War on cars: ‘afkicken’ nog niet voor meteen

12/09/2018 , Goedele Sannen - logistiek en mobiliteit

De Vlaming blijft verslaafd aan de wagen. Dat is één van de belangrijkste conclusies die we kunnen formuleren bij de mobiliteitsenquête die Voka deze zomer door iVox liet uitvoeren bij 1.000 Vlamingen. Ondanks deze verslaving staat de helft van de ondervraagden wel positief ten opzichte van een slimme kilometerheffing voor personenwagens.

  • Voor Voka ligt een deel van de oplossing in een slimme kilometerheffing voor personenwagens.
  • De helft van de Vlamingen heeft een positieve houding ten opzichte van zo’n kilometerheffing.
  • De modal shift begint bij een mental shift.

Voor de Vlaming lijkt het overschakelen van de wagen naar alternatieven nog lang geen evidentie. Enkele straffe cijfers uit de enquête tonen het belang van zowel de eigen als de bedrijfswagen aan:

  • 80% van de bevraagde Vlamingen heeft een privéwagen ter beschikking;
  • De wagen is voor 84% van de wagenbezitters een essentieel middel om zich te verplaatsen;
  • 77% zou niet weten wat te doen zonder wagen. Nochtans geeft 56% aan zich elke keer te ergeren op de weg. 38% vindt rijden met de wagen meestal stresserend. We zien hierbij geen leeftijdsverschillen.
  • Toch zegt 84% van de wagenbezitters dat de frustraties niet opwegen tegen de voordelen van een wagen;
  • 54% geeft toe de auto vaak uit gemak of uit gewoonte te nemen, ook al zijn er alternatieven.

80% van de bevraagden met een bedrijfswagen geeft aan niet bereid te zijn om deze in te ruilen. En indien dat toch zou moeten, kiest één op de vier voor een elektrische fiets. Bijna één op de vijf Vlamingen zou de wagen eventueel willen inruilen voor meer loon, maar wel pas tegen een extra nettovergoeding van 660 euro! 16% zou eventueel van de ‘verslaving’ af te helpen zijn door flexibeler te mogen werken.

grafiek gebruik personenwagen

Gemiddeld pendelt de Vlaming per dag 52 minuten (heen en terug samen). Bijna twee op de drie doet dit met de wagen. Degenen die toch zijn overgestapt op andere vervoersmiddelen, verkiezen veelal de (elektrische) fiets (18%) of de trein (12%). Slechts 4% gebruikt de bus of tram als belangrijkste middel om zich te verplaatsen. Los van het woon-werkverkeer, geeft slechts 1 op 20 Vlamingen aan dagelijks gebruik te maken van het openbaar vervoer (trein 6%, bus of tram 5%). De bevraagden hebben dan ook veel kritiek op het openbaar vervoer: de bereikbaarheid, de prijs en de uren/aansluitingen moeten beter. Over de stiptheid is slechts 1 op de 3 bevraagde Vlamingen tevreden. Dit komt overeen met de reizigerstevredenheid die De Lijn zelf meet. De klantentevredenheid is teruggevallen van 70,8% naar 64,1%. Stiptheid en reisinfo vormen de twee belangrijkste knelpunten.

Grafiek gebruik openbaar vervoer

De bevraagde Vlaming denkt blijkbaar zeer pessimistisch over het mobiliteitsprobleem. 91% geeft aan dat ze het probleem alleen maar erger zien worden. 58% ziet niet in wat ze zelf nog meer kunnen doen om het probleem op te lossen. De meerderheid ziet evenwel een oplossing in het inperken van het vrachtvervoer. Verrassend: de Vlaming wil blijkbaar zelf niet wijken van de wagen, maar denkt dat dat voor het goederenvervoer over de weg wel een evidentie is. Nochtans begint de oplossing voor ons fileprobleem bij elk individu afzonderlijk. De modal shift begint bij een mental shift. En ja, we mogen gerust nog onze auto gebruiken, maar we moeten dit op de juiste manier doen. Verschillende vervoersmodi combineren voor verschillende verplaatsingsbehoeften.

“De Vlaming wil blijkbaar zelf niet wijken van de wagen, maar denkt dat dat voor het goederenvervoer over de weg wel een evidentie is.”

Voor Voka ligt een deel van de oplossing in een slimme kilometerheffing voor personenwagens. Deze heffing moet de bestaande verkeersbelastingen vervangen en variëren naar plaats, tijd en milieukenmerken. Wie veel, in de spits en met een vuile wagen rijdt, betaalt meer dan vandaag. Wie weinig, buiten de spits en met een schone wagen rijdt, betaalt minder dan vandaag. Het principe is bij veel Vlamingen niet bekend: slechts een kwart geeft aan vertrouwd te zijn met het begrip. Vlamingen die veel met de wagen rijden (met 35.000 km per jaar), kennen het concept wel vaker (40%). De helft van de Vlamingen heeft een positieve houding. Als grootste voordeel van rekeningrijden ziet de Vlaming dat buitenlandse voertuigen dan ook mee betalen (52%). 27% geeft aan dat het mensen meer bewust zou maken over hun mobiliteitskeuze. En dat is precies wat we nodig hebben: mensen bewust maken van hun keuze zodat ze de juiste modus kiezen voor de juiste verplaatsing. Willen we echt opnieuw mobiel worden dan moeten we met z’n allen uit onze comfortzone komen. Een verslaving aanpakken, begint bij het openstaan voor alternatieven.

Goedele Sannen - Adviseur Logistiek en Mobiliteit - goedele.sannen@voka.be - 0499 80 16 25