Wie vandaag een product bestelt, verwacht dat het snel beschikbaar is. Achter die vanzelfsprekende levering gaat echter een complexe logistieke keten schuil, zeker voor bedrijven die wereldwijd inkopen en lokaal distribueren. Voor Befrako uit Zonhoven is logistiek daarom veel meer dan transport alleen. Het familiebedrijf, dat al decennialang naaimachines verdeelt van merken als Singer, Pfaff en Husqvarna Viking in de Benelux, moet voortdurend afwegen tussen snelheid, kostprijs, betrouwbaarheid en duurzaamheid. Die evenwichtsoefening bepaalt mee het succes van de onderneming.
Voor onze uitgaande logistiek is het eigenlijk simpel”, zegt ondernemer Koen Evers. “Klanten die voor 12 uur bestellen, krijgen hun goederen de volgende werkdag geleverd, tenminste binnen de Benelux. Dat serviceniveau verwachten onze klanten vandaag gewoon.” Die snelheid is alleen mogelijk dankzij een strak georganiseerd magazijnproces. Iedere namiddag worden de bestellingen verzameld, gecontroleerd en opnieuw verpakt. Dat laatste gebeurt bewust. De originele verpakkingen zijn immers niet altijd bestand tegen een extra distributieronde.
“Wij investeren liever wat extra tijd en materiaal in een degelijke herverpakking dan achteraf transportschade of foutieve leveringen te moeten oplossen”, zegt Evers. “Alle toestellen vertrekken bovendien op europallets. Dat maakt het transport iets duurder, maar wel veel veiliger en efficiënter.”
De samenwerking met een vaste transportpartner zorgt ervoor dat de dagelijkse stroom richting winkels en dealers voorspelbaar verloopt. Voor Befrako is die betrouwbaarheid minstens even belangrijk als snelheid. Een gespecialiseerde vakhandel die een machine aan een klant heeft verkocht, wil immers niet moeten wachten omdat ergens in de logistieke keten vertraging ontstaat.
Wereldwijde keten
De echte uitdaging situeert zich echter vóór de goederen in Zonhoven aankomen. Befrako koopt rechtstreeks aan bij productievestigingen in Vietnam, China, Taiwan en Brazilië. Hoewel de merken een Europese of Amerikaanse oorsprong hebben, gebeurt de productie vandaag vrijwel volledig in Azië. Iedere maand vertrekken verschillende containers richting Europa, goed voor duizenden toestellen die uiteindelijk hun weg vinden naar Belgische, Nederlandse en Luxemburgse verdelers.
Het bedrijf werkt daarvoor samen met een logistieke partner in de haven van Antwerpen, waar de beschikbare capaciteit op zeeschepen wordt opgevolgd. Via digitale track-and-tracesystemen kan Befrako de volledige reis van iedere container volgen. “Die software is vandaag onmisbaar”, zegt Evers. “Niet alleen voor onszelf, maar ook voor onze klanten. We kunnen vrij nauwkeurig aangeven wanneer een levering zal aankomen. Dat voorkomt heel wat onzekerheid.”
Toch blijft internationale logistiek kwetsbaar voor gebeurtenissen waarop niemand vat heeft. De voorbije jaren kregen heel wat bedrijven daarmee te maken. De coronapandemie verstoorde containerstromen wereldwijd. Nadien zorgden geopolitieke spanningen opnieuw voor langere transittijden.
“Containers uit Azië doen er vandaag gemakkelijk een maand langer over dan enkele jaren geleden”, vertelt Evers. “Veel schepen vermijden het Suezkanaal en varen rond Kaap de Goede Hoop. Dat betekent meer vaartijd, hogere brandstofkosten en dus ook duurdere transporten.” Voor een distributeur die zijn voorraadplanning maanden vooraf moet organiseren, hebben dergelijke verschuivingen grote gevolgen. Bestellingen moeten vroeger worden geplaatst, veiligheidsvoorraden nemen toe en de financieringskost stijgt mee.
Logistiek is ook voorraadbeheer
Net daarom beschouwt Befrako logistiek veel ruimer dan alleen transport. Het begint al bij de aankoopplanning. Omdat een container meerdere maanden onderweg kan zijn, moeten verkoopprognoses ruim vooraf worden gemaakt. Foute inschattingen leiden ofwel tot stockbreuken, ofwel tot magazijnen die te vol raken. “Eigenlijk zijn we voortdurend aan het voorspellen wat de markt binnen enkele maanden zal vragen”, zegt Evers. “Dat blijft mensenwerk. Je kunt veel berekenen, maar je moet tegelijk voldoende flexibel blijven.”
Die voorraadplanning wordt ondersteund door digitale bedrijfssoftware die verkoopcijfers, voorraadniveaus en bestellingen voortdurend met elkaar verbindt. Volgens Evers is digitalisering daardoor minstens even belangrijk geworden als heftrucks of vrachtwagens. “Logistiek draait vandaag evenveel rond informatie als rond goederen. Hoe beter je de gegevens beheert, hoe efficiënter je fysieke stroom verloopt.”
Van haven naar Limburg
Wanneer een container Antwerpen bereikt, begint een volgende fase. Eerst volgen de douaneformaliteiten en de administratieve verwerking. Daarna moet de container zo snel mogelijk worden gelost. “Voor een container van twintig voet krijgen we slechts twee uur lostijd”, legt Evers uit. “Bij een veertigvoetscontainer is dat drie uur. Dat vraagt een goede voorbereiding. Alles moet klaarstaan wanneer de vrachtwagen arriveert.”
Jarenlang gebeurde het volledige traject tussen Antwerpen en Zonhoven via de weg. Hoewel Befrako onderzocht of vervoer via het Albertkanaal mogelijk was, bleek dat moeilijk haalbaar. Extra overslagmomenten zorgden voor bijkomende kosten en tijdverlies. “Transport via de binnenvaart zou interessant kunnen zijn door de lagere kosten en de operationele rust”, aldus Koen Evers. “Maar die voordelen wegen voor ons als kmo niet op tegen het tijdverlies. Dus jammer, maar helaas: we zijn genoodzaakt om vanuit Antwerpen te blijven kiezen voor wegvervoer. Intussen volgen we de evoluties uiteraard op de voet. Als er een oplossing komt voor de lange reistijd via het water, kunnen we alsnog die keuze overwegen.”
Geen ideologie, wel realisme
Duurzaamheid speelt daarbij zeker een rol, al waarschuwt Evers voor simplistische conclusies. “De meest duurzame oplossing is niet automatisch de snelste of de goedkoopste. Omgekeerd is de goedkoopste oplossing ook niet altijd de verstandigste. Je moet telkens het volledige plaatje bekijken.”
Voor een relatief kleine Limburgse kmo blijft de internationale logistieke keten grotendeels bepaald door rederijen, havens en wereldwijde goederenstromen. Toch probeert Befrako op elk niveau optimalisaties door te voeren: slimmer plannen, efficiënter verpakken, digitaliseren waar mogelijk en transportmodi voortdurend herbekijken. “Wij zijn maar een kleine schakel in een mondiale keten”, besluit Evers. “Maar net daarom moet iedere schakel die je zelf kunt verbeteren, ook echt optimaal functioneren. Dat is volgens mij de essentie van goede logistiek.”
