd

  • Opgave van de goederen, geboekt voor lading naar RU-BY-UA (Vb. Containernummers, omschrijving goederen (break)bulk, HS-code)
  • Een exemplaar van de B/L (niet enkel B/L nummer)
  • Commerciële stukken met goederenomschrijving
  • Andere  
Wat als ik de uitvoer annuleer of de bestemming wijzig?

Als de bestemming wijzigt en niet langer Rusland is, kunnen de goederen worden vrijgegeven voor wederuitvoer of terugzending naar de exporteur.

Als de zending naar RU of BY, begonnen voor het in werking treden van de embargo’s, wordt afgebroken omdat blijkt dat de goederen onder de Verordening vallen, dan kunnen zich verschillende situaties voordoen:

  • Transhipments – zendingen aangegeven elders dan in BE: controle-opdracht plaatselijk initiatief
  • PLDA-aangifte: controle-opdracht via SEDA

De goederen mogen hun nieuwe bestemming krijgen, mits toelating van de douane. Er dient contact te worden opgenomen met de teamleiding douane van de plaats waar de goederen zich bevinden, via dezelfde e-mailadressen als hierboven vermeld.

Er dient op gelet dat het onderwerp duidelijk weergeeft waar de communicatie over gaat, bijvoorbeeld EMBARGO RUSLAND – AANVRAAG ANNULATIE UITVOER.

De aanvraag moet voldoende gemotiveerd zijn met opgave van bijvoorbeeld:

  • Reden van annulering – mailverkeer met klanten hierover
  • Nieuwe bestemming van de goederen
  • Stukken ter staving: afhankelijk van de situatie, bijvoorbeeld
  1. Transhipments: nieuwe boeking of nieuwe B/L
  2. Goederen aangeleverd onder transit: nieuwe boeking, B/L (uitvoer zee) of nieuwe T1 (vervoer over de weg)
  3. Goederen gedekt door niet-Antwerpse uitvoeraangifte: nieuwe uitvoeraangifte (andere koper) of CMR voor vervoer naar afzender/nieuwe klant binnen EU
  4. Goederen gedekt door een Antwerpse uitvoeraangifte – controle: idem

Er zal enkel worden geantwoord naar de partij die de oorspronkelijke mail stuurt met ‘reply all’ iedereen die in cc staat. De beslissing van de douanediensten dient door de economische operatoren zelf onderling te worden verdeeld naar alle partijen die ervan op de hoogte moeten zijn, dit om dubbele communicatie te vermijden.

In de communicatie over de beslissing zal duidelijk worden meegegeven of er nog bijkomende acties worden verwacht van de aanvrager, zoals bijvoorbeeld het laten annuleren van de aangifte op het kantoor van uitvoer, wanneer die aangiften al waren vrijgegeven vóór aankomst in Antwerpen.

Afhankelijk van de situatie, zal de douane vervolgens de nodige stappen zetten om de controle-opdracht op deze zendingen te annuleren.

Deze procedure kan niet meer toegepast worden wanneer de zending werd gecontroleerd en er een inbreuk op de Verordening werd vastgesteld of op zendingen vertrokken na 26/02 of 02/03.

Wat als mijn goederen uitgevoerd mogen worden, maar mijn rederij of transportmaatschappij uit eigen initiatief niet meer transporteert naar Rusland?

Een aantal rederijen en transportmaatschappijen (bv. Maersk, DP DHL) stoppen inderdaad uit eigen initiatief met de uitvoer naar Rusland. Vergewis dus zeker of dit ook van toepassing is op uw goederen.

Impact op reizen

Wat is het reisadvies naar Oekraïne?

Alle reizen naar heel Oekraïne worden sterk afgeraden.
Aan alle landgenoten die zich momenteel in Oekraïne bevinden, wordt ten stelligste aangeraden om het land te verlaten. Mocht de situatie nog meer verslechteren, kunnen de mogelijkheden om het land te verlaten moeilijker worden en kan een evacuatie vanuit Oekraïne niet gegarandeerd worden.

Sinds november 2021 lopen de spanningen aan de grenzen van Oekraïne met de Russische Federatie en met Belarus verder op. De situatie is uiterst onvoorspelbaar en we raden je aan om jezelf regelmatig ter plaatse op de hoogte te houden van de situatie. Dientengevolge wordt ook aanbevolen om steeds voorbereid te zijn als de veiligheidssituatie een aanpassing van je reisplannen op korte termijn noodzakelijk maakt.

Je moet er ook rekening mee te houden dat bij een plotselinge verslechtering van de situatie de communicatiemogelijkheden in Oekraïne, zoals het internet- en telefoonverkeer, ernstig kunnen worden verstoord. Dit kan ernstige gevolgen hebben voor de werking van de luchthavens en het vliegverkeer van, naar en in Oekraïne bemoeilijken. 

Bron

Wat is het reisadvies naar Rusland?

Alle reizen naar de gehele Russische Federatie worden afgeraden.

Bent u momenteel in de Russische Federatie? Overweeg dan of uw aanwezigheid noodzakelijk is of verlaat het land tijdelijk. Gelet op de stijgende storingen van het luchtverkeer, worden landgenoten op doorreis in Rusland ten zeerste aangeraden de nodige schikkingen te treffen om het land zo snel mogelijk te verlaten.

Vanaf 28 februari 2022 is het Belgische luchtruim gesloten voor vliegtuigen komende uit de gehele Russische Federatie. Dit betekent dat het momenteel niet mogelijk is om rechtstreeks vanuit de Russische Federatie naar België te vliegen. Ook naar de meeste andere Europese luchthavens is er geen rechtsreeks luchtverkeer meer mogelijk vanuit de Russische Federatie. Er zijn verder ook geen luchtvaartverbindingen meer naar Rusland vanuit de meeste Europese landen.

Reizigers die momenteel in de Russische Federatie aanwezig zijn, dienen contact op te nemen met hun luchtvaartmaatschappij. Mocht deze geen alternatieve reisroutes via een derde land naar Europa voorstellen, dient de reiziger zelf een nieuw ticket aan te kopen.  Indien u hiervoor niet over voldoende financiële middelen zou beschikken, dan kan u contact opnemen met de Belgische ambassade te Moskou die u hierbij kan assisteren (met bijvoorbeeld informatie over hoe geld te laten verzenden door uw contacten in België). Mogelijk dient u via een grote omweg met tussenstops in het Midden-Oosten, Centraal-Azië of zelfs verder gelegen transitluchthavens te reizen.

Op dit moment zijn o.a. volgende verbindingen mogelijk:

Dagelijkse vluchten naar Istanbul met Turkish Airlines en Pegasus en dit zowel vanuit Moskou als Sint-Petersburg.
Dagelijkse vluchten naar Dubai en Abu Dhabi vanuit Moskou met FlyDubai en Etihad.
Vanuit meer oostelijk gelegen steden in de Russische Federatie zijn er verbindingen via Kazachstan of andere steden in Centraal-Azië.

Waar vind ik alle info?

Waar vind ik alle informatie op Europees niveau?

Alle Russische individuen en entiteiten op de sanctielijst:

Lijst van gesanctioneerde Russische individuen:

Lijst van Wit-Russische personen en entiteiten die onder de sancties vallen
Deel twee van Wit-Russische personen en entiteiten die onder de sancties vallen

Sanctiepakket 8: 

Sanctiepakket 7: 

Sanctiepakket 6: 

Sanctiepakket 5: 

Sanctiepakket 4: 

Sanctiepakket 3: 

Sanctiepakket 2: 

Sanctiepakket 1: 

 

Ik wil mijn steentje bijdragen en mijn solidariteit betuigen met Oekraïne als bedrijf, op welke manier kan ik dit doen?
  • Op de infopagina van de federale overheid over het conflict in Oekraïne staat info over hoe u huisvesting kan aanbieden, financiële hulp kunt bieden of hoe goederen kunnen worden gedoneerd.  
     
  • De leden van Consortium 12-12 (Dokters van de Wereld, Caritas International, Handicap International, Oxfam-België, Plan International België, Rode Kruis en UNICEF België) een gemeenschappelijke oproep ten voordele van de slachtoffers van de crisis in Oekraïne. Alle info vind je hier.
     
  • Ook het Rode Kruis, onderneemt tal van acties. Alle info daarover en hoe je kan helpen, vind je hier.
     
  • In de richtlijn voor hulpverlening van UN Global Compact, staat ook uitgebreide info indien u als bedrijf humanitaire hulp wil aanbieden. 
     
  • Eurochambres coördineert ook verschillende acties vanuit diverse, Europese kamers van koophandel. Alle info hier. 
     
  • Ook bpost coördineert een actie voor voeding - en hygiëneproducten. Alle info staat op deze site. 

Stel je vraag

Heb je een dringende of praktische vraag over de situatie in Oekraïne met betrekking tot je bedrijf of werknemers? Je kunt terecht bij:

Antwerpen-Waasland
thierry.lepoutre@voka.be

Brusselse metropool
tuba.gungor@voka.be

Limburg
amber.zentjens@voka.be

Mechelen-Kempen
petra.van.bouwelen@voka.be
wim.brillouet@voka.be

Oost-Vlaanderen
stefan.derluyn@voka.be

Vlaams-Brabant
tuba.gungor@voka.be

West-Vlaanderen
leonid.guz@voka.be

Nationaal
maarten.libeer@voka.be

Proximus
Advertentie VanRoey- nov
AW_Welt_6stappenplan
IMU - vzw - Bank van Breda
MK - Advertentie Van Dessel
IMU - vzw - Mediafin TTL
AW_Digitalisering
AW_Welt Whitepaper Inclusieve leidinggevende