Eerder deze week kondigde de federale regering een reeks energiesteunmaatregelen aan. Volgens Voka komt de verhoging van de werkgeverstussenkomst in het woon-werkverkeer op een slecht moment. Ondernemingen worden al zwaar getroffen door de energieschok, met stijgende kosten en een forsere loonindexering tot gevolg. Voka vraagt daarom snelle en duidelijke fiscale compensatie.
De federale regering maakt 80 miljoen euro vrij voor een reeks energiesteunmaatregelen. Het grootste deel daarvan, 60 miljoen euro, is bedoeld om de impact van stijgende brandstofprijzen voor het woon-werkverkeer met de wagen tijdelijk te milderen.
Hoewel de tussenkomst van werkgevers in woon-werkverplaatsingen vandaag niet verplicht is, wordt die in de praktijk vaak al geregeld via sectorale of ondernemingsakkoorden. De regering wil nu bijkomende fiscale stimuli invoeren om werkgevers ertoe aan te zetten deze vergoedingen te verhogen of in te voeren waar ze nog niet bestaan, en dit voor de periode mei tot juli 2026.
Concreet wordt elke verhoging tot 20%, met een maximum van 10 eurocent per kilometer, volledig gecompenseerd via een belastingkrediet voor de werkgever. Tegelijk blijft de bijkomende vergoeding vrij van belastingen voor de werknemer. Zo kan een werkgever die vandaag 30 eurocent per kilometer betaalt, binnen dit kader tot 6 eurocent extra toekennen. Bij de invoering van een nieuwe vergoeding van minstens 10 eurocent per kilometer, wordt eveneens 20% gecompenseerd, opnieuw met een maximum van 10 eurocent per kilometer. Tankkaarten vallen buiten deze regeling.
Voka plaatst echter duidelijke kanttekeningen bij deze maatregel. In economisch uitdagende tijden geeft een dergelijke stimulans een verkeerd signaal. Hoewel de beslissing formeel bij de werkgever blijft, zal deze fiscale prikkel onvermijdelijk bijkomende (onder meer syndicale) druk creëren om vergoedingen te verhogen. Bovendien is de financiële compensatie complex en in bepaalde gevallen onvolledig, zoals voor ondernemingen die vandaag nog geen vergoeding voorzien.
Daar komt bij dat ondernemingen zelf zwaar getroffen worden door de externe energieschok. Zij worden geconfronteerd met stijgende kosten op verschillende fronten, waaronder een sterker dan verwachte automatische loonindexering als gevolg van de hoge energieprijzen. Voka dringt er dan ook op aan dat de regering snel werk maakt van een duidelijke en effectieve fiscale compensatie.
De regering moet snel werk maken van een duidelijke en effectieve fiscale compensatie.
Geen nationale overwinstbelasting, wel Europese piste
Wat de overwinstbelasting betreft, kiest de federale regering ervoor om geen eenzijdige nationale taks in te voeren voor energiebedrijven. In plaats daarvan engageert België zich wel om actief bij te dragen aan de uitwerking van een Europees kader.
Het recente Europese AccelerateEU-pakket, gericht op betaalbare en zekere energie, besteedt echter nauwelijks aandacht aan een mogelijke overwinstbelasting. Er wordt expliciet gesteld dat er geen geharmoniseerde Europese overwinstbelasting komt. Lidstaten behouden de vrijheid om eigen keuzes te maken, waarbij de Europese Commissie ondersteuning biedt via best practices en impactanalyses op de interne markt.
Voka blijft gekant tegen het principe van een overwinstbelasting. Dergelijke belasting creëert juridische onzekerheid en ondermijnt het investeringsklimaat in Europa. Net de stabiliteit van het regelgevend kader is een belangrijke reden waarom er vandaag nog geïnvesteerd wordt in energie- en raffinageactiviteiten op het continent, ondanks hogere kosten.
Een nieuwe overwinstbelasting zou dit voordeel aantasten en Europa mogelijk afhankelijker maken van externe spelers zoals de Verenigde Staten. Bovendien blijkt uit eerdere ervaringen dat dergelijke maatregelen juridisch betwistbaar zijn: de vorige Belgische overwinstbelasting wordt nog steeds aangevochten bij het Grondwettelijk Hof, net zoals gelijkaardige maatregelen in andere Europese landen.
Voor Voka is het duidelijk: rechtszekerheid en een aantrekkelijk investeringsklimaat moeten centraal staan in het energiebeleid. Enkel zo kunnen we duurzame groei en energiezekerheid op lange termijn garanderen.
