Skip to main content
  • Home
  • Cases Hoofdstuk 2. De juiste zorg
  • 27/11/2019

Cases Hoofdstuk 2. De juiste zorg

VAL-net vermindert valincidenten thuis en heropnames. D-SCOPE zet in op de preventie en vroegdetectie van kwetsbaarheid bij ouderen, zodat ze langer thuis kunnen wonen. Takeda hanteert een OptiFuse lean-benadering bij personen met chronische darmproblemen, met 45 minuten minder wachttijd. Het AZ Blasius heeft een eigen ‘lean academy’ naar Zweeds voorbeeld. De Lovie kan op 3 jaar 3.000 mandagen vrijmaken dankzij lean in-ondersteuning voor mensen met een beperking. De Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen ontwikkelt tools voor gastgerichtheid in de zorg.

Het is mooi om vast te stellen dat voortdurende onderbouwing van procesinnovatie is ingeburgerd in heel wat welzijn- en zorgsectoren, zie vb. de kinderopvang van Infano vzw voor wat betreft pedagogische werking, de Broeders van Liefde wat betreft gespreksmethodieken voor conflicthantering, de Kliniek St. Jozef in Pittem wat betreft veiligheidsmanagement met comfort rooms, Zorg-saam m.b.t. interne audits in de ouderenzorg. 

Zo’n verbetercyclus vindt ook plaats in gezamenlijke initiatieven. Vlaams Ziekenhuisnetwerk Leuven – benchmarking is vb. een voortdurende trekker in Vlaanderen. Audits (o.a. zorgtraject cardiologie) en uitwisseling van best practices op netwerkniveau, vb. in Netwerk Zuid West Limburg. En ook de overheid organiseert heel wat initiatieven, benchmarking veiligheidscultuur om er maar eentje te noemen.

Op deze pagina vind je bijkomende cases over juiste zorg. Lees ook de Voka Paper 'Meer-waarde' in welzijn en zorg voor meer informatie.

Case UZ Leuven: VAL-net

Vallen en de daarmee gepaard gaande negatieve gevolgen (op fysiek, psychosociaal vlak en socio-economisch vlak) is onder de populatie thuiswonende ouderen een ernstig probleem en neemt omwille van de vergrijzing nog steeds toe. 
Er is wetenschappelijk aangetoond dat multidisciplinaire interventies (o.a. aanpassingen van de omgeving, opvolging van medicatie-inname, …) het aantal valpartijen doet afnemen. In de klinische praktijk blijken deze interventies echter niet optimaal toegepast te worden en blijft de valproblematiek een ernstig probleem. 

De valkliniek van het UZ Leuven heeft VAL‐net uitgewerkt, een prototype begeleidingsnetwerk voor verbetering van therapietrouw voor valpreventie bij thuiswonende ouderen met verhoogd valrisico. Een uitgebreid netwerk waarin zowel de betrokken beroepsgroepen van zorgverstrekkers als eerstelijnsorganisaties en kenniscentra opgenomen zijn ondersteunen het project door toeleiding en bekendmaking. 

Een toegenomen therapietrouw aan adviezen om vallen te voorkomen heeft geleid tot minder valincidenten en (her)opnames.
 

Case D-SCOPE

Ouderen willen het liefst zo lang mogelijk in de eigen woonomgeving blijven. Soms lukt dit niet. 
De redenen daarvoor zijn divers: te weinig zelfredzaamheid zijn, een slechte fysieke gezondheid, weinig sociale contacten, overbelaste mantelzorg, een oncomfortabele woning, een onaangepaste woonomgeving, of gevoelens van onveiligheid of cognitieve achteruitgang. Deze vormen van kwetsbaarheid worden meestal niet tijdig vastgesteld en ook niet preventief en proactief benaderd. 

D-SCOPE, een initiatief van meerdere universiteiten en hogescholen, vult die leemte op door in onderzoek te focussen op een preventieve benadering van kwetsbaarheid. Deze aanpak heeft tot doel ouderen - indien mogelijk en wenselijk - kwaliteitsvol oud te laten worden in de eigen woonomgeving. 

D-SCOPE brengt de risicofactoren en –profielen van kwetsbaarheid in kaart en gaat na wat balancerende factoren, scharniermomenten en transitiemomenten zijn om tot een goed onderbouwde vroegtijdige detectie te komen. Daarnaast is er een sterke focus op uitkomsten: kwaliteit van leven, autonomie, empowerment, gevoel van zingeving en ‘ageing well at home’. 

Wil de zorgverlening naar de toekomst toe accuraat en betaalbaar blijven, dan moet zij zich meer en meer focussen op preventie in plaats van enkel reactieve interventies.

Case Takeda

Personen met een chronische ontstekingsziekte van de darm hebben maandelijks een infuus nodig. Dit vergde tot voor kort telkens gemiddeld 2 uren zorgtijd in het ziekenhuis. Dankzij Opti-Fuse, een ‘lean’-benadering van procesverbetering doorheen deze ‘patient journey’, heeft men dit kunnen verminderen met drie kwartier. Zo’n verbetering is erg relevant voor langdurige zieken.

Case AZ Blasius Dendermonde

Qulturum, het centrum voor leren en innovatie in de regio Jönköping in Zweden neemt met de ‘lean’-filosofie verantwoordelijkheid voor betere welzijn en zorg in de regio.

Qulturum is het overkoepelende leercentrum dat ervoor zorgt dat al deze betrokken partijen in de gezondheidszorg vanuit éénzelfde ‘lean’-filosofie werken aan een cultuur van voortdurend verbeteren. Zo maakt men meer tijd vrij bij professionals voor de zorg zelf, verbetert men de doorstroming, vooral bij chirurgische zorg, en bespaart men naast tijd ook geld. 

Op gelijkaardige wijze worden processen ook binnen de eerstelijn juist gezet, zoals de inzet van verpleegkundig specialisten om een groot aandeel van niet-complexe zorg op te nemen. 

Het verhaal van Qulturum inspireerde het AZ Blasius om hun eigen ‘lean academy’ op te richten.

Case De Lovie

De Lovie, een voorziening voor personen met een beperking in Poperinge, implementeerde een 3-jarig traject met de steun van de Koning Boudewijnstichting (KBS) om ‘lean’ in de directe dienstverlening te implementeren. Na 3 jaar leverde dit een recurrente ‘winst’ op van 3.000 mandagen, die men nu aan andere noden kan besteden.

Case Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen

Binnen het streven naar een hoge levenskwaliteit is het van groot belang dat senioren zich zo goed mogelijk thuis voelen bij verblijf in een woonzorgcentrum. Op basis van uitgebreid onderzoek werd het concept ‘a sense of home’ ontwikkeld, met veel aandacht voor de identiteit en autonomie van iedereen. Opleiding, guidelines en tools helpen zowel voorzieningen als professionals om zo’n thuisgevoel waar te maken.

Case Gastgerichtheid in de zorg

Zorgaanbieders zijn op zoek naar een meer persoonlijke en gastgerichte benadering, waarbij beleving en waardencreatie centraal staan. Daarbij laten ze zich inspireren door innovatieve concepten en modellen zoals customer experience-management, lean, Planetree, etc. Niet alleen medisch personeel maar ook diensten die niet direct zorggerelateerd zijn moeten gestimuleerd worden om gastgericht te werken. Ook de materiële omgeving moet ingericht worden volgens een gastgericht kader. 

Case Infano kinderopvang

Infano kinderopvang werkte vanuit een eigen studie- en adviescentrum een gestructureerd kwaliteitsmanagementsysteem uit voor de globale pedagogische werking, met outreachende inzet van interne adviseurs centraal en kwaliteitscoördinatoren decentraal. Infano vertrekt vanuit de ‘pedagogiek van het luisteren’: altijd openstaan voor vernieuwing en verdieping, in beweging en in ontwikkeling blijven, ruimte voor experiment en onderzoek, vanuit respect voor het kind en het geloof in een enorm potentieel aan mogelijkheden en creativiteit bij elk kind. 

Case Orthopedagogisch centrum Sint-Idesbald, Roeselare

De invoering van de gesprekmethodiek LSCI (Life Space Crisis Intervention) in het kader van conflicthantering in zorg werd gekoppeld aan een doctoraatsonderzoek. De kennis hierover zit intussen bij alle medewerkers ingebakken. Het blijft een hefboom in het omgaan met moeilijke conflictsituaties. 

Het onderzoek leidde tot meerdere wetenschappelijke artikels en de invoering van deze specifieke gespreksmethodiek bij conflicthantering in heel wat andere organisaties.
 

Case Kliniek St. Jozef, Pittem

Onder impuls van directeur patiëntenzorg Eddy Deproost, gastprofessor aan de Universiteit Gent, heeft Kliniek Sint-Jozef de voorbije jaren baanbrekend werk verricht rond veiligheidsmanagement en vrijheidsbeperkende maatregelen in de geestelijke gezondheidszorg. 

Om isolatie en vrijheidsbeperking te voorkomen gebruikt men een ‘comfort room’ met stressreducerende hulpmiddelen als een veilige haven op momenten dat het heel moeilijk is of na een crisis. Hier kan men even ontsnappen en behoudt men als persoon zelf de controle. Uiteraard is de wijze van interactie met professionals op zulke momenten evenzeer belangrijk.
 

Case Interne audit-trajecten

Interne audit-trajecten tref je niet enkel aan bij ziekenhuisnetwerken (zoals het AZ Vesalius), maar ook in diverse andere sectoren, bijvoorbeeld in de ouderenzorg bij Zorg-Saam ZKJ in Oostakker. Daarnaast onderzoekt men hier volop hoe men het werkzame concept van ‘comprehensive assessments’ (een brede analyse van de persoon en zijn context) via instrumenten zoals de BelRAI-webapplicatie die zorgbehoevendheid meet gericht binnen ‘value based’ kan inzetten.

Case Benchmarking veiligheidscultuur

Er werden reeds drie nationale benchmarkstudies rond veiligheidscultuur georganiseerd (2008, 2011 en 2016), met een participatiegraad van 90% van alle Belgische ziekenhuizen. Ongeveer 50% van alle zorgverleners vullen een vragenlijst in. De benchmark database omvat hierdoor meer dan 170.000 antwoorden van zorgverleners met hun percepties over de veiligheid van zorg. 

De resultaten tonen een positieve vooruitgang in veiligheidscultuur, waaronder ruim 15% verbetering in ondersteuning door het ziekenhuismanagement. Tegelijk identificeert dit instrument een nog vaak (te) sanctionerende cultuur bij problemen met veiligheid als een werkpunt. 

Benchmark-initiatieven, zoals ook de onderlinge vergelijking in het Ziekenhuis Netwerk Leuven met vb. lagere mortaliteit als effect, zijn en blijven bijzonder waardevol. 

Ook in de GGZ benchmarkt men op basis van ICHOM als internationale indicatorenset, bv. met de hulp van tools van Philips.

Voka Paper 'Meer-waarde' in welzijn en zorg

Contactpersonen

Ria Binst

Projectmanager Health Community

Pieter Van Herck

Senior Adviseur Welzijns- en Gezondheidsbeleid

ING
SD  Worx