Skip to main content
  • Home
  • Nieuws
  • 3 recepten voor de verkrampte arbeidsmarkt
Drie vingers
  • 11/12/2019

3 recepten voor de verkrampte arbeidsmarkt

Minder dan 50% van de Vlamingen heeft een werkbare job, volgens de recentste werkbaarheidsmonitor van de SERV. Voor de tweede keer op rij dalen de cijfers, waardoor de ambitie van 60% werkbaar werk tegen 2020 verder dan ooit lijkt. Hoewel we het op internationaal vlak nog zeer behoorlijk doen, nemen we als ondernemersorganisatie deze negatieve trend serieus. Om het tij te keren, zien we drie recepten.

  • Volgens de recentste werkbaarheidsmonitor van de SERV heeft minder dan 50% van de Vlamingen een werkbare job.
  • Een niet-werkbare job is niet hetzelfde als een slechte job, maar mogen we als signaal niet negeren.
  • Drie recepten zijn nodig om het tij te keren: activering, meer inspanningen rond vorming en een aanpak op maat.
     

Eerst het goede nieuws. Volgens internationaal vergelijkend onderzoek is het niet zo slecht gesteld met de arbeidskwaliteit in ons land. Dat is verrassend als we daar de werkbaarheidsmonitor naast leggen. 

De meting van de Stichting Innovatie & Arbeid binnen de SERV hanteert een bijzonder strenge definitie. Diverse parameters worden gecombineerd en pas als er zich op geen van de onderzochte terreinen een probleem stelt, is een job werkbaar. Het lijkt alsof een job quasi perfect moet zijn. 

Knipperlicht niet negeren

Maar een niet-werkbare job is niet hetzelfde als een slechte job. Het is wél een knipperlicht dat ons wijst op een probleem. In het bijzonder de toegenomen melding van werkdruk en -stress. Dit signaal mogen we niet negeren. Drie recepten zijn nodig om het tij te keren.

1. Waar komt de negatieve trend van de voorbije zes jaar vandaan? Een belangrijke verklaring ligt in de toegenomen krapte op de arbeidsmarkt. Sectoren die daar in extreme mate mee te kampen hebben, laten ook systematisch slechtere cijfers zien. Denk aan de zorg of technisch geschoolden in de voedingsindustrie. Er ligt veel werk op de plank maar er is te weinig volk aan de slag. De vervanging laat op zich wachten, iedereen steekt een tandje bij en de werkdruk gaat omhoog. Het activeringsbeleid dat meer mensen aan het werk wil, komt niets te vroeg en moet snel perspectief bieden voor de te krappe en verkrampte arbeidsmarkt.

2. Daarnaast worden de diverse transformaties die onze ondernemingen doorlopen tastbaar. De evolutie naar meer vergroening en verduurzaming, naar een circulaire economie, naar een meer geconnecteerde en datagedreven economie, een verschuiving van productie naar diensten, heeft impact op de jobs van velen. De nood aan vorming, mobiliteit en functieflexibiliteit neemt toe. Maar onze arbeidsmarkt laat zich eerder kenmerken als rigide, star en met een groot gebrek aan leercultuur. Meer gedeelde inspanningen rond leren en permanente vorming vormen de sleutel om een job te kunnen blijven uitoefenen en het hoofd te bieden aan diverse uitdagingen. 

3.    Vanuit Voka, en ook de sectoren, nemen we tal van initiatieven om bedrijven bewust te maken en reiken we oplossingen aan. We helpen ondernemingen met de aanpassing van hun rekruteringsbeleid. We promoten goede voorbeelden op het vlak van arbeidsorganisatie of autonomie van de werknemers. Maar laat het duidelijk zijn: er bestaat niet één silver bullet of wondermiddel. Alles kan beter, maar alleen met een aanpak op maat van de ondernemingen.

“Sectoren die extreem kampen met de krapte op de arbeidsmarkt, scoren systematisch slechter op werkbaarheid.”

Sonja Teughels, Senior Adviseur Arbeidsmarkt

Wat alvast niet helpt, zijn recepten die uitblinken in simplisme. Arbeidsduurvermindering met loonbehoud als collectieve oplossing voor werkdruk, is een slecht idee. Er is te weinig beschikbaar talent om in 1-2-3 de vrijgekomen plaatsen in te vullen, met nog meer arbeidskrapte en een krimpende economie tot gevolg. Andere recepten zoals digitale deconnectie zullen ten gronde ook weinig oplossen en net de – ook door werknemers – gevraagde flexibiliteit verder inkorten. Een extra dag verlof dan maar? Neen, want dat biedt geen oplossing voor de overige 219 werkdagen. 

Anders gaan werken

Onze ondernemingen en hun werknemers hebben nood aan recepten die wél werken. Denk aan minder hiërarchische lagen, het belang van een correcte waardering door de direct leidinggevende, een gezonde bedrijfscultuur, meer ruimte en autonomie om het werk in te richten, het ingrijpen op de arbeidsorganisatie, enzovoort. Dan komt het wel goed met die werkbaarheid. 

Zoals er vroeger een politieke partij was die vond dat we anders moesten gaan leven, moeten we ook anders gaan werken. Geen enkele partij pleit toch voor minder gaan leven?

Contactpersoon

Sonja Teughels

Senior Adviseur Arbeidsmarkt

ING
SD  Worx